Xəbər lenti

Səhrada 1,3 milyon nadir ağac yandı, amma yerin altından xoş xəbər gəldi
Dünya 23:35 17.06.2026

Səhrada 1,3 milyon nadir ağac yandı, amma yerin altından xoş xəbər gəldi

ABŞ-da 2020-ci ildə Mojave səhrasında baş verən yanğın zamanı təxminən 17 400 hektar ərazi məhv olub və nəticədə təxminən 1,3 milyon Joshua ağacı yanıb. Alimlər ilkin olaraq ekosistemin yeraltı hissələrinin də ciddi zərər gördüyünü düşünürdülər, lakin sonrakı araşdırmalar gözlənilməz nəticə ortaya çıxarıb.

Qaynarinfo "LAist"a istinadən xəbər verir ki, araşdırma Kaliforniya Universitetinin Riverside kampusundan ekoloq-mikoloq Sidni Qlassmanın rəhbərliyi ilə aparılıb. Məlum olub ki, yanğından sonra səhradakı göbələk icmaları zəifləmək əvəzinə daha da aktivləşib və inkişaf edib.

"Bəzi orqanizmlər məhv olsa da, həmişə yanğından faydalanan və ondan sonra inkişaf edən bitki və mikroorqanizmlər olur. Buna görə vəziyyət tamamilə pessimist deyil", deyə Qlassman bildirib.

Yanğından cəmi iki həftə sonra tədqiqatçılar Sima-Doum vulkanik strukturu ətrafında həm yanmış, həm də yanmamış ərazilərdən torpaq nümunələri toplayıblar. Bu bölgə dünyada ən sıx Joshua ağacı meşələrindən birinə ev sahibliyi edir.

Nümunələr laboratoriyada DNT analizi üçün hazırlanıb və mövcud mikroorqanizmlərin müəyyən edilməsi üçün sekvensləşdirilib. Növbəti üç il ərzində alimlər əraziyə beş dəfə geri qayıdaraq köklərdə yaşayan göbələklərin və bakteriyaların vəziyyətini izləyiblər.

Nəticələr göstərib ki, torpağın göbələk şəbəkəsi əsasən toxunulmaz qalıb. Alimlərin fikrincə, səhrada digər bitkilərin – kaktuslar və müxtəlif quraqlığa davamlı bitkilərin – sağ qalması bu mikrobioloji sistemin qorunmasına kömək edib.

Mütəxəssislər bildirir ki, göbələklər bitkilərin su və qida maddələrini daha yaxşı mənimsəməsinə kömək edir, həmçinin onları quraqlıq və xəstəliklərdən qoruyur. Tədqiqatçılar hesab edir ki, bu yeraltı şəbəkənin davamlılığı Mojave səhrasında bitkilərin seyrək yayılması ilə bağlıdır.

Bununla belə, Joshua ağaclarının bərpası hələ də mümkün olmayıb. Alimlər bildirirlər ki, yeni fidanlar gəmiricilər və artan temperatur kimi bir sıra təhlükələrlə üzləşir.

Qlassmanın sözlərinə görə, fidanların yaşaması üçün yalnız ilkin böyümə deyil, həm də onlara kömək edən göbələk şəbəkəsi vacib rol oynayır.

Proqnozlara əsasən, istixana qazlarının artması davam edərsə, 2100-cü ilə qədər Joshua ağacları öz təbii yayılma sahəsinin 80 faizini itirə bilər.

Aydın
--> -->