BMT-nin Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı (WMO) dünyanın su dövranının getdikcə daha nizamsız hala gəldiyi barədə xəbərdarlıq edib. 2025-ci il çaylar baxımından son 35 ilin ən quraq illərindən biri olub, buzlaqlar və yeraltı su ehtiyatlarında itkilər isə sürətlənib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, BMT-nin Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının Qlobal Su Ehtiyatlarının Vəziyyəti hesabatına görə, dünya üzrə çay hövzələrinin 36 faizində su axını normadan aşağı olub. Beləliklə, çaylarda quraqlıq ardıcıl yeddinci ilinə daxil olub. WMO-nun baş katibi Çeleste Saulo baş verənlərin sadəcə bir pis ildən ibarət olmadığını, təxminən on ildir davam edən qalıcı dəyişikliyə işarə etdiyini bildirib.
Saulo yeraltı suların və buzlaqların planetin “yığım hesabı” kimi fəaliyyət göstərdiyini bildirərək bu ehtiyatların sürətlə tükəndiyi barədə xəbərdarlıq edib.
Hesabata görə, 2023-2025-ci illər arasında buzlaqlar ümumilikdə 1 400 giqaton su itirib. Bu həcm dünyanın bir ildə istifadə etdiyi şirin suyun təxminən üçdə birinə bərabərdir.
2025-ci ildə monitorinq edilən yeraltı su quyularının təxminən üçdə ikisində də səviyyələr normal diapazondan aşağı olub. WMO ümumi mənzərənin bərpadan daha çox su çatışmazlığına işarə etdiyini bildirib.
Təşkilat güclənən El-Nino şəraitinin bəzi bölgələrdə quraqlıq, digər bölgələrdə isə daşqın riskini artıra biləcəyini açıqlayıb.
Dünyadakı 19 böyük buzlaq regionunun hamısı 2025-ci ildə ardıcıl dördüncü dəfə buz kütləsi itirib.
Himalaylardakı vəziyyət isə regional riskin miqyasını ortaya qoyur. Avqustun 26-da Nepalda baş verən buzlaq çöküntüsündən sonra hazırlanan hesabata görə, Himalaylardakı buzlaq kütləsinin itkisi son 10 ildə 65 faiz sürətlənib.
Əhatəli elmi araşdırmalara əsasən, Qrenlandiya və Antarktidadakı buz örtüklərindən də 1979-cu ildən bəri təxminən 12,5 trilyon ton buz itirilib.
Saulo suyun sərhəd tanımadığını bildirərək bir ölkədə baş verən buzlaq fəlakətinin digər ölkələrdə də dağıdıcı nəticələrə səbəb ola biləcəyini vurğulayıb.
Aydın
Şərhlər