Bir çox insanda müşahidə olunan yüksək qan təzyiqi infarkt, insult və böyrək xəstəlikləri riskini artırır. Bununla yanaşı, qidalanma vasitəsilə qan təzyiqinə təsir etmək mümkündür.

Qaynarinfo "EatingWell" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, hipertoniya ilə mübarizəyə yönəlmiş qidalanma yanaşması olan DASH pəhrizi tərəvəz, meyvə, tam taxıllı məhsullar və paxlalılara üstünlük verir və qan təzyiqinin aşağı salınmasına kömək edə bilər.

Diplomlu həkim və sertifikatlı diyetoloq Veronika Rauz bildirib ki, bu məhsulların tərkibində maye balansını tənzimləməyə və qan damarlarının sağlam fəaliyyətini dəstəkləməyə kömək edən kalium, maqnezium və kalsium kimi mühüm minerallar var.

Bununla yanaşı, bəzi məhsullar qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb ola və ya onun tənzimlənməsini çətinləşdirə bilər. Diyetoloqlar təzyiqin yüksəlməsinin qarşısını almaq üçün hansı qidalardan uzaq durmağın lazım olduğunu açıqlayıblar.

1. Duzlu qəlyanaltılar

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bir çox insanda yüksək miqdarda natrium qəbulu şişkinliyə səbəb ola və arterial təzyiqi yüksəldə bilər.

Qeydiyyatdan keçmiş diyetoloq Şeri Qou bildirib:

“Krençel, çips və popkorn kimi duzlu qəlyanaltılar orqanizmdə artıq mayenin yığılmasına səbəb ola bilər. Bu isə qan damarlarına təzyiq göstərərək arterial təzyiqi yüksəldir”.

Məqalədə vurğulanır ki, bir çox ultraemal olunmuş qəlyanaltıda həddindən artıq duz onların dadını yaxşılaşdırmaq üçün istifadə edilir. Lakin bu, gündəlik natrium qəbulunu əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.

Daha yaxşı seçim kimi natrium miqdarı az olan qəlyanaltılar, məsələn, isti hava ilə hazırlanmış duzsuz popkorn tövsiyə olunur.

2. Emal olunmuş ət

Bekon, vetçina, qurudulmuş ət və hot-doq kimi məhsullar qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb ola bilən emal olunmuş ət növlərinə daxildir.

Şeri Qou deyib:

“Bekon, kolbasa və hot-doq kimi emal olunmuş ət məhsullarının tərkibində doymuş yağlar və natrium var. Onların həddindən artıq və müntəzəm istehlakı qan təzyiqini yüksəldə bilər”.

"Nutrition" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, gündə 49 qram emal olunmuş ət istehlakı hipertoniya riskini 30 faiz artıra bilər. Gündə cəmi 17 qram bekon istehlakı isə riskin 19 faiz artması ilə əlaqələndirilib.

Mütəxəssislər emal olunmuş ət məhsullarının istehlakını minimuma endirməyi və bunun əvəzinə təzə, yağsız ətə və ya bitki mənşəli zülal mənbələrinə üstünlük verməyi məsləhət görürlər.

3. Konservləşdirilmiş şorba

Diplomlu qidalanma mütəxəssisi Kerolayn Tomason Bannın sözlərinə görə, konservləşdirilmiş şorbanın tərkibində çoxlu tərəvəz olsa belə, yüksək natrium miqdarı səbəbindən qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Nəşrin qeyd etdiyi kimi, bəzi insanlar duza daha həssas olur. Yəni onların qan təzyiqi natriuma daha güclü reaksiya verir. Belə insanlarda hipertoniya olmasa belə, şorba kimi ultraemal olunmuş konserv məhsullarını qəbul etdikdən sonra arterial təzyiqdə kəskin artım müşahidə oluna bilər.

Zaman keçdikcə bu məhsulların böyük miqdarda müntəzəm istehlakı hipertoniya riskini artıra bilər.

"Hypertension" jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, ultraemal olunmuş məhsulları ən çox istehlak edən insanlarda hipertoniya inkişaf ehtimalı 23 faiz daha yüksək olub.

Tomason Bann aşağı natriumlu variantlara üstünlük verməyi və ya duz miqdarına nəzarət etməklə lobya, tərəvəz və göyərtidən istifadə edərək evdə şorba hazırlamağı tövsiyə edib.

Sağlam qan təzyiqi üçün digər tövsiyələr

Məqalədə vurğulanır ki, qidalanma və həyat tərzinin yenidən nəzərdən keçirilməsi, eləcə də sağlam qan təzyiqini dəstəkləyən vərdişlərin formalaşdırılması hipertoniya və bununla əlaqəli ürək-damar xəstəlikləri riskini azaltmağa kömək edə bilər.

Mütəxəssislər qan təzyiqini sağlam səviyyədə saxlamaq üçün dörd üsul təklif ediblər:

* Maye balansını qoruyun. "Cureus Journal of Medical Science" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, hipertoniya xəstələri adətən daha az su içirlər. Buna görə kifayət qədər maye, həmçinin meyvə və tərəvəz qəbul etmək tövsiyə olunur.

* Daha çox bitki mənşəli qida qəbul edin. Meyvə, tərəvəz, qoz-fındıq, paxlalılar, tam taxıllı məhsullar və toxumlar qan damarlarının divarlarının boşalmasına və artıq natriumun orqanizmdən xaric edilməsinə kömək edən kalium, maqnezium və kalsiumla zəngindir.

* Müntəzəm idmanla məşğul olun. Amerika Ürək Assosiasiyası arterial təzyiqi və ürək sağlamlığını qorumaq üçün həftədə 150 dəqiqə orta intensivlikli aerob məşqlərlə yanaşı, müntəzəm güc məşqləri etməyi tövsiyə edir.

* Yeməkləri evdə hazırlayın. Restoran yeməkləri və fast-food məhsulları yüksək natrium tərkibi ilə tanınır.

Aydın