Bredli Barkolanın “Liverpul”a keçib-keçməyəcəyi transfer pəncərəsinin bitməsinə iki həftədən az vaxt qalmış azarkeşlərin hələ də cavab gözlədiyi əsas suallardan biridir. Lakin “Liverpul” PSJ-nun hücumçusu üçün Britaniya rekordu olacaq transfer haqqı ödəsə belə, bu, klubda bu yay razılaşdırılan ən böyük və ya ən mühüm sövdələşmə olmayacaq.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Goal.com yazıb.

21 iyulda “Liverpul”un sahibi “Fenway Sports Group” (FSG) Amit Bhatiyanın rəhbərlik etdiyi, idarə etdiyi və təmsil etdiyi konsorsiumun kluba “strateji azlıq investisiyası” qoymaqda maraqlı olduğunu açıqlayıb. Bir aydan az müddət sonra isə proses başa çatıb.

FSG ötən cümə günü “Liverpul”dakı azlıq səhmlərinin “1892 Holdings”ə satılması üçün məcburi razılaşma əldə edildiyini edib. Sövdələşmə 90 gün ərzində alınması gözlənilən tənzimləyici təsdiqdən asılıdır.

İlk xəbərlərdə Amit Bhatiyanın rəhbərlik etdiyi konsorsiumun “Liverpul”un 30 faizlik payını təxminən 1,65 milyard funt-sterlinqə aldığı bildirilirdi. Lakin hazırda bu payın 40 faizə daha yaxın olduğu düşünülür.

Rəsmi açıqlamaya görə, “konsorsiumun tərəfdaşları klubun meydanda və meydandan kənarda qarşıya qoyduğu məqsədləri gücləndirəcək imkanları qiymətləndirmək üçün FSG və klubun rəhbərliyi ilə birlikdə çalışacaqlar”.

Bəs bu razılaşma “Liverpul” üçün əslində nə deməkdir?

FSG niyə belə bir razılaşmaya getdi?

“Fenway Sports Group”un həmtəsisçisi Con Henri “Liverpul”un əsas sahibidir.

"1892 Holdings" ilə razılaşmanın vaxtı bəzilərini təəccübləndirsə də, bu addım gözlənilən idi. FSG pandemiyanın yaratdığı ağır maliyyə nəticələri dövründə xarici investisiyalara açıq olduğunu göstərmişdi. 2021-ci ilin martında “RedBird Capital Partners” 735 milyon dollar qarşılığında “Liverpul”un 11,5 faiz səhmini əldə etmişdi.

Növbəti il Con Henri və tərəfdaşlarının klubu tamamilə satmaq istədiyi barədə xəbərlər yayıldı. Lakin sonradan məlum oldu ki, FSG yalnız əlavə investisiya axtarırdı. 2023-cü ilin dekabrında “Dynasty Equity” təxminən 150 milyon dollar qarşılığında 3 faizlik pay aldı.

FSG prezidenti Mayk Qordon həmin vaxt “Liverpul”a uzunmüddətli bağlılıqlarının əvvəlki kimi güclü olduğunu bildirmişdi.

1892 Holdings ilə razılaşma “RedBird” və “Dynasty” sövdələşmələrindən xeyli böyükdür. Bununla belə, FSG-nin bu təklifi niyə cəlbedici hesab etdiyini anlamaq mümkündür.

FSG 2010-cu ildə əvvəlki sahiblər Tom Hiks və Corc Gillettlə bağlı hüquqi mübahisədən sonra iflasın astanasında olan klubu təxminən 300 milyon funt-sterlinqə satın almışdı. İndi isə klubun əməliyyat nəzarətini və əksər səhmlərini saxlayaraq ilkin investisiyalarından dəfələrlə artıq məbləği geri əldə etmək imkanı qazanıb.

“Wall Street Journal”ın idman redaktoru Coşua Robinsonun sözlərinə görə, FSG “Liverpul”u XXI əsr futbolunda nəhəngə çevirməyi qarşısına məqsəd qoymuşdu və son 16 ildə buna nail oldu. Şirkət ciddi maliyyə problemləri yaşayan komandanı İngiltərə və Avropa çempionuna çevirdi.

Robinson hesab edir ki, FSG həm əməliyyat xərclərinin qarşılanmasına və klubun dəyərinin artırılmasına kömək edəcək, həm də gələcəkdə mümkün çıxış yolu yarada biləcək ciddi məbləğdə vəsait gətirən tərəfdaş axtarırdı.

Tam satış artıq an məsələsidir?

Con Henri yaxın gələcəkdə “Liverpul”la vidalaşa bilərmi?

“CNBC Sports”un məlumatına görə, razılaşmada Bhatiyanın rəhbərlik etdiyi konsorsiuma növbəti 12 ay ərzində “Liverpul”da nəzarət paketini almaq imkanı verən müddəa var.

Bu, Anfilddə bir dövrün sonunun başlanğıcı ola bilərmi?

