Dünyanın milyardlarla il sonraki sonu belə olacaq

 

Halqa dumanlığı təxminən 4 min il əvvəl yanacağı tükənmiş bir ulduzun xarici qatlarını kosmosa atması ilə əmələ gəlib. Adətən bu cür dumanlıqlar qaz və toz buludlarından ibarət olur, lakin William Herschel Teleskopuna əlavə olunan yeni texnologiya bu mənzərənin kimyəvi sirrini üzə çıxarıb. LIFU adlı inkişaf etmiş görüntüləmə aləti ilə dumanlığı araşdıran komanda daha əvvəl heç bir dumanlıqda görünməmiş bu dəmir zolağı ilə qarşılaşıb. Hesablamalar göstərir ki, bu zolaqdakı dəmir miqdarı Mars və ya Merkuri kimi qayalı bir planetin buxarlanması ilə ortaya çıxacaq miqdara yaxın səviyyədədir.

Günəş kimi ulduzlar ömrünün sonuna yaxın nüvə yanacağı tükəndikdə, xarici qatları sürətlə genişlənərək "Qırmızı nəhəngə”ə çevrilir. Bu genişlənmə zamanı ulduz yaxın orbitdəki planetləri ya udur, ya da yüksək temperaturla buxarlaşdırır. Təxminən 5 milyard il sonra Günəşimizin də eyni prosesdən keçəcəyi və Yeri udacağı gözlənilir.

Kardiff Universitetindən Dr. Rocer Vesson bildirir ki, Halqa dumanlığındakı bu dəmir zolaq bir zamanlar orada mövcud olmuş və ulduzun genişlənməsi ilə yox olmuş Yer tipli qayalı bir planetin qalıqları ola bilər.

Alimlər hələ bu qəribə strukturun əmələ gəlməsi ilə bağlı dəqiq nəticəyə gəlməyiblər. Başqa ehtimal isə, bu zolağın ulduzun çökməsi zamanı baş verən hələ tam başa düşülməmiş fiziki proseslərin nəticəsi olmasıdır. Lakin planet buxarlanması nəzəriyyəsi doğru çıxarsa, bu astronomlar üçün bir növ "məhkəmə sübutu” rolunu oynayır. "Qırmızı nəhəng" mərhələsinə girən ulduzların ətrafında daha az planet olmasının səbəbini araşdıran digər tədqiqatlar da bu ehtimalı dəstəkləyir. Komanda indi digər bulutsularda da oxşar dəmir strukturlarını axtararaq, kainatın dərinliklərində öz gələcəyimizin izlərini izləməyə davam edir.