Alimlər ağciyər xərçənginin yaranmasında rol oynayan nadir irsi genetik mutasiyalardan birini müəyyənləşdiriblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, “EGFR T790M” adlı mutasiyanı daşıyan insanlarda ağciyər xərçənginə tutulma riski digər insanlarla müqayisədə təxminən 25 dəfə yüksəkdir.
Mutasiyanın təsiri xüsusilə heç vaxt siqaret çəkməyən insanlarda diqqət çəkib. Bu qrupda “T790M” mutasiyasını daşıyan şəxslərin ağciyər xərçənginə tutulma ehtimalı mutasiyanı daşımayanlarla müqayisədə 62 dəfə yüksək olub. Tədqiqatçılar bunun siqaretin zərərli təsirini dəyişdirmədiyini, sadəcə mutasiyanın siqaret çəkməyənlər arasında nisbi təsirinin daha aydın göründüyünü vurğulayırlar.
Araşdırma 23andMe-nin tədqiqat üçün istifadəsinə razılıq verilmiş 3,3 milyondan çox insanın genetik və sağlamlıq məlumatları əsasında aparılıb. Tədqiqatçılar 641 nəfərdə bu nadir mutasiyanı müəyyən ediblər. Mutasiya ABŞ əhalisi arasında təxminən hər 15 min nəfərdən birində rast gəlinir, lakin ölkənin cənub-şərqində, xüsusilə Cənubi Appalaç bölgəsində daha geniş yayılıb.
Alimlərin fikrincə, mutasiyanın yayılmasının səbəbi onun təxminən 200 il əvvəl Britaniya və İrlandiyadan gələn köçkünlər vasitəsilə ABŞ-a gətirilməsi və daha sonra nisbətən qapalı icmalarda nəsildən-nəslə ötürülməsi ola bilər.
Tədqiqatın əsas əhəmiyyəti ağciyər xərçəngi skrininqinə yanaşma ilə bağlıdır. Hazırda skrininq əsasən insanın siqaret çəkmə tarixçəsinə əsaslanır. Tədqiqatçılar isə gələcəkdə genetik riskin də skrininq qərarlarında nəzərə alına biləcəyini düşünürlər. Bunun üçün T790M daşıyıcılarında daha erkən və müntəzəm KT müayinələrinin faydalı olub-olmadığını müəyyənləşdirmək məqsədilə əlavə araşdırmalar aparılır.
Bununla belə, mütəxəssislər mutasiyanın olduqca nadir olduğunu və ağciyər xərçənginin ümumi hallarının yalnız kiçik bir hissəsini izah edə biləcəyini bildirirlər. Tədqiqatçılar növbəti mərhələdə bu mutasiyanı daşıyan insanların niyə bəzilərinin xərçəngə tutulduğunu, bəzilərinin isə tutulmadığını və digər genetik və ətraf mühit faktorlarının prosesə necə təsir etdiyini araşdırmağı planlaşdırırlar.
Şəbnəm İbrahimxəlilova
Şərhlər