Əvvəllər başqasının şəxsiyyəti altında fəaliyyət göstərən kəşfiyyatçı (qanunsuz agent və ya dərin məxfiləşdirilmiş əməkdaş) bütün ölkələr üçün bir sənəd dəsti, bir bioqrafiya və bir təxəllüsdən istifadə edirdi. Hazırda isə süni intellekt "bir ölkə – bir təxəllüs” prinsipinin tətbiqinə gətirib çıxarır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə gazeta.ru-ya müsahibəsində rəqəmsal kəşfiyyatla məşğul olan "İnternet-Rozısk” şirkətinin təsisçisi, Rusiya Milli Təhlükəsizlik Şurasının texnoloji hüquq pozuntularına qarşı mübarizə üzrə şurasının sədri İqor Bederov bildirib.

"Əvvəllər casus istənilən ölkədə – istər Almaniya, istər Fransa, istərsə də ABŞ-da ona verilmiş saxta kimlikdən istifadə edə bilərdi. Hesab olunurdu ki, müxtəlif milli əks-kəşfiyyat xidmətləri şübhəli şəxslərlə bağlı məlumatları yalnız məlumat sızması baş verdiyi halda bir-biri ilə bölüşürlər və sənədlərin yoxlanılması vizual baxışla məhdudlaşırdı. Sistem mərkəzləşdirilməmişdi və bir insan saxta adla verilmiş eyni pasportla bütün dünyanı rahatlıqla gəzə bilirdi. Bu gün vəziyyət tamamilə fərqlidir. Hava limanları, sərhəd-keçid məntəqələri, küçələrdəki kameralar və müşahidə sistemləri üz tanıma, yerişin, səsin və digər biometrik göstəricilərin təhlili alqoritmləri ilə təchiz olunub. Bu texnologiyalar real vaxt rejimində işləyir və insanın "rəqəmsal izini” beynəlxalq bazalar da daxil olmaqla müxtəlif məlumat bazaları ilə müqayisə edir”, deyə mütəxəssis izah edib.

Bederovun sözlərinə görə, süni intellekt mobil telefonun geolokasiyası, bank kartı əməliyyatları, internet alış-verişləri, sosial şəbəkələrdəki abunəliklər və hətta insanın xarakterik hərəkət marşrutları kimi müxtəlif məlumat parçalarını birləşdirə bilir:

"Əvvəllər bir ölkədə sizi tanımadıqlarına ümid etmək mümkün idisə, indi şübhəli şəxslərlə bağlı məlumatlar müttəfiqlər arasında dərhal yayılır. Məhz bu çağırışlara cavab olaraq yeni strategiya təklif olunur. "Bir ölkə – bir təxəllüs” prinsipi ondan ibarətdir ki, rəqəmsal texnologiyaların yaratdığı qlobal şəffaflıq köhnə üsulları köhnəlmiş edib. Agentin daxil olduğu hər ölkə üçün ad, bioqrafiya, sənəd dəsti və hətta xarici görünüşü əhatə edən unikal saxta kimlik yaradılır (mümkün olduqda – qrim, plastik əməliyyat, yerişin dəyişdirilməsi). Heç bir biometrik baza bu üç şəxsiyyəti əlaqələndirə bilməz, çünki onların hər biri öz milli seqmentində müstəqil şəkildə mövcuddur və aralarında ümumi rəqəmsal əlaqə yoxdur".

Mütəxəssis əlavə edib ki, süni intellekt yalnız agentlərin aşkarlanmasına kömək etmir, eyni zamanda marşrutların planlaşdırılması, məlumatların üst-üstə düşməsinin yoxlanılması və realistik rəqəmsal profillərin yaradılması üçün də istifadə olunur.

Lakin onun sözlərinə görə, süni intellekt eyni zamanda problem yaradır, çünki mürəkkəb sistemlərdə baş verən istənilən səhv əks-kəşfiyyat xidmətlərinin istifadə etdiyi eyni süni intellekt alətləri vasitəsilə aşkar edilə bilər.

Aydın