Avropa futbolunun iki nəhəngi – “Mançester Siti” və PSJ Çempionlar Liqasında qarşılaşmağa hazırlaşsa da, klubların dövlət dəstəyi ilə maliyyələşdirilməsi və maliyyə qaydalarına münasibəti ətrafında müzakirələr səngimir. İngiltərə klubu maliyyə pozuntuları ilə bağlı ciddi təzyiqlərlə üzləşdiyi halda, Paris təmsilçisi son illərdə oyun fəlsəfəsini dəyişərək həm nəticələri, həm də ictimai imicini yaxşılaşdırıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Goal” nəşrində Mark Doylun müəllifi olduğu məqalədə bildirilir.
Müəllif yazır ki, uzun müddət idman vasitəsilə ölkələrin və təşkilatların imicini yaxşılaşdırmaqda ittiham edilən hər iki klub indi fərqli münasibətlə üzləşir. “Mançester Siti”nin BƏƏ ilə əlaqəli sahibləri İngiltərə Premyer Liqasının maliyyə qaydalarının pozulması ilə bağlı qərardan sonra tənqid hədəfinə çevrilib. PSJ isə Qətər sərmayəsi ilə qurulan layihəni yeniləyərək daha kollektiv futbol nümayiş etdirməyə başlayıb.
“Mançester Siti” üzərində təzyiq artır
Məqalədə qeyd olunur ki, müstəqil intizam komissiyası “Mançester Siti”nin 2009–2018-ci illərdə sponsorluq gəlirlərini təxminən 900 milyon funt sterlinq süni şəkildə artırdığı qənaətinə gəlib. Klub qərara etiraz edib və ittihamlarla bağlı mövqeyini müdafiə edir.
İngiltərə futbolunun bəzi tanınmış simaları isə klubun hazırkı rəhbərliyinin məsuliyyət daşımalı olduğunu bildirirlər. “Blackpool”un keçmiş baş məşqçisi İan Hollouey sərt çıxış edərək klubun nüfuzuna zərbə vurulduğunu deyib. “Liverpul”un sabiq müdafiəçisi Ceymi Karrager də rəhbərliyin vəzifələrini yerinə yetirmədiyini qəbul etməsinin və klubun satılmasının mümkün çıxış yollarından biri olduğunu yazıb.
Məqalədə vurğulanır ki, məsələ təkcə futbol klubu ilə bağlı deyil. Tənqidçilər BƏƏ-nin siyasi və iqtisadi nüfuzunun araşdırma və mümkün sanksiyalara təsir göstərə biləcəyindən narahatdırlar. Bununla belə, klubun gələcək taleyi ilə bağlı yekun qərarın necə olacağı hələ məlum deyil.
PSJ niyə daha müsbət qarşılanır?
Qətər sərmayəsi ilə inkişaf edən PSJ uzun müddət bahalı ulduzları bir araya gətirməsinə baxmayaraq, Çempionlar Liqasında uğursuzluqları ilə tənqid olunurdu. Lakin baş məşqçi Luis Enrikenin rəhbərliyi altında komanda oyun fəlsəfəsini dəyişib. Neymar və Kilian Mbappe kimi ulduzlarla yolların ayrılması, daha gənc futbolçulara və kollektiv oyuna üstünlük verilməsi klubun imicinə müsbət təsir göstərib.
Məqalədə PSJ-nin akademiyaya, məşq infrastrukturuna və Fransa futbolçularının inkişafına daha çox diqqət ayırdığı bildirilir. Bu dəyişikliklər Paris klubunun əvvəlki dövrlə müqayisədə daha məntiqli və uzunmüddətli layihə kimi qəbul edilməsinə şərait yaradıb.
Bununla belə, PSJ də maliyyə qaydaları ilə bağlı tənqidlərdən kənarda qalmayıb. Klub 2017-ci ildə Neymarı “Barselona”dan 222 milyon avroya transfer etməklə futbol tarixinin ən bahalı keçidlərindən birinə imza atmış, eyni zamanda Kilian Mbappenin transferi üçün “Monako” ilə böyük məbləğli razılaşma əldə etmişdi. UEFA-nın maliyyə nəzarəti prosesləri isə illər ərzində mübahisələrə səbəb olub.
Dövlət klubları futbol bazarına necə təsir edir?
La Liqanın prezidenti Xavyer Tebas uzun müddətdir həm “Mançester Siti”ni, həm də PSJ-ni tənqid edir. Onun fikrincə, dövlət dəstəyi alan klublar transfer və maaş bazarında qiymətləri süni şəkildə yüksəldir, digər komandaları isə maliyyə baxımından daha riskli qərarlar verməyə məcbur edir.
“Liverpul”un keçmiş baş məşqçisi Yurgen Klopp da daha əvvəl böyük maliyyə imkanlarına malik klublarla rəqabətin çətinliyini vurğulamışdı. Onun sözlərinə görə, bütün komandalar transfer bazarında eyni imkanlara sahib deyil və bəzi klublar maliyyə baxımından istədikləri addımları daha rahat ata bilirlər.
Məqalənin müəllifi hesab edir ki, dövlətlərin futbol klublarına sahib olması məsələsi yalnız maliyyə qaydaları ilə məhdudlaşmır. Burada siyasi nüfuz, şəffaflıq, rəqabət balansı və idmanın idarə olunması ilə bağlı daha geniş suallar da ortaya çıxır.
PSJ rəhbərinin nüfuzu artır
Məqalədə PSJ prezidenti Nasser Əl-Xələfinin futbol idarəçiliyində təsirinin artdığı da vurğulanır. O, Avropa futbolunun əsas qərarverici simalarından biri hesab olunur, UEFA rəhbərliyində yer alır və Avropa Futbol Klubları təşkilatına rəhbərlik edir.
Bununla belə, bəzi ekspertlər bu mövqelərin mümkün maraqlar toqquşması yaratdığını düşünürlər. Onların fikrincə, futbol qurumlarının idarəçiliyində şəffaflıq və hesabatlılıq məsələləri daha ciddi şəkildə nəzərdən keçirilməlidir.
Məqalədə Britaniyada dövlətlərin futbol klublarına sahib olmasının məhdudlaşdırılması ehtimalının da müzakirə edildiyi bildirilir. Tənqidçilər hesab edirlər ki, dövlətlər adi klub sahibləri ilə müqayisədə daha böyük siyasi və maliyyə imkanlarına malik olduqları üçün rəqabət balansını poza bilərlər.
Nəticə etibarilə, “Mançester Siti” və PSJ-nin nümunəsi Avropa futbolunda dövlət sərmayəsinin roluna dair müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Əsas sual isə belədir: böyük maliyyə imkanları futbolun inkişafına xidmət edir, yoxsa rəqabət bərabərliyini təhlükə altına alır?
Aydın
