Şəkərli qidaların gündəlik rasionda həddindən artıq yer alması təkcə çəki artımına və diş problemlərinə səbəb olmur. Mütəxəssislər çoxlu miqdarda əlavə şəkərin qaraciyərin fəaliyyətinə də mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.
Qaynarinfo "Health"a istinadən xəbər verir ki, qidalanma üzrə mütəxəssis Lindsi DeSotonun sözlərinə görə, qaraciyər qida maddələrinin emalında, qanda şəkərin səviyyəsinin tənzimlənməsində və orqanizmdən toksinlərin xaric edilməsində mühüm rol oynayır. Lakin orqanizmə mütəmadi olaraq ehtiyacdan artıq əlavə şəkər daxil olduqda, qaraciyər bu şəkərin bir hissəsini yağa çevirə bilər.
Xüsusilə fruktozanın qaraciyər üçün əlavə yük yaratdığı qeyd olunur. Qlükozadan fərqli olaraq fruktozanın böyük hissəsi məhz qaraciyərdə emal edilir və artıq miqdarda qəbul edildikdə yağ əmələ gəlməsinə şərait yarada bilər. Uzun müddət davam edən bu proses qaraciyərin piylənməsi, o cümlədən metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatotik qaraciyər xəstəliyi riskini artıra bilər.
Araşdırmalar həddindən artıq əlavə şəkərin insulin müqaviməti, iltihab və oksidləşdirici stresslə də əlaqəli ola biləcəyini göstərir. Bu amillər birlikdə qaraciyərin üzərinə düşən yükü artıra bilər.
Ən çox diqqət edilməli məhsullar
Dietoloqun fikrincə, əlavə şəkərin əsas mənbələrindən biri şirin içkilərdir. Qazlı içkilər, enerji içkiləri, şirinləşdirilmiş çay və qəhvə, həmçinin bəzi idman içkiləri bu qrupa daxildir. Bu cür içkilərin müntəzəm istifadəsi qaraciyərdə piy toplanması riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Əlavə şəkər yalnız şirniyyat və konfetlərdə olmur. Şirinləşdirilmiş yoqurtlar, səhər yeməyi üçün hazır taxıl məhsulları, qranola batonları, qablaşdırılmış smuzilər, müxtəlif souslar, bəzi çörək və un məmulatlarında da gizli şəkər ola bilər.
Bununla belə, mütəxəssislər bütün şəkər mənbələrini eyni hesab etmirlər. Məsələn, bütöv meyvələrdə təbii şəkərlə yanaşı, lif, vitamin, mineral və antioksidantlar da mövcuddur.
Qaraciyəri necə qorumaq olar?
Dietoloq əlavə şəkərin miqdarını azaltmaqla yanaşı, su və şəkərsiz içkilərə üstünlük verməyi, daha çox tərəvəz, meyvə və tam taxıl məhsulları qəbul etməyi tövsiyə edir. Doymuş yağların əvəzinə doymamış yağların seçilməsi və sağlam çəkinin qorunması da qaraciyər üçün faydalı hesab olunur.
Qaraciyər problemi, xüsusilə də piylənmə ilə əlaqəli qaraciyər xəstəliyi olan şəxslərə isə spirtli içkilərin qəbulunu məhdudlaşdırmaq tövsiyə edilir.
Mütəxəssislər həmçinin məhsul alarkən etiketdəki tərkib hissələrinə diqqət yetirməyi məsləhət görürlər. Çünki gündəlik qəbul edilən əlavə şəkərin bir hissəsi insanın gözləmədiyi qida məhsullarından orqanizmə daxil ola bilər.
Mətni xəbər üslubunda, cümlələri yenidən quraraq orta həcmdə hazırladım:
Aydın
Şərhlər