Robinsonun fikrincə, FSG hazırda belə bir planın olmadığını bildirir, lakin razılaşmanın gələcəkdə bu istiqamətdə inkişaf etməsi mümkündür. Konsorsiumun payını artıraraq gələcəkdə nəzarət paketinə çevirməsi üçün imkan mövcuddur.

Bu razılaşmanın ən diqqətçəkən tərəfi isə yeni investorların gəlməsi deyil, həmin investorların kimliyidir.

“Liverpul”a kimlər investisiya qoyub?

Amit Bhatiya yeni konsorsiuma rəhbərlik edir.

46 yaşlı britaniyalı-hindistanlı sahibkar 2007-ci ilin dekabrından İngiltərə futbolunun içindədir. O, həmin vaxt milyarder polad maqnatı və qayınatası Lakşmi Mittalın nümayəndəsi kimi “KPR”ın idarə heyətinə daxil olmuşdu.

Bhatiya 2018-ci ildə klubun prezidenti oldu və 21 iyul 2026-cı ilədək bu vəzifədə qaldı.

Bhatiyanı “Facebook”un həmtəsisçilərindən Eduardo Saverinin ailə ofisi “EE Capital” dəstəkləyir. Saverin 2022-ci ildə Roman Abramoviçin “Çelsi”dən ayrılmasından sonra London klubunu almağa çalışan, lakin nəticəsiz qalan konsorsiumun üzvlərindən biri idi.

Lakin ən böyük maraq, şübhəsiz ki, Ceff Bezosun “K5 Sports” fondu vasitəsilə prosesə qoşulmasıdır. “Amazon”un qurucusu və keçmiş rəhbərinin sərvətinin təxminən 269 milyard dollar olduğu bildirilir.

Transferlərə birbaşa təsir göstərməyəcək

Kilijan Mbappe uzun müddətdir “Liverpul” üçün arzuolunan transfer kimi görülür.

Dünyanın ən varlı insanlarından bəzilərinin “Liverpul”a investisiya qoyması Anfild ətrafında və sosial mediada klubun transfer bazarında dominant qüvvəyə çevriləcəyi ilə bağlı böyük gözləntilər yaradıb.

Lakin “The Price of Football” kitabının müəllifi Kiran Maquayr xəbərdarlıq edir ki, Kilijan Mbappenin yaxın zamanda Anfildə gəlməsini gözləmək lazım deyil.

Onun sözlərinə görə, bu razılaşmanın klubun yeni futbolçular almaq və mövcud oyunçuları saxlamaq imkanına birbaşa təsiri yoxdur. Söhbət daha çox klub sahibləri üçün əlavə maliyyələşdirmədən gedir. Ödənilən vəsaitin hamısı FSG-yə gedir və həmin pulun yenidən kluba yatırılıb-yatırılmayacağına da FSG qərar verəcək.

Maquayr həmçinin xatırladır ki, həm Premyer Liqada, həm də UEFA-da mövcud olan maliyyə məhdudiyyətləri bir gecədə böyük transfer xərclərinə imkan vermir.

Bhatiya ilə “hər şey əvvəlki kimi” olacaq?

Amit Bhatiya razılaşma çərçivəsində “Liverpul”un yeni vitse-prezidenti olacaq.

“Liverpul ECHO”nun əməkdaşı Yan Doyl də Anfilddə strategiyanın birdən-birə dəyişəcəyini gözləmir.

Onun fikrincə, azarkeşlər klubun bir anda 100 milyon funt-sterlinq dəyərində çoxsaylı futbolçular almağa başlayacağını düşünürlərsə, məyus ola bilərlər. FSG bu günə qədər ehtiyatlı strategiya yürüdüb və konsorsiumun da klubdakı mövcud idarəçilik modelini köklü şəkildə dəyişməsi gözlənilmir.

Doyl hesab edir ki, razılaşmanın mühüm hissəsi transfer bazarını silkələməkdən daha çox klubun brendini böyütməklə bağlıdır. Konsorsiumun tərkibindəki bəzi şəxslərin ABŞ və Asiya bazarlarında təcrübəsi “Liverpul”a kommersiya baxımından fayda verə bilər.

Bezosun burada rolu nədir?

Ceff Bezos dünyanın ən varlı insanlarından biridir.

Bezosun “K5 Sports” fondu vasitəsilə 1892 Holdings-ə niyə qoşulduğu hələ tam aydın deyil. Konsorsium “Liverpul”da nəzarət paketinə sahib deyil və Bezosun özü də konsorsiumda nəzarət payına malik deyil.

“Boston Globe”un əməkdaşı Maykl Silverman hesab edir ki, Bezosun bu investisiyaya qoşulması yeni idman layihəsinin ilk addımı və ya sadəcə bazarı sınaqdan keçirmək cəhdi ola bilər.

Bezos əvvəllər NFL komandası almaq niyyəti ilə gündəmə gəlmişdi, lakin “Vaşinqton Komanders” və ya “Sietl Sihoks” üçün hər hansı real addım atmadı.

Premyer Liqa “pul maşını” kimi

Premyer Liqada Amerika sərmayəsi artıq geniş yayılıb. Hazırda 20 klubun 11-də Amerika marağı və ya sərmayəsi mövcuddur.

