Qablaşdırmanın üzərindəki son istifadə tarixinə əsaslanmaq olar, lakin bu, çörəyin həmin tarixə qədər mütləq təzə qalacağına zəmanət vermir. O, daha əvvəl xarab ola və ya əksinə, göstərilən tarix keçdikdən sonra da istehlaka yararlı qala bilər.

Qaynarinfo "Martha Stewart" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, ekspertlər çörəyin yeyilməsinin təhlükəsiz olub-olmadığını müəyyənləşdirməyə kömək edən 4 əsas əlamət açıqlayıblar. İlk növbədə onun görünüşünə, qoxusuna və teksturasına diqqət yetirmək lazımdır.

Görünən kif. Tüklü ləkələr və ya rəng dəyişiklikləri – yaşıl, mavi, ağ və ya qara rəngli törəmələr – kifin yaranmasından xəbər verə bilər. Qida təhlükəsizliyi üzrə ekspert Cill Roberts bildirir ki, xarab olmuş çörəkdə adətən göbələklərin böyüməsinin aşkar əlamətləri, ən çox isə yaşıl və ya qara tüklü törəmələr müşahidə olunur. Belə halda bütün çörəyi atmaq lazımdır.

Xoşagəlməz qoxu. Kiflənmiş və ya turş qoxu çörəyin xarab olduğunu göstərə bilər. Lakin qoxunun olmaması onun təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir. Robertsin sözlərinə görə, qida xəstəliklərinə səbəb olan mikroorqanizmlər adətən çörəyin qoxusunu dəyişmir. Buna görə yalnız qoxuya əsaslanmaq olmaz – çörək kifin olub-olmaması baxımından diqqətlə yoxlanılmalıdır.

Teksturanın dəyişməsi. Quru, bərk və ya ovulan çörəyin böyük ehtimalla sadəcə boyatladığı deməkdir. Əgər üzərində kif yoxdursa, onu suxari, çörək qırıntısı və istiliklə emal olunan digər yeməklərin hazırlanmasında istifadə etmək olar.

Qeyri-adi görünüş. Qablaşdırmanın içərisində kondensatın və ya həddindən artıq nəmin yaranması çörəyin mütləq xarab olduğunu göstərmir. Lakin nəmli mühit kifin inkişafına şərait yaradır. Buna görə çörəyin bütün hissələri diqqətlə yoxlanılmalı və şübhəli törəmələr aşkar edilərsə, bütöv halda atılmalıdır.

Boyat, yoxsa xarab olmuş: fərq nədədir?

Çörəyin boyatlaması özlüyündə qida təhlükəsizliyi baxımından təhlükə yaratmır. Robertsin sözlərinə görə, bu, yalnız məhsulun keyfiyyəti ilə bağlı məsələdir. Məsələn, boyat çörək içlik hazırlamaq üçün daha münasibdir və tamamilə təhlükəsiz hesab olunur.

Kif və ya mikroorqanizmlərin böyüməsinin digər görünən əlamətləri isə çörəyin atılmalı olduğunu göstərir.

Niyə kiflənmiş hissəni sadəcə kəsmək olmaz?

Kif xırda saplar – hiflər şəklində böyüyür və onlar görünən ləkənin hüdudlarından kənara yayıla bilər. Buna görə ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi kiflənmiş hissəni kəsmək əvəzinə bütün çörəyin atılmasını tövsiyə edir.

Bundan əlavə, göbələk sporları hava ilə asanlıqla yayıla bilir. Qablaşdırma açıldıqda onlar digər dilimlərə də keçə bilər. Buna görə hətta bir dilimdə kif aşkar edilərsə, bütün çörək atılmalıdır.

Çörək niyə son istifadə tarixindən əvvəl xarab olur?

Çörək, xüsusilə düzgün qablaşdırılmadıqda və ya saxlanılmadıqda, üzərində göstərilən tarixdən əvvəl xarab ola bilər. Əgər çörək hələ isti ikən qablaşdırılırsa, qablaşdırmanın daxilində nəmlik toplanır və bu da kifin inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır.

Yüksək temperatur və rütubət də çörəyin daha tez xarab olmasına səbəb ola bilər. Roberts vurğulayır ki, nəmlik mikroorqanizmlərin böyüməsini sürətləndirir.

Eyni zamanda, düzgün saxlanıldıqda çörək qablaşdırmanın üzərində göstərilən tarixdən sonra da istehlaka yararlı qala bilər. Ekspertlərin sözlərinə görə, bu cür tarix göstəriciləri məhsulun təhlükəsizliyini müəyyən etmir və onun keyfiyyətini dəqiq əks etdirmir. Körpələr üçün süd qarışıqları istisna olmaqla, əksər məhsullar üzərində göstərilən tarixdən xeyli uzun müddət yararlı qala bilər.

Çörəyi daha uzun müddət necə saxlamaq olar?

Çörəyi istilik mənbələrindən və birbaşa günəş şüalarından uzaqda saxlamaq daha yaxşıdır, çünki yüksək temperatur mikroorqanizmlərin böyüməsini sürətləndirir.

Saxlama müddətini uzatmaq lazımdırsa, çörəyi soyuducuya qoymaq olar. Daha uzun müddət saxlamaq üçün isə onu dondurmaq daha məqsədəuyğundur. Dondurucuda göbələklər də daxil olmaqla mikroorqanizmlər çoxalmır.

Bununla belə, dondurulmuş çörəyi təxminən 6 aydan artıq saxlamaq tövsiyə edilmir. Çünki buz kristalları “dondurucu yanığı”na səbəb ola və məhsulun qida dəyərini azalda bilər.

Qablaşdırılmış çörəyin tərkibində adətən daha çox konservant olur və buna görə də mikroorqanizmlərin inkişafından daha uzun müddət qorunur. Evdə hazırlanmış və çörəkxanadan alınan çörəyi isə daha tez istehlak etmək, yaxud soyuducuda və ya dondurucuda saxlamaq daha məqsədəuyğundur.

Aydın