ABŞ alimləri zədələnmiş dişlərin öz-özünü bərpa etməsinə imkan verə biləcək yeni müalicə üsulunu araşdırırlar. Tədqiqatın mərkəzində diş toxumasının formalaşmasında iştirak edən və hüceyrələrin qorunmasına kömək etdiyi ehtimal olunan xüsusi zülal dayanır. Kəşf gələcəkdə stomatologiyada dolğu və digər ənənəvi müalicə üsullarına alternativ yarada bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “News Medical” portalı məlumat yayıb.
İllinoys Universitetinin Çikaqo kampusunun (UIC) Diş Tibb Kollecinin professoru Enn Corc ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutlarının nəzdindəki Milli Diş və Kraniofasial Tədqiqatlar İnstitutundan araşdırmaların davam etdirilməsi üçün 1,2 milyon dollar qrant alıb.
Alimlərin diqqət mərkəzində dentin fosfoproteini adlı zülal dayanır. Bu maddə dişin əsas hissəsini təşkil edən dentin toxumasında yerləşir və onun minerallaşmasında mühüm rol oynayır. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, zülal dişin daxilindəki hüceyrələri yüksək kalsium səviyyəsinin yaratdığı stressdən qorumağa kömək edə bilər.
Hüceyrələrin özünü təmizləmə mexanizmi araşdırılır
Yeni layihə çərçivəsində alimlər dentin fosfoproteininin autofagiya prosesinə təsirini öyrənəcəklər. Autofagiya hüceyrələrin köhnəlmiş və zədələnmiş hissələrini parçalayaraq yenidən istifadəyə yararlı komponentlərə çevirdiyi təbii müdafiə mexanizmidir.
Professor Enn Corcun fikrincə, bu proses diş pulpasında yerləşən kök hüceyrələrin və dentin əmələ gətirən hüceyrələrin sağlam qalmasında mühüm əhəmiyyət daşıya bilər. Tədqiqatçılar zülalın bu hüceyrələrin yaşamasına və yeni diş toxuması yaratmaq qabiliyyətini qorumasına necə kömək etdiyini müəyyənləşdirməyə çalışırlar.
Araşdırmada insan diş pulpasından əldə edilən kök hüceyrələrdən və heyvan modellərindən istifadə olunacaq.
Stomatologiyada yeni mərhələ başlaya bilər
Hazırda kariyesin müalicəsində zədələnmiş toxuma qazılaraq təmizlənir və yaranan boşluq sintetik materialla doldurulur. Alimlər isə gələcəkdə bu yanaşmanı dəyişməyi hədəfləyirlər.
Enn Corcun sözlərinə görə, məqsəd xüsusi zülallardan istifadə etməklə dişin daxilində dentinin yenidən yaranmasını stimullaşdırmaqdır. Bunun üçün diş boşluğuna yerləşdirilən xüsusi bioloji konstruksiyalardan istifadə edilməsi nəzərdə tutulur. Beləliklə, kariyesin yayılmasının qarşısını almaqla yanaşı, dişin canlı toxumasını və funksiyasını qorumaq mümkün ola bilər.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu istiqamətdə araşdırmalar hələ davam edir. Yeni üsulun klinik praktikada nə vaxt tətbiq edilə biləcəyi isə hələ məlum deyil. Bununla belə, əldə ediləcək nəticələr gələcəkdə regenerativ stomatologiyanın inkişafına və diş toxumalarının təbii yolla bərpasına yeni imkanlar aça bilər.
Aydın
