Çətin günlər insanların dostluğunda həlledici məqamlardan biridir. Məhz belə vəziyyətlər münasibətlərin ehtiyac anından sonra da davam edib-etməyəcəyini müəyyən edə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, psixoloq və insanlararası münasibətlər üzrə ekspert Marisa H. Franko CNBC üçün hazırladığı məqalədə dostuna ağır günlərində necə dəstək olmaq barədə tövsiyələr verib.

Mütəxəssisin fikrincə, belə vəziyyətlərdə dostun vəziyyətini daha da ağırlaşdırmamaq üçün bəzi ifadələrdən çəkinmək lazımdır.

“Ağlama”

Kədər yaşayan insanların hansı reaksiyaları daha faydalı hesab etdiyini araşdıran tədqiqatlardan birində iştirakçılardan biri onu ən çox rahatladan münasibətdən danışıb.

O, ağlamasına icazə verən tibb bacısını xatırlayaraq deyib: “Məni qucaqlayan və ‘Ay, yaxşı, ağlama’ demədən ağlamağıma icazə verən həmin tibb bacısı... O, sadəcə ağlamağıma icazə verdi”.

Buna görə də dostunuz kədər yaşayırsa, onun hisslərini bölüşməsinə imkan vermək tövsiyə olunur. O, ağlamaq istəyirsə, “Hisslərini sərbəst ifadə etdiyin üçün səninlə fəxr edirəm” demək olar.

“Güclü olmalısan”

Dostunuza güclü olmalı olduğunu söyləmək onun həmin anda yaşadığı həssas hissləri inkar edə və yaxın gələcəkdə də bu hissləri gizlətməli olduğu təəssüratı yarada bilər.

Franko bunun əvəzinə insanın hisslərini qəbul etməyi tövsiyə edir. Məsələn, “Özünü necə hiss edirsənsə, bu normaldır” və ya “Əlbəttə, belə hiss edirsən” demək olar.

“Nəyəsə ehtiyacın olsa, mənə xəbər et”

Psixoloqun sözlərinə görə, bu ifadəni eşidən insan böyük ehtimalla həqiqətən kömək istəməyəcək. Əvvəla, o, qarşı tərəfin bunu səmimi şəkildə söyləyib-söyləmədiyinə əmin olmaya bilər.

Bunun əvəzinə konkret yardım təklif etmək məsləhətdir: “Sənə ərzaq gətirə bilərəm?”, “Paltarlarını yuya bilərəm?”, “Uşaqlara baxa bilərəm?”

Ekspertin sözlərinə görə, xüsusilə kədərin ilk mərhələlərində insanlar gündəlik işlərin görülməsində konkret yardımı ən faydalı dəstək növlərindən biri hesab edirlər.

“Bunu unut”

İnsanın özünü yaxşı hiss etməyə başlaması üçün müəyyən edilmiş universal müddət yoxdur. Elmi araşdırmaların icmalına əsasən, stresli hadisədən sonra insanların 11 faizi xroniki stress vəziyyətində qalır, 9-12 faizinin vəziyyəti isə əvvəlcə normal görünsə də, sonradan pisləşir.

“Dostunuzun hisslərini qiymətləndirməyin. Onun sağalmaq üçün ehtiyac duyduğu müddətin nə qədər uzun olmasından asılı olmayaraq, bunun normal olduğunu başa salın. Bu müddət qısa olduğu üçün o, daha yaxşı insan olmayacaq, uzun çəkdiyi üçün isə məğlub sayılmayacaq”, – Franko bildirib.

Onun fikrincə, dostunuza “Özünü nə qədər ehtiyacın varsa, o qədər pis hiss etməyin normaldır və mən yenə də sənin yanında olacağam” demək olar.

Susmaq və uzaqlaşmaq

Psixoloq hesab edir ki, edilə biləcək ən pis şey ümumiyyətlə heç nə deməməkdir.

Çətin günlər yaşayan insanlar ətrafındakıların onlardan uzaqlaşmağa, zənglərə cavab verməməyə, hətta ictimai yerlərdə onları görəndə üz çevirməyə başladığını bildirirlər. Bu isə həmin insanların tərk ediləcəkləri qorxusu ilə hisslərini ifadə etməkdən çəkinməsinə və təcrid olunmuşluq hissinin daha da güclənməsinə səbəb ola bilər.

Buna görə də dostunuza sadə bir mesaj göndərmək kifayətdir: “İndicə səni xatırladım və bu gün özünü necə hiss etdiyini düşünməyə başladım”.

Aydın