Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbər lenti
200 milyon illik tarix: Daşlaşmış ağacın ən böyük konsentrasiyası haradadır?
ABŞ-ın Arizona ştatında səhranın ortasında yerləşən və yaşı 200 milyon ildən çox olan ağaclarla "yaşayan” "Daşlaşmış meşə” milli parkı keçmişə açılan bir pəncərədir. Burada yüzlərlə növə aid fosilləşmiş qalıqlar aşkar edilib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "IFLScience" yazır.
Daşlaşmış ağac fosilləşmiş ağac növüdür və mumiyalanmış ağac və su altında qalmış meşələr kimi kateqoriyalara daxildir. Bu proses zamanı üzvi materiallar tədricən minerallarla əvəz olunur və ya minerallar ağacın mövcud hüceyrə divarları arasında çökür. Birinci proses əvəzolunma, ikincisi isə permineralizasiya adlanır.
Qeyd edilir ki, ağacın içində kalsit, pirit, silisium dioksid və hətta opal kimi müxtəlif maddələr toplana bilər. Lakin ağacın kifayət qədər uzun müddət qorunub saxlanması üçün çox spesifik şərait tələb olunur. Bu proses adətən bir neçə min ildən bir neçə milyon ilə qədər davam edir və ağac yalnız ətraf mühit və orqanizmlərin təsirindən qorunduğu halda bu qədər uzun müddət qala bilir.
Üzvi qalıqların çürümədən qorunmasının ən yayılmış yolu onların ölümündən sonra tez bir zamanda çöküntü qatları altında basdırılmasıdır. Bu, palçıq və ya vulkanik kül ola bilər. Zamanla bu qatlar sıxılaraq daşlaşır və beləliklə fosillər əmələ gəlir.
Maraqlıdır ki, Arizonadakı parkda tapılan daşlaşmış ağaclar vaxtilə Çinle formasiyası kimi tanınan çöküntülərdə yerləşib. Təxminən 60 milyon il əvvəl tektonik proseslər nəticəsində bu qatlar qalxmağa başlayıb. Nəticədə eroziya bu təbəqələri üzə çıxarıb və zamanla külək və su daha çox fosili aşkar edib.
Parkda təkcə ağac fosilləri deyil, həm də digər bitki və heyvan qalıqları tapılıb. Bunlara gec Trias dövrünə aid qıjılar, fitozavrlar, nəhəng amfibiyalar və erkən dinozavrlar daxildir. Fosillərin bu qədər zəngin olması burada oğurluq hallarını da artırıb. Kiçik bir daşlaşmış ağac parçasının götürülməsi belə elmi məlumat itkisinə səbəb ola bilər. Keçmiş kurator Vendi Bastard bu barədə bildirib:
"Qalıqların orijinal yerindən çıxarılması onun elmi dəyərini demək olar ki, sıfıra endirir. Onu götürdükdən sonra geri qaytarmaq mümkün deyil".
13 000 kvadrat kilometrdən çox ərazini əhatə edən bu park ABŞ-ın Alyaska xaricində ən böyük milli parkıdır və hər il bir milyondan çox ziyarətçi qəbul edir. Şəhər işıq çirklənməsindən uzaq olması səbəbilə bura "qaranlıq səma” müşahidəsi üçün də populyar məkana çevrilib. Burada bürclər və qalaktikalar daha aydın görünür.
Aydın
Oxşar xəbərlər
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər