50 yaşdan sonra insanlar çox vaxt ətrafdakıların fikrindən daha az asılı olmağa, şəxsi sərhədlərini daha inamla qorumağa və həyatdakı çətinliklərə daha sakit reaksiya verməyə başlayırlar.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Parade" nəşrinin yazdığına görə, üç psixoloq yetkin yaşda baş verən əsas dəyişikliklərdən birini açıqlayıb: insan hər kəsin xoşuna gəlməyə çalışmaqdan əl çəkir və diqqətini öz rifahına yönəldir.

Psixoloq Karen Stüartın sözlərinə görə, orta yaşlara çatdıqda bir çox insan ətrafdakıların təsdiqinə əvvəlki qədər ehtiyac duymamağa başlayır. Onlar kimin fikrinin həqiqətən əhəmiyyətli olduğunu, hansı qiymətləndirmələrə isə enerji sərf etməyin lazım olmadığını daha yaxşı anlayırlar.

Rədd cavabı artıq fəlakət kimi qəbul edilmir və “yox” demək asanlaşır. Ətrafdakı hər kəsi razı salmaq cəhdləri əvvəlki kimi məmnunluq gətirmir və emosional tükənmə kimi qəbul edilə bilər.

Psixoloq Vidaliz Karo da qeyd edib ki, yaş artdıqca insanlar çox vaxt özlərini daha inamlı hiss edir və həyatlarını ümumi qəbul edilmiş standartlarla daha az müqayisə edirlər. Bu, xarici görünüşə, karyeraya, uşaqların tərbiyəsinə və digər məsələlərə aiddir.

Psixoloq Nəvvab Tacvarın fikrincə, həyat təcrübəsi insana hər fikrin diqqətə layiq olmadığını, bütün münasibətlərin qorunmasının vacib olmadığını və heç də hər problemin ciddi narahatlıq tələb etmədiyini anlamağa kömək edir.

Yaş emosiyalara və stresə reaksiyaya necə təsir edir?

Yaş artdıqca insanlar emosiyalarını daha yaxşı tənzimləyə, müsbət hisslərə daha çox üstünlük verə və əhəmiyyətli münasibətlərə daha çox diqqət yetirə bilərlər. Burada təkcə yaş deyil, həyat təcrübəsi də mühüm rol oynayır.

Psixoloqlar həmçinin bildiriblər ki, yetkin yaşa çatana qədər bir çox insan karyerada məyusluqlar, mürəkkəb münasibətlər və digər sınaqlardan keçmiş olur. Bu isə xoşagəlməz emosiyaların və çətin dövrlərin əbədi davam etmədiyini, problemlərin öhdəsindən gəlməyin mümkün olduğunu dərk etməyə kömək edir.

Bununla belə, psixoloqlar vurğulayıblar ki, 50 yaşdan sonra həyat ideal olmur. Çətinliklər və xoşagəlməz hisslər yoxa çıxmır, lakin onların davranışa və emosional vəziyyətə təsiri azala bilər.

Başqalarının fikrindən daha az asılı olmağı necə öyrənmək olar?

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, özünəinamı artırmaq üçün 50 yaşa çatmağı gözləmək vacib deyil. Bunun üçün insan öz ehtiyaclarına və ətrafındakıların qiymətləndirmələrinə münasibətini tədricən dəyişə bilər.

Özünəqiymətin nəyə əsaslandığını müəyyənləşdirin. Özünüz barədə təsəvvürünüzün başqalarının təsdiqindən nə dərəcədə asılı olduğunu və kimin fikrinin sizin üçün həqiqətən vacib olduğunu düşünün.

Ətrafınızdakı insanlarla münasibətləri yenidən nəzərdən keçirin. Özünüzü dəstəklənmiş hiss etdiyiniz insanlara daha çox diqqət yetirin və daim emosional gücünüzü alan münasibətlərdə sərhədlər müəyyənləşdirin. Bu, əlaqələri kəsmək demək deyil – əsas məsələ vaxtınızı və diqqətinizi düzgün bölüşdürməyi öyrənməkdir.

Bəyənilməməyi fəlakət kimi qəbul etməyin. Psixoloqlar başqalarının tənqidinə üzərində düşünülə bilən geribildirim kimi yanaşmağı, lakin onu mütləq həqiqət kimi qəbul etməməyi məsləhət görürlər. Bununla yanaşı, yalnız nailiyyətlərə deyil, şəxsi məmnunluq gətirən şeylərə də diqqət yetirmək lazımdır.

Öz məqsədlərinizə fokuslanın. Özünüzdən soruşun: hansı qərarları səmimi istəyinizlə, hansıları isə borc hissi, yaxınlarınızı məyus etmək qorxusu və ya təsdiq qazanmaq arzusu ilə qəbul edirsiniz? Tədricən dəyərlərinizə uyğun seçimlər etməyə çalışın.

“Yox” deməyi öyrənin. İmtina etmək həmişə uzun-uzadı izahat və üzrxahlıq tələb etmir. Əlavə öhdəliklər götürmək istəmirsinizsə, daim günahkarlıq hissi keçirmədən sərhədlərinizi sakit şəkildə ifadə etməyi bacarmaq vacibdir.

Psixoloqlar bildirirlər ki, özünü qəbul etmək ambisiyalardan və ya dəyişiklik istəyindən imtina etmək demək deyil. Əksinə, öz dəyərlərini anlamaq məqsədləri daha dəqiq müəyyənləşdirməyə və daim ətrafdakılara baxmadan onlara doğru irəliləməyə kömək edir.

Aydın