"Seçkiqabağı qızdırma ABŞ-ı açıq şəkildə ermənipərəst
kurs aparmağa məcbur edir və İrəvan buna qarşılıqlı cavab verir. Vəziyyət bir daha
Moskva qarşısında bu sualı gündəmə gətirir: belə bir tərəfdaş naminə strateji
müttəfiqlərlə münasibətləri riskə atmağın mənası varmı?”
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu sözlər Rusiyanın
MK.ru saytının bir təhlil yazında yer alıb. Məqalə sırf qərbpərəst Paşinyanın xətrinə
Rusiyanın öz strateji müttəfiqləri ilə münasibətləri korlamağının mənası
olmadığını qeyd edir.
Məqalənin davamını olduğu kimi təqdim edirik:
Ermənistan və Azərbaycanın xarici işlər nazirlərinin
dövlət katibi Mayk Pompeo ilə görüşləri təşəbbüsü əvvəlcə ümid vermirdi:
diplomatlar 30-40 dəqiqə söhbət etdilər. Ermənistan Xarici İşlər naziri dialoqu
məhsuldar adlandırdı, baxmayaraq ki, təşəbbüsü Moskvanın əlindən almağa
çalışmaqdan başqa o görüşün mənasının nə olduğu bir o qədər aydın deyil. Üstəlik,
İrəvanın orada nə danışmasından asılı olmayaraq, Rusiya paytaxtındakı
danışıqlar marafonundan dərhal sonra Qarabağdan kənarda yerləşən Azərbaycan şəhərlərini
(Gəncə və Mingəçevir) atəşə tutan erməni qüvvələri idi.
Yaxın məsafədən baxsaq, ABŞ ilə dialoqun "məhsuldarlığı"
başa düşüləndir. Daxili siyasət və erməni diasporasının səslərini almaq gözləntiləri
Ştatların aktivləşməsinə kömək edir. Prezidentliyə namizəd Co Bayden Trampı passivliyə
və vasitəçi rolunu Moskvaya ötürdüyünə görə tənqid etdi.
Pompeo bir müsahibəsində ona cavab verdi: o, açıq
şəkildə bir neçə ermənipərəst bəyanat verdi, NATO-nun ortağı olan Türkiyəni tənqid
etdi. Eyni zamanda, erməni lobbisi onun sözlərini hərəkət üçün bir işarə olaraq
qəbul etdi. Nümayəndələr Palatasının üzvü Qreys Napolitano (qondarma. -
qaynarinfo) "Dağlıq Qarabağ Respublikası”nın müstəqilliyinin tanınmasını təklif
etdi və Frank Pallonenin rəhbərlik etdiyi bir qrup konqresmen Konqresin aşağı
palatasına müvafiq qərar təqdim etdi.
Pallone Amerikanın Erməni Milli Komitəsi ilə
yaxından əlaqədə olduğu üçün təşəbbüsü dərhal dəstəklədi. Həmçinin, Demokrat
Partiyasından bir qrup senator Azərbaycan və Türkiyəyə hərbi yardım məsələsinə
baxmağa çağıran qətnamə layihələrini təqdim etdi.
Nikol Paşinyan Corc Sorosun və ümumiyyətlə, Qərbin
"rəngli" inqilablarında yaxından iştirak edən adamı kimi qəbul
edilir. O, bir çox anti-Rusiya əhvallı şəxsi hakimiyyətə gətirib: Beynəlxalq Şəffaflıq
Təşkilatının (Transparency International) seçki proqramlarının keçmiş
koordinatoru Armen Qriqoryanı Milli Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri vəzifəsinə,
Soros Fondunun idarə heyətinin sədri Sasun Xaçatryanı isə Xüsusi İstintaq Xidmətinin
rəhbəri postuna təyin edib. Artur Vanetsyan Sorosun fəaliyyətinin təhküəsi
barıdı fikirlərindən sonra Milli Təhlükəsizlik Xidməti vəzifəsini itirdi. Baş
nazirin özü də Rusiya şirkətlərinin (məsələn, Rusiya Dəmir Yolları) törəmə şirkətlərinə
qarşı cinayət işi qaldırdı.
İrəvanın üzünü bütün səviyyələrdə Qərbə tərəf çevirməsi
təəccüblü deyil. Beləliklə, KTMT üzvü bir dövlətin prezidenti Armen Sarkisyan
Brüsseldə NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberq ilə görüşdü. Düzdür, tərəflər
hadisələrə yanaşmada razılaşmadılar: Sarkisyan Azərbaycana pilotsuz təyyarələr
satıldığına görə Türkiyəni münaqişənin üçüncü tərəfi adlandırdı (bu məntiqə görə,
münaqişə tərəfi kimi onlara ad çəkmək olar) və Stoltenberq NATO-nun orada
iştirak etmədiyini xatırladaraq tərəfləri təmkinli olmağa çağırdı.
Lakin münaqişənin ilk mərhələlərində Paşinyan yenə
də Moskvaya güvənirdi. Kreml balanslı bir mövqe tutdu və sonra baş nazir Rusiya
Federasiyasının onun tərəfinə keçməli olmasıyla bağlı arqumentlərin siyahısını
genişləndirdi. Bunlar arasında təkcə Türkiyənin müharibədə iştirakı ilə əlaqəli
təsdiqlənməyən açıqlamalar deyil, eyni zamanda Suriyalı yaraqlıların iştirakına
dair məlumatlar da var. Buna isə aydın və inandırıcı bir dəlil təqdim olunmurdu.
Moskva KTMT çərçivəsində İrəvan qarşısında öhdəliklərini
qəbul etsə də, məhz bu məqamda Rusiya Federasiyası tərəfindən müdafiə olunmaq
üçün heç bir əsas olmadığını vurğuladı.
"Hərbi əməliyyatlar, böyük təəssüflə qeyd edək ki,
hələ də davam edir; o əməliyyatlar isə Ermənistan ərazisində aparılmır”, -
Putin "Rusiya-1" telekanalına verdiyi müsahibədə dedi.
Moskvanın təmkinli siyasəti fonunda Paşinyanın Qərbə
üz tutması təəccüblü deyil. Aydındır ki, İrəvan gözləyir. Gözləyir ki, bəlkə hələ
də Rusiya Federasiyası münaqişəyə qarışa bilər. Erməni tərəfinin Putinə son
müraciətləri məhz bununla əlaqələndirilə bilər. Məsələ burasındadır ki, Kremldə
İrəvanın Qərblə oyuna girməsi fonunda onun sədaqətinə inanacaqlarmı və strateji
tərəfdaşlığın aydın və məntiqli xəttinə sadiq qalan rəsmi Bakı ilə əlaqələrini
riskə atacaqlarmı?..
Alpər
Şərhlər