Helsinkidən təxminən 500 kilometr şimalda yerləşən Kajaanidə Avropanın ən güclü və dünyanın üçüncü ən güclü superkompüteri olan LUMI-nin açılışı olub.
Bu barədə Qaynarinfo "Euractiv” saytına istinadla xəbər
verir.
Köhnə kağız fabrikinin ərazisində yerləşən LUMI 2018-ci ildə AB, Çexiya, Danimarka, Estoniya, Polşa və İsveç daxil olmaqla ölkələr və özəl tərəfdaşlar arasında Avropada super hesablama ekosistemini inkişaf etdirmək üçün irəli sürülmüş bir təşəbbüsdür. Basketbol meydançası ölçüsündə olan və təxminən iki milyon noutbuka bərabər enerji istehsal edə bilən kompüter EuroHPC-yə məxsusdur və on ölkədən ibarət konsorsium tərəfindən idarə olunur. LUMI-nin 200 milyon avroluq ümumi xərclərinin dörddə birini Finlandiya, qalan hissəsini isə digər tərəfdaşlar qarşılayıb.
Kajaani sərin iqlimi kompüteri soyutmaq üçün az enerji tələb etdiyinə görə məkan olaraq seçilib. LUMI bütün elektrik enerjisini bərpa olunan su elektrik stansiyalarından alır. Avropa Komissiyasının İcraçı vitse-prezidenti Margret Vestager LUMI-nin açılışını "Avropanın rəqəmsal və yaşıl transformasiyasında mühüm addım” və "həyatımızı yaxşılaşdırmaq üçün süni intellektin nəhəng potensialının gözəl nümunəsi” adlandırıb.
LUMI tibb, dərin öyrənmə, süni intellekt, iqlim dəyişikliyi, bərpa olunan enerji və birləşmə enerjisi daxil olmaqla məlumat və hesablama tələb edən sahələrdə vacib bir alət olmağı vəd edir. Bütün dünyada akademik tədqiqatçılar üçün əlçatan olmaqla yanaşı, LUMI gücünün beşdə biri özəl şirkətlər üçün qorunur.
Superkompüterlər üçün daim dəyişən qlobal Green500 siyahısında hazırda LUMI-dən qabaqda Amerika kompüter sammiti və Yapon Fuqaku yer alır.
Nurlan