“Wall Street Journal”ın əməkdaşı Coşua Robinson Premyer Liqanın populyarlığı və qlobal auditoriyası səbəbindən amerikalı investorlar üçün son dərəcə cəlbedici olduğunu bildirir.

Klub sahibliyindən böyük əməliyyat mənfəəti əldə etmək asan deyil. Gəlirlərin böyük hissəsi futbolçuların transferlərinə və maaşlarına sərf olunur. Buna baxmayaraq, Premyer Liqanın qlobal yayım imkanları və brend dəyəri böyük üstünlük yaradır.

Hər həftəsonu Premyer Liqa oyunları 195 ölkədə yayımlanır. Bu isə idman dünyasında misilsiz qlobal auditoriya deməkdir.

Robinsonun fikrincə, investorlar uzunmüddətli perspektivdə televiziya müqavilələrinin dəyərinin artacağına inanırlar. Buna görə belə investisiyalar daha çox orta və uzunmüddətli strategiya kimi qiymətləndirilir.

Bundan başqa, futbol klubları investorlar üçün prestij aktivi də hesab olunur. Robinsonun sözlərinə görə, “Liverpul”un qlobal tanınmışlığı və tarixi onu bu baxımdan dünyanın ən dəyərli idman aktivlərindən birinə çevirir.

Bezos üçün böyük məbləğ deyil

Kiran Maquayr hesab edir ki, Bezosun 1892 Holdings-ə qoşulması yalnız maliyyə qazancı ilə izah edilə bilməz.

Dünyanın ən varlı insanlarından biri üçün bu investisiyanın məbləği nisbətən kiçikdir. Futbol klubuna sahiblik həmçinin varlı şəxslər üçün prestij göstəricisi hesab olunur.

Maquayrın fikrincə, Bezos “Amazon”un reputasiyasından fərqli bir uğur hekayəsi ilə əlaqələndirilmək istəyirsə, “Liverpul”un mümkün gələcək satış prosesində iştirak etmək bunun üçün uyğun vasitə ola bilər.

Anfildin “Disneyəşdirilməsi” ilə bağlı narahatlıq

“Liverpul” azarkeşləri üçün məsələ yalnız maliyyə deyil.

Kiran Maquayr “Liverpul”un fəhlə sinfinə bağlı tarixi olan şəhər olduğunu xatırladaraq ənənəvi azarkeş kütləsinin kənarlaşdırılması ilə bağlı narahatlığın artdığını bildirir.

Bir çox azarkeş daha çox biletin imkanlı şəxslərə satılacağından və qiymətlərin həddindən artıq yüksələcəyindən qorxur. Bu isə Anfildə getməyi azarkeşlər üçün daha çətin edə bilər.

Maquayrın fikrincə, “Liverpul” şəhər sakinləri üçün sadəcə turistik məkan deyil, şəhərin tarixi, irsi və kimliyinin bir hissəsidir. Buna görə klubun “Disney-ləşdirilməsi” prosesinin davam etməsi istənilmir.

Azarkeş qrupu “Spirit of Shankly” də oxşar narahatlıqları bölüşür. Qrup FSG-nin yeni investisiya barədə ilk açıqlamasından sonra kluba beş əsas sualdan ibarət məktub göndərmişdi.

Suallar arasında bunun daha genişmiqyaslı satış planının bir hissəsi olub-olmaması və potensial investorlar barədə hansı araşdırmaların aparılması da yer alırdı.

1892 Holdings ilə yekun razılaşma təsdiqlənənədək bu suallara cavab verilməməsi Anfild ətrafında qeyri-müəyyənliyi artırdı.

FSG azarkeşləri dinləyir

“Liverpul” FSG-nin rəhbərliyi dövründə iki Premyer Liqa çempionluğu və bir Çempionlar Liqası kuboku qazanıb.

“Liverpul ECHO”nun əməkdaşı Yan Doyl azarkeşlərin narahatlığını başa düşdüyünü bildirir. Onun sözlərinə görə, tərəfdarlar konsorsiumda yer alan şəxsləri və onların “Liverpul” üçün planlarını daha yaxşı bilməyə haqlıdırlar.

Bununla belə, Doyl hesab edir ki, FSG-nin azarkeşlərin reaksiyasını nəzərə aldığı bir sıra hallar olub. Bəzən şirkət qərarları əvvəlcədən deyil, qərar qəbul edildikdən sonra azarkeşlərin tənqidinə cavab olaraq dəyişib.

Doylun fikrincə, hazırda yeni konsorsiuma münasibətdə ehtiyatlı nikbinlik mövcuddur. Azarkeşlər yekun nəticə çıxarmadan əvvəl 1892 Holdings-in klubda hansı rol oynayacağını görmək istəyirlər.

Nəticədə, yeni investorların “Liverpul”a necə yanaşacağı əsas məsələ olaraq qalır. FSG-nin klubu bu qədər cəlbedici investisiya obyektinə çevirməsi isə yeni sərmayəçilərin marağının əsas səbəblərindən biridir.

Aydın