Dünya Qızıl Şurasının (World Gold Council) son hesabatı göstərir ki, qlobal qızıl bazarında qiymətlər rekord səviyyələrdən müəyyən qədər geri çəkilsə də, strateji yüksəliş trendi hələ də qüvvədə qalır.

Cari ilin II rübündə London Qiymətli Metallar Bazarı Assosiasiyasının (LBMA) PM Gold Price fiksinqi üzrə qızılın orta qiyməti bir troya unsiyası üçün 4 506,29 ABŞ dolları təşkil edib. Bu göstərici ilin I rübündə qeydə alınmış tarixi rekorddan 8 faiz aşağı olsa da, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 37 faiz yüksəkdir.

Bu dinamika qızıl bazarında klassik korreksiya mərhələsinin yaşandığını göstərir. İlin əvvəlində geosiyasi risklər, mərkəzi bankların rekord həcmdə qızıl alışları, ABŞ dollarının zəifləməsi və investorların təhlükəsiz aktivlərə yönəlməsi qiymətləri tarixi maksimumlara çatdırmışdı. II rübdə isə bazarlarda qismən sabitləşmə müşahidə olunduğundan qiymətlər müəyyən qədər geri çəkilib. Lakin illik müqayisədə 37 faizlik artım göstərir ki, qızıla struktur tələbat hələ də yüksək olaraq qalır.

Ekspertlərin fikrincə, hazırkı qiymət səviyyəsini formalaşdıran əsas amillərdən biri dünya mərkəzi banklarının qızıl ehtiyatlarını artırmaq siyasətidir. Son illərdə xüsusilə Çin, Hindistan, Türkiyə, Polşa və bir sıra Yaxın Şərq ölkələrinin qızıl alışlarını artırması bazarda uzunmüddətli tələbi gücləndirib. Bu tendensiya qızılın yalnız investisiya aləti deyil, həm də geosiyasi risklərə qarşı strateji ehtiyat aktivinə çevrildiyini göstərir.

Digər mühüm faktor qlobal maliyyə sistemində qeyri-müəyyənliyin davam etməsidir. ABŞ-də dövlət borcunun yüksək səviyyəsi, dünya iqtisadiyyatında artım tempinin zəifləməsi, Yaxın Şərq və digər regionlarda geosiyasi risklərin qalması, eləcə də aparıcı iqtisadiyyatlarda faiz dərəcələri ilə bağlı qeyri-müəyyənlik investorları təhlükəsiz aktivlərə üstünlük verməyə sövq edir. Tarixən belə dövrlərdə qızıl kapitalın qorunması üçün ən etibarlı alətlərdən biri hesab olunur.

Qiymətlərin I rüblə müqayisədə 8 faiz azalması isə bazarın zəifləməsi deyil, daha çox texniki korreksiya kimi qiymətləndirilir. Maliyyə bazarlarında kəskin yüksəlişdən sonra mənfəət realizasiyası və investorların mövqelərini yenidən qiymətləndirməsi normal proses sayılır. Buna görə də mövcud geriləmə uzunmüddətli yüksəliş trendinin dəyişməsi anlamına gəlmir.

Qızıl qiymətlərinin yüksək səviyyədə qalması Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün də əhəmiyyətlidir. Ölkənin strateji valyuta ehtiyatlarının mühüm hissəsi qızıl aktivləri ilə dəstəklənir. Dünya bazarında qiymətlərin yüksək olması həmin ehtiyatların bazar dəyərinin artmasına müsbət təsir göstərir. Bundan əlavə, Azərbaycanın qızıl hasilatı və ixracı ilə məşğul olan şirkətlər üçün də yüksək qiymətlər əlavə gəlir imkanları yaradır.

Mövcud fundamental göstəricilər qızıl bazarında kəskin eniş ehtimalının hələlik aşağı olduğunu göstərir. Əgər geosiyasi risklər yüksək olaraq qalarsa, mərkəzi bankların qızıl alışları davam edərsə və aparıcı iqtisadiyyatlarda faiz dərəcələrinin endirilməsi prosesi sürətlənərsə, qızılın qiymətində yenidən yüksəliş dalğası müşahidə oluna bilər.

Buna qarşılıq, qlobal iqtisadi artımın sürətlənməsi, inflyasiyanın sabitləşməsi və investorların daha riskli aktivlərə qayıtması qızıl bazarında korreksiyanı dərinləşdirə bilər. Lakin hazırkı şəraitdə bazarın fundamental göstəriciləri qızılın uzunmüddətli perspektivdə yüksək qiymət diapazonunda qalacağını deməyə əsas verir.

Beləliklə, II rübdə qeydə alınan 8 faizlik geriləmə bazarın zəifləməsindən daha çox, rekord qiymətlərdən sonra baş verən texniki düzəliş kimi qiymətləndirilir. İllik müqayisədə 37 faizlik artım isə qızılın qlobal maliyyə sistemində "təhlükəsiz liman" statusunu qoruduğunu və investorların bu aktivə inamının yüksək olaraq qaldığını göstərir.

Siyasət şöbəsi