Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbər lenti
Yer üzündə 10 kilometrdən hündür dağların olmamasının səbəbi nədir?
Yer kürəsində ən yüksək zirvə Everestdir. Onun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 8848 metrdir. Himalaylarda buna yaxın hündürlüyə malik bir neçə başqa zirvə də var. Bu dağların yer qabığının toqquşması zamanı əmələ gəldiyi, nəticədə süxurların qırışaraq dağ silsilələri yaratdığı hesab olunur. Digər dağlar, məsələn Ural dağları isə dərinliklərdən qalxan maye və maddələrin təsiri ilə formalaşıb. Bəs niyə Yer üzündə 20 kilometr, hətta 10 kilometrdən hündür dağlar yoxdur?
Qaynarinfo xəbər verir ki, liked.hu portalı mümkün izahları təqdim edib.
Əsas izahlardan biri budur ki, Yer cazibə qüvvəsi dağların həddən artıq yüksəlməsinə imkan vermir. Dağlar böyüdükcə onların altında yerləşən süxurlara düşən təzyiq də artır. Əgər bu süxurların möhkəmlik həddi aşılırsa, onlar dağılmağa başlayır.
Yəni faktiki olaraq, dağ süxurlarının fiziki möhkəmliyi Yer üzündə dağların maksimum hündürlüyünü məhdudlaşdırır. Keçmiş geoloji kataklizmlər zamanı dağlar daha da yüksək ola bilsə belə, onlar bu hündürlükdə uzun müddət dayanıqlı qala bilməzdi — onların əsası sürətlə zəifləyər və dağlar tədricən alçalar.
Dağların enməsinin digər səbəbi isə dərinlikdən qalxan mayelərin təsiri ilə yaranan boş strukturların çökməsidir. Buna misal olaraq Rusiyadakı Kondyor dağlarını göstərmək olar.
Dərinlikdən qalxan materialların təsiri ilə səthə yaxın süxurlarda günbəzvari forma yaranıb. Aşağıdan gələn təzyiq azaldıqda bu günbəz çökərək halqavari bir struktur əmələ gətirib. Çökmə zamanı süxurlar xırda fraqmentlərə parçalanıb.
Bu ərazidə aşkarlanan platin yataqlarının mövcudluğu da həmin formanın dərinlikdən qalxan maye prosesləri nəticəsində yarandığını göstərir. Bu geoloji struktur uzun müddət çay sularının təsirinə məruz qalaraq, qiymətli metalları ehtiva edən süxurların böyük hissəsinin yuyulub aparılmasına səbəb olub.
Bu səbəblər birlikdə göstərir ki, Yer üzündə dağların hündürlüyü həm cazibə qüvvəsi, həm də süxurların mexaniki möhkəmliyi və eroziya prosesləri ilə ciddi şəkildə məhdudlaşır.
Aydın
Oxşar xəbərlər
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər