Yay mövsümündə ev və ofislərin əsas soyutma vasitələrindən olan kondisionerlər həssas texniki sistemlərdən ibarətdir. Bir çox istifadəçi otağı daha tez soyutmaq məqsədilə temperatur tənzimləyicisini tez-tez dəyişir və ya cihazı ardıcıl şəkildə söndürüb yenidən işə salır. Lakin bu vərdiş kondisionerin əsas hissəsi olan kompressora əlavə yük yaradır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, istehsalçıların "3 dəqiqə qaydası" adlandırdığı təhlükəsizlik funksiyası məhz bu problemin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulub. Kondisioner söndürüldükdən sonra soyuducu sistemdəki təzyiqin tarazlaşması müəyyən vaxt tələb edir. Cihaz dərhal yenidən işə salındıqda kompressor yüksək təzyiq altında işləməyə məcbur ola bilər. Bu isə elektrik cərəyanının qısa müddət ərzində artmasına, kompressorun əlavə yüklənməsinə və həddindən artıq qızmasına səbəb ola bilər.

Məhz buna görə mütəxəssislər cihaz söndürüldükdən sonra onu yenidən işə salmazdan əvvəl ən azı 3–5 dəqiqə gözləməyi tövsiyə edirlər. Bu müddət ərzində sistemdəki təzyiq normallaşır və kompressor daha təhlükəsiz şəkildə işə düşür. Əks halda kondisioner tez-tez qısa iş dövrlərinə keçərək mexaniki hissələrin vaxtından əvvəl aşınmasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, belə iş rejimi otağın temperaturunu aşağı salsa da, havadakı rütubətin kifayət qədər azalmasına mane ola və komfort səviyyəsini aşağı sala bilər.

Müxtəlif soyutma sistemləri fərqli prinsiplərlə işləyir

Ənənəvi kompressorlu kondisionerlər soyuducu agenti yüksək təzyiq altında sıxaraq istiliyi xarici mühitə ötürür, daha sonra isə soyudulmuş havanı otağa verir.

Bundan fərqli olaraq, buxarlanma prinsipi ilə işləyən evaporativ soyuducular havanı nəm filtrlərdən keçirərək təbii soyutma effekti yaradır. Kompressordan istifadə etmədikləri üçün onların enerji sərfiyyatı xeyli aşağı olur. Lakin bu sistemlər yalnız quru iqlim şəraitində yüksək səmərəlilik göstərir, rütubətli bölgələrdə isə effektivliyi azalır.

Böyük binalarda istifadə olunan absorbsiyalı soyutma sistemləri isə elektriklə işləyən kompressor əvəzinə istilik mənbəyindən, məsələn, təbii qazdan və ya tullantı istilikdən istifadə edir. Bu sistemlər adətən ammonyak–su və ya litium-bromid–su məhlulu əsasında işləyir və xüsusilə iri kommersiya və sənaye obyektlərində enerji səmərəliliyinin artırılmasına kömək edir.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, hər soyutma sisteminin öz üstünlükləri və istifadə sahələri var. Bununla belə, adi kompressorlu kondisionerlərdə tətbiq olunan "3 dəqiqə qaydası" texniki nasazlıq deyil, kompressoru qorumağa xidmət edən mühüm təhlükəsizlik funksiyasıdır. Bu qaydaya əməl etmək həm cihazın xidmət müddətini uzadır, həm də enerji sərfiyyatının optimallaşdırılmasına kömək edir.

Aydın