ABŞ-da alimlər udula bilən tibbi cihazları enerji ilə təmin edə bilən, istifadə müddəti başa çatdıqdan sonra isə orqanizmdə parçalanan yeni tip batareya hazırlayıblar.
Qaynarinfo xəbər verir ki, “Nature” jurnalının məlumatına görə, tədqiqatçılar düyü kağızını xatırladan materialla örtülmüş batareyanın prototipini hazırlayıblar. Sistem tamamilə bioloji uyğun materiallardan hazırlanıb və həzm sistemində zamanla parçalanaraq orqanizm tərəfindən sorula bilir.
Yeni batareyanın əsas komponentlərindən biri maqnezium, digəri isə molibden trioksiddir. Hər iki material orqanizmin az miqdarda ehtiyac duyduğu elementlərlə əlaqəlidir. Batareyada həmçinin bioloji parçalana bilən ion mayesindən və sellüloza əsaslı örtükdən istifadə olunub. Xarici təbəqə mədə turşusunun batareyaya təsirini yavaşlatmaq üçün arı mumu ilə qorunub.
Batareya necə işləyir?
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, yeni batareya 1,84 voltadək açıq dövrə gərginliyi yarada bilir. Bu göstərici kiçik elektron tibbi cihazların işləməsi üçün kifayət edə bilər.
Laboratoriya şəraitində batareyalar mədə mayesini təqlid edən mühitdə sınaqdan keçirilib. Nəticələr onların təxminən iki həftə ərzində parçalanmağa başladığını və bir neçə ay ərzində tamamilə həll olduğunu göstərib.
Donuzlar üzərində sınaq keçirilib
Alimlər texnologiyanı daha sonra donuzlar üzərində sınaqdan keçiriblər. Batareya udula bilən kapsulun daxilində yerləşdirilərək elektron sistemləri enerji ilə təmin edib.
Sınaqlardan birində batareya ilə işləyən RFID sistemi kapsulun orqanizmdəki vəziyyəti barədə məlumatların ötürülməsinə imkan verib. Digər sistem isə mədəyə elektrik stimulyasiyası verərək aclıqla əlaqəli qrelin hormonunun səviyyəsinin artmasına səbəb olub.
Tibbdə yeni imkanlar yarada bilər
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, belə batareyalar gələcəkdə udulan sensorlar, dərman qəbulunun izlənməsi üçün elektron kapsullar və müəyyən xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunan müvəqqəti tibbi cihazlar üçün enerji mənbəyi ola bilər.
Ənənəvi litium-ion və qələvi batareyaların orqanizm daxilində istifadəsi isə batareyanın zədələnməsi və elektrolitin sızması halında kimyəvi yanıqlara və digər fəsadlara səbəb ola bilər. Yeni texnologiyanın əsas üstünlüyü onun tibbi cihazla birlikdə istifadə müddəti başa çatdıqdan sonra orqanizmdə qalıcı elektron tullantı yaratmamasıdır.
Bununla belə, texnologiya hələ insanlarda klinik sınaqlardan keçməyib. Hazırkı nəticələr heyvan modellərində əldə olunub və alimlərin qarşısında duran növbəti mərhələ batareyanın insanlar üçün təhlükəsizliyini və effektivliyini təsdiqləməkdir.
Şəbnəm İbrahimxəlilova
Şərhlər