Dünya 20:33 28.02.2024

Alimlər "Qiyamət buzlağı"nın əriməsinin səbəbini tapdı

ABŞ, Böyük Britaniya və digər ölkələrdən olan beynəlxalq iqlim alimləri qrupu 80 il əvvəl Qərbi Antarktidada nəhəng Tueyts buzlağının əriməsinin səbəbi müəyyən edib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) elmi jurnalında dərc olunub.

Tueyts Amerikanın Florida ştatının ölçüsündə (192 min kvadrat kilometr) buz təbəqəsidir. Dünyanın dəniz səviyyəsini 60 santimetr yüksəltmək üçün kifayət qədər su ehtiva etdiyi üçün ona "Qiyamət buzlağı" deyilir.

Tueyts buzlağı 1980-ci illərdən bəri sürətlə əriyir və dəniz səviyyəsinin 4% artmasına səbəb olur.

Tədqiqatçılar müəyyənləşdirib ki, buzun geri çəkilməsi 1940-cı illərdə qeyri-adi güclü El Nino - Sakit Okeanın bir neçə ildən bir istiləşməsinə səbəb olan qlobal iqlim hadisəsi səbəbindən başlayıb. İsti dalğası 1939-cu ildən 1942-ci ilə qədər davam edib və Tueytsin şimalında yerləşən Antarktika Şam adası buzlaqına da təsir göstəri b.

Alimlərin fikrincə, nüvələrin təhlili göstərib ki, hətta müvəqqəti istilik effekti onilliklər boyu davam edən prosesləri işə sala bilər.

"Sistem tarazlıqdan çıxdıqdan sonra buz geri çəkilməyə davam edir. Buzlaq təkcə dəniz səviyyəsinin qalxmasına verdiyi töhfəyə görə deyil, həm də daha geniş buz sahəsini saxlayaraq şüşədəki mantar kimi fəaliyyət göstərdiyinə görə əhəmiyyətlidir. Tueyts sabitliyi pozarsa, o zaman Qərbi Antarktidadakı bütün buzların sabitliyini itirməsi ehtimalı var", deyə araşdırmanın həmmüəllifi, Hyuston Universitetinin geologiya professoru Culia Vellner bildirib.

Aydın