XƏBƏR LENTİ

Şərhlər

Xəbər lenti

Yüksək təzyiqin səbəbi beyində gizlənə bilər: Alimlər nə tapdı?
Sağlamlıq08:45 08.10.2026

Yüksək təzyiqin səbəbi beyində gizlənə bilər: Alimlər nə tapdı?

Yeni araşdırma göstərib ki, bəzi yüksək arterial təzyiq hallarında beynin kiçik bir nahiyəsi rol oynaya bilər. Alimlər tənəffüs ritmindəki dəyişikliklərlə arterial təzyiqin tənzimlənməsi arasında mümkün əlaqə aşkar ediblər.

Qaynarinfo “ScienceAlert”ə istinadən xəbər verir ki, əldə olunan nəticələr müalicəyə yeni yanaşmanın inkişafına yol aça bilər.

Yüksək arterial təzyiq və ya hipertoniya dünya əhalisinin təxminən üçdə birinə təsir edir. Onun müalicəsi üçün çoxsaylı dərmanlar mövcud olsa da, xəstələrin əhəmiyyətli hissəsində təzyiqi lazımi səviyyədə nəzarətdə saxlamaq hələ də mümkün deyil.

San-Paulu Universiteti və Oklend Universitetinin tədqiqatçıları beynin kötüyündə yerləşən lateral parafasial sahə (pFL) adlanan nahiyəni araşdırıblar. Əvvəllər bu bölgənin əsasən tənəffüsün tənzimlənməsində rol oynadığı məlum idi. Xüsusilə insan öskürəndə, güldükdə və ya qəfil nəfəs verdikdə bu nahiyə aktivləşir.

Lakin “Circulation Research” elmi jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, pFL arterial təzyiqin tənzimlənməsində də iştirak edir. Alimlərin sözlərinə görə, bu nahiyədəki neyronlar simpatik sinir sistemi ilə əlaqəlidir. Sözügedən sistem, digər funksiyalarla yanaşı, qan damarlarını daraltmaqla arterial təzyiqi yüksəldə bilər.

Bu kəşf yuxu apnesi ilə yüksək arterial təzyiq arasındakı əlaqəni də izah etməyə kömək edə bilər. Apne zamanı tənəffüs vaxtaşırı dayanır, nəticədə qanda oksigenin səviyyəsi azalır, karbon qazının səviyyəsi isə yüksəlir. Belə dəyişikliklər pFL-ni aktivləşdirə bilər. Bu nahiyə isə öz növbəsində qan damarlarının daralması vasitəsilə arterial təzyiqi yüksəldə bilər.

Hələlik bu araşdırma yeni müalicə metodunun ortaya çıxması demək deyil. Təcrübələr siçovullar üzərində aparılıb və bu sinir dövrəsinin insan orqanizmində də eyni şəkildə fəaliyyət göstərdiyi hələ sübut edilməyib.

Bununla belə, tədqiqatçılar artıq pFL-nin fəaliyyətinə dolayı yolla təsir göstərməyin yollarını araşdırırlar. Bunun üçün boyunda yerləşən karotid cisimciklərinə təsir göstərilməsi planlaşdırılır. Bunlar qandakı oksigen səviyyəsini izləyən və əldə etdikləri məlumatları beyinə ötürən kiçik sensorlardır.

Bu il dərc olunan başqa bir araşdırmada tədqiqat qrupu B6 vitamininin aktiv forması olan piridoksal-5'-fosfatı sınaqdan keçirib. Yüksək arterial təzyiqi olan siçovullarda bu birləşmə təzyiqi əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salıb. Cəmi 14 nəfərin iştirak etdiyi əvvəlki araşdırmada isə maddənin orqanizmin aşağı oksigen səviyyəsinə həddindən artıq reaksiyasını azaltdığı müəyyən edilib.

Aydın