İnsanların vaxtaşırı adi günlərdən daha güclü aclıq hiss etməsi tamamilə normaldır. Çünki bu prosesə bir neçə amil təsir göstərir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, “Verywell Health” nəşrinin yazdığına görə, iştahaya yuxunun keyfiyyəti, fiziki aktivlik, stress və qidalanma xüsusiyyətləri təsir edir. Bu amilləri izləmək orqanizmin siqnallarını daha yaxşı anlamağa kömək edir.
1. Pis yatmısınız
Yuxunun keyfiyyətsiz olması təkcə növbəti gün enerji səviyyəsinə təsir göstərmir. Araşdırmalar yuxusuzluğun aclıq hissini və iştahanı artırdığını göstərib.
Tədqiqatların meta-analizi müəyyən edib ki, cəmi bir neçə gecə kifayət qədər yatmamaqdan sonra belə aşağıdakı dəyişikliklər müşahidə oluna bilər:
- Adi günlərlə müqayisədə daha güclü aclıq hissi yaranır.
- Daha çox qəlyanaltı yemək və iri porsiyalar qəbul etmək cəlbedici görünür.
- Müəyyən qidalara qarşı güclü istək yaranır.
Məsələn, 2023-cü ildə aparılan araşdırma göstərib ki, üç gecə ərzində yuxunun məhdudlaşdırılması səkkiz saatlıq yuxu ilə müqayisədə aclıq hissini və yağlı qidalara meyli artırıb.
2. Daha çox fiziki aktiv olmuşsunuz
Orqanizm fiziki fəaliyyəti təmin etmək üçün qidadan aldığı enerjidən istifadə edir. Buna görə də araşdırmalar hərəkətlilik səviyyəsindəki dəyişikliklərin iştahaya təsir göstərə biləcəyini müəyyən edib.
Fiziki aktivliyinizi qiymətləndirərkən aşağıdakı amilləri nəzərə alın:
- Adət etdiyinizdən daha uzun məsafəyə piyada getmək.
- İşdə fiziki cəhətdən daha çox yorulmaq.
- Bağda və ya ev işləri ilə daha çox məşğul olmaq.
- Gün ərzində ayaq üstə daha çox vaxt keçirmək.
Alimlərin izahına görə, fiziki aktivliklə aclıq hissi bir-biri ilə əlaqəli olduğundan, daha çox hərəkət etdiyiniz günlərdə aclığın artması təbii haldır.
3. Kifayət qədər doymamısınız
Əgər səhər yeməyindən sonra tox olduğunuzu hiss etsəniz də, səhərin ortalarında yenidən acırsınızsa, qida rasionunuzu nəzərdən keçirməyə dəyər. Araşdırmalar həm qidanın miqdarının, həm də növünün yeməkdən sonrakı vəziyyətə təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyub.
Məsələn, zülal qısamüddətli aclıq hissini azaldır və toxluq hissini gücləndirir. Liflə zəngin qidalar da toxluğa kömək edir. Bununla belə, lifin təsiri onun növündən və miqdarından asılıdır.
4. Stress keçirirsiniz
Stress qidalanma davranışına təsir göstərə bilər, lakin orqanizmin reaksiyası insandan insana dəyişir. Bəzi insanlar stress zamanı daha çox yeməyə başlayır, digərlərində isə iştaha azalır.
Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, iştahadakı dəyişikliklər uzun müddət davam edərsə, nəzərəçarpacaq dərəcədə artarsa və ya digər simptomlarla müşayiət olunarsa, həkimə müraciəti təxirə salmaq olmaz.
Aşağıdakı simptomların birlikdə müşahidə olunması mümkün sağlamlıq problemlərinə işarə edə bilər:
- Güclü susuzluq, tez-tez sidiyə getmə və səbəbsiz çəki itkisi. Bu əlamətlər şəkərli diabetin göstəriciləri ola bilər.
- Titrəmə, tərləmə, başgicəllənmə və ya ürək döyüntüsünün sürətlənməsi ilə müşayiət olunan aclıq. Bu simptomlar qanda qlükoza səviyyəsinin azalması — hipoqlikemiya zamanı yarana bilər.
- İştahanın artması, səbəbsiz çəki itkisi, ürək döyüntüsünün sürətlənməsi, tərləmə və istiyə qarşı həssaslıq. Bu əlamətlər qalxanabənzər vəzinin həddindən artıq aktivliyi — hipertireozla əlaqəli ola bilər.
Aydın
