Qədim Misirdə hökmdarların ölümündən sonra saray xidmətçilərinin də qurban edilməsi ilə bağlı uzun illərdir müzakirə olunan nəzəriyyəyə yeni sübutlar ortaya çıxıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, ABŞ-ın Purdue Universitetinin alimləri Abidos şəhərində yerləşən Umm əl-Kaab nekropolunda aşkarlanmış insan qalıqlarını yenidən araşdırıblar. Burada Misirin Birinci sülaləsi dövrünə, təxminən e.ə. 3000-ci ilə aid hökmdar məzarları ilə yanaşı, sarayla əlaqəli yüzlərlə insanın dəfn edildiyi məzarlar da aşkar olunub.
1920-ci illərdə britaniyalı misirşünas Flinders Pitri bu insanların hökmdarların ölümündən sonra qurban edilmiş ola biləcəyini irəli sürmüşdü. Lakin həmin dövrdə skeletlərdə ciddi xəsarət izləri aşkar edilməmişdi.
İndi isə alimlər 46 xidmətçinin kəllə sümüklərini yenidən tədqiq ediblər. Araşdırma nəticəsində 18 kəllədə ölümcül ola biləcək ağır baş xəsarətlərinin izləri müəyyənləşdirilib.
Tədqiqatın müəllifi, doktor Rozelin Kempbell hesab edir ki, xəsarətlər çox güman ki, ağacdan və ya buynuzdan hazırlanmış enli və yastı əşyalarla vurulması nəticəsində yaranıb. Onun fikrincə, bəzi sınıqların ölüm zamanı və ya ölümə yaxın baş verdiyini müəyyən etmək mümkündür.
Alim bununla belə, bütün xidmətçilərin qurban edildiyini iddia etməyin mümkün olmadığını vurğulayıb. Xəsarət olmayan qalıqların sahiblərinin də qurban verilib-verilmədiyi məlum deyil və araşdırılan nümunənin bütöv məzar kompleksini təmsil edib-etmədiyi də dəqiq bilinmir.
Maraqlıdır ki, hökmdarların məzarlarının ətrafında əlavə dəfnlərin sayı sonrakı dövrlərdə sürətlə azalıb və bu ənənənin İkinci sülalənin başlanğıcında tamamilə yoxa çıxdığı ehtimal edilir.
Qahirədəki Amerika Universitetinin professoru Salima İkram isə bu təcrübənin uzunömürlü olmaya biləcəyini və sonradan insanların yerinə heykəlciklərdən istifadə edilməyə başlanıldığını bildirib.
Araşdırma qədim Misirdə hökmdarların dəfn mərasimləri ilə bağlı bir əsrdən artıqdır müzakirə olunan suallara yeni baxış ortaya qoyur. Bununla belə, alimlər əldə olunan nəticələrin bütün xidmətçilərin qurban edildiyini qəti şəkildə sübut etmədiyini qeyd edirlər.
Aydın
Şərhlər