2010-cu illərin ortalarında, Avropa İttifaqı bir böhrandan digərinə keçərkən, sabit bir şey var idi: Almaniya və xüsusilə də Angela Merkel. Kansler Avropanın qalan hissəsinin ətrafında döndüyü ulduz idi. Bununla belə, indi Brüsselə səfər edən adam yalnız almanların sadəlövhlüyünə dair hekayələri eşidə bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Economist"də yayımlanan
məqalədə deyilir.
Olaf Şoltsun üç partiyalı koalisiyasının disfunksiyasının bütün Avropaya yayıldığı və Almaniyanın hakim partiyalarının daim çəkişmələri nəticəsində gündəlik işləri çətinləşdirdiyi deyilir. Şolts Merkeli xarakterizə edən səbrlə razılaşmaq qabiliyyətinə malik deyil.
Jurnalistlərin fikrincə, Almaniya rəhbərliyinin yalan gözləntiləri nə yeni, nə də asan aradan qaldırılacaq. Koalisiyalar, məhkəmələr və ölkənin federal strukturu qərarları çətinləşdirir. Bəzən hər şey işləyir. Zeitenwende ("dövrlərin dəyişməsi" mənasını verən söz) Şoltsun Rusiyanın Ukraynaya təcavüzündən sonra ortaya qoyduğu Almaniyanın xarici və təhlükəsizlik siyasətində əsl dəyişiklik idi. Almaniya nəhayət silahlı qüvvələrini modernləşdirir və Ukraynaya silah göndərir. Berlin enerji siyasətini də dəyişib. Bununla belə, Almaniyanın tərəfdaşları çox vaxt məyus olurlar.
2021-ci ildə Şolts vəzifəyə başlayanda Almaniyanın Avropa üçün "xüsusi məsuliyyəti" olduğunu söylədi. Bu, xüsusilə başqa yerlərdə liderlik çatışmazlığı olduqda doğrudur. Fransa Emmanuel Makronun keçən ay növbədənkənar parlament seçkiləri keçirmək barədə düşünülmüş qərarından sonra iflic vəziyyətinə düşüb. Digər liderlər fərdi məsələlərdə önəmlidir, lakin heç biri Almaniyanın ümumi çəkisi ilə uyğunlaşa bilməz. Məqalədə deyilir ki, Berlinin enerjili dəstəyi olmadan, AB-nin görüləcək işlər siyahısındakı bir neçə bənd artıq naməlum vəziyyətdə qalmaq riski daşıyır.
Şolts Ukraynanın Avropaya inteqrasiyasını "geosiyasi Avropa” üçün prioritet kimi müəyyənləşdirdi. Bununla belə, bürokratiyaya batmağın qarşısını almaq üçün Almaniya digər, daha skeptik hökumətlərlə mübarizə aparmalıdır. Aİ də böyüməyə hazırlaşarkən özündə islahatlar aparmalıdır. Məsələn, bahalı kənd təsərrüfatı siyasətləri dəyişdirilməli və millətin veto hüququ məhdudlaşdırılmalıdır. Almaniyaya da böyük tələblər qoyan kapital bazarları ittifaqının yaradılmasıdır ki, bu da Avropada özəl investisiyaları stimullaşdırmalı olan layiqli, lakin vacib layihədir.
Jurnalistlərin fikrincə, yaxşı xəbər odur ki, kansler bu məsələlərə yaxşı bələddir. Onun həmçinin onilliklər ərzində Avropa Komissiyasının ən nüfuzlu prezidentlərindən birinə çevrilmiş Ursula fon der Leyen kimi faydalı müttəfiqi var. Almaniyanın keçmiş kabinet naziri kimi xanım fon der Leyen ölkədə baş verən bütün prosesləri dərindən bilir. İkinci beş illik müddətlə onun xərcləyəcək siyasi kapitalı olacaq.
Pis xəbər odur ki, vaxt azdır. Almaniyanın hər üç hakim partiyası keçən ay Avropa Parlamentinə seçkilərdə qalib gəlib və 2025-ci ilin sentyabrında keçiriləcək parlament seçkilərinə hazırlaşır. Tərəflər Avropadakı sürətləndiricidən uzaqlaşmağa və öz aralarında olan fərqləri vurğulamağa şirnikləşəcəklər. Artan geosiyasi risklər və Avropa iqtisadiyyatının durğunluğu kontekstində bu, uzaqgörənlik və təhlükəli olardı, ona görə də Şolts və Almaniya addım atmalıdır, müəlliflər vurğulayırlar.
Alpər
Şərhlər