Qadınların kişilərlə müqayisədə daha çox yatmağa ehtiyac duyması uzun müddət mübahisəli mövzu hesab edilib. Araşdırmalar isə göstərir ki, qadın orqanizmi yuxusuzluğun bəzi mənfi təsirlərinə daha həssas reaksiya verə bilər. Bunun səbəbləri arasında beyin fəaliyyəti, hormonal dəyişikliklər və gündəlik həyatın yaratdığı əlavə yük göstərilir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Macarıstanın NLC portalı yazıb.
2008-ci ildə ABŞ-ın Dyuk Universitetinin alimləri 210 orta yaşlı kişi və qadının yuxu vərdişlərini və sağlamlıq vəziyyətini araşdırıblar. Nəticələr yuxunun azlığı və keyfiyyətsiz istirahətin qadınlarda psixoloji gərginlik, depressiya, qəzəb və əsəbiliklə daha sıx əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Tədqiqatın rəhbəri, psixiatr və davranış elmləri üzrə mütəxəssis Edvard Suares bildirib ki, qadınlarda pis yuxu yüksək psixoloji stresslə yanaşı, depressiya və düşmənçilik hisslərinin artması ilə əlaqələndirilib. Kişilərdə isə oxşar emosional hallar yuxu pozuntuları ilə eyni səviyyədə müşahidə edilməyib.
Qadınlara nə qədər yuxu lazımdır?
Lafboro Universitetinin yuxu araşdırmaları mərkəzinin keçmiş rəhbəri, professor Cim Hornun fikrincə, yuxunun əsas funksiyalarından biri beynin bərpasına şərait yaratmaqdır. Onun nəzəriyyəsinə görə, gün ərzində beyin nə qədər intensiv işləyirsə, bərpa üçün bir o qədər çox istirahətə ehtiyac yaranır.
Professor hesab edir ki, qadınlar gün ərzində daha çox paralel işlə məşğul olduqları üçün onların beyin fəaliyyəti əlavə yüklənə bilər. Bu səbəbdən orta hesabla bir qədər artıq yuxuya ehtiyac duymaları mümkündür. Horn bu fərqin saatlarla deyil, təxminən 20 dəqiqə ilə ölçüldüyünü bildirir.
Bununla belə, yuxu ehtiyacı hər kəsdə fərqlidir. Bəzi qadınlar daha çox, digərləri isə daha az yatmaqla özlərini gümrah hiss edə bilərlər.
Hormonal dəyişikliklər yuxunun keyfiyyətinə təsir edir
Qadınların yuxu rejiminə təsir edən mühüm amillərdən biri də hormonal dəyişikliklərdir. Menstrual dövr, hamiləlik, doğuşdan sonrakı mərhələ və menopauza yuxunun müddətinə və keyfiyyətinə təsir göstərə bilər.
Məsələn, hamiləlik zamanı fiziki narahatlıq və hormonal dəyişikliklər gecə tez-tez oyanmağa səbəb ola bilər. Menopauza dövründə isə isti basmalar və gecə tərləmələri normal yuxu rejimini poza bilər. Depressiya və təşviş hallarının da qadınlarda daha çox rast gəlindiyini göstərən araşdırmalar mövcuddur. Bu problemlər öz növbəsində yuxu pozuntularına yol aça bilər.
Gündəlik məsuliyyətlər də rol oynayır
Mütəxəssislər bildirirlər ki, qadınların yuxu ehtiyacını yalnız bioloji amillərlə izah etmək düzgün deyil. İş, ailə və ev təsərrüfatı ilə bağlı məsuliyyətlərin eyni vaxtda yerinə yetirilməsi də istirahətə ayrılan vaxta təsir edir.
Xüsusilə azyaşlı uşaqları olan anaların yuxusu gecə oyanmaları səbəbindən tez-tez bölünür. Uzun müddət davam edən yuxusuzluq isə xroniki yorğunluq, əsəbilik və diqqətin zəifləməsi ilə nəticələnə bilər.
Ümumilikdə, sağlam yetkin insanlar üçün tövsiyə olunan yuxu müddəti sutkada 7-9 saatdır. Harvard Tibb Məktəbinin qadın sağlamlığı üzrə mütəxəssisləri də bir çox qadının bu normaya müntəzəm şəkildə əməl edə bilmədiyinə diqqət çəkirlər. Araşdırmalar qadınların mütləq daha çox yatmalı olduğunu sübut etməsə də, yuxu çatışmazlığının onların sağlamlığına təsirinin fərqli ola biləcəyini göstərir.
Aydın
