Helikopterin əsas rotoru sürətlə fırlanarkən pərlərin əyildiyini görmək mümkündür.
Qaynarinfo xəbər verir ki, WION nəşri bunun səbəbini izah edib.
Nəşrin məlumatına görə, əsas rotor fırlanma zamanı pərlərin bütün səthi boyunca böyük qaldırıcı qüvvə yaradır. Bu qüvvə elastik pərləri fiziki olaraq yuxarı itələyir, ağırlıq qüvvəsinə qarşı müqavimət göstərərək ağır hava gəmisini havaya qaldırır.
Aerodinamik qaldırıcı qüvvə pərləri yuxarı çəkdiyi halda, fırlanma hərəkəti xaricə yönələn böyük mərkəzdənqaçma qüvvəsi yaradır. Bu qüvvə pərləri mərkəzi rotor göbəyindən kənara, üfüqi istiqamətdə dartır və qaldırıcı qüvvənin yaratdığı yuxarı yönlü təsirə davamlı olaraq qarşı çıxır.
Nəşr qeyd edir ki, helikopterlərdə pərlər bu iki qüvvənin təsiri arasında tarazlıq yaranacaq şəkildə işləyir. Qaldırıcı qüvvə pərləri yuxarı itələyir, mərkəzdənqaçma qüvvəsi isə onları xaricə doğru dartır. Nəticədə uçuş zamanı pərlərin ucları bir qədər yuxarı əyilərək dayaz V formasını alır.
Helikopter irəli hərəkət edərkən küləyə doğru hərəkət edən pər qarşı tərəfdəki, küləyin əks istiqamətində hərəkət edən pərdən daha sürətlə havanın içindən keçir. Bu, qaldırıcı qüvvənin asimmetriyası adlanan təhlükəli tarazsızlıq yaradır. Belə vəziyyətdə helikopterin bir tərəfində digər tərəflə müqayisədə xeyli böyük qaldırıcı qüvvə yaranır.
Helikopterin çevrilməsinin qarşısını almaq üçün rotor pərləri şarnirli konstruksiyada hazırlanır. Bu, onların təbii şəkildə yuxarı və aşağı hərəkət etməsinə imkan verir.
Nəşrin əlavə etdiyi məlumata görə, küləyə doğru hərəkət edən pər yuxarı qalxaraq hücum bucağını və həddindən artıq qaldırıcı qüvvəni azaldır. Küləyin əks istiqamətində hərəkət edən pər isə aşağı enərək qaldırıcı qüvvəni artırır. Bu mexanizm helikopterin tarazlığını qorumağa kömək edir.
Aydın
