Rusiyada ötən il avtomobil, benzin, toyuq, yumurta, daşınmaz əmlak və digər malların qiyməti qalxıb. Rosstat, ilin sonunda inflyasiyanın 7,5% civarında olduğunu bildirib, lakin qiymət artımının daha çox olduğunu hiss edilib.
Bəs niyə belə olub?
Qaynarinfo xəbər verir ki, bunu regionların sosial-iqtisadi inkişafı üzrə ekspert, Milli Tədqiqat Universiteti - Ali İqtisadiyyat Məktəbinin baş elmi işçisi Natalya Zubareviç izah edib.
O qeyd edib ki, hər kəsin istehlak səbəti fərqlidir, ona görə də onların qiymətlərə həssaslığı da fərqlidir. Zubareviçin sözlərinə görə, Rusiya Bankı tərəfindən ölçülən inflyasiya var və bu, adətən Rosstatın ölçdüyü inflyasiyadan 2-2,5 dəfə yüksəkdir. Rosstat 282 şəhərdə 109 mal və xidmət üzrə inflyasiyanı hesablayır.
Ancaq hamı eyni şəkildə həddindən artıq ehtiyat etmir. Ekspert onu da əlavə edib ki, orta rusiyalı deyə bir şey yoxdur. Bundan əlavə, bəzi məhsullar digərlərindən daha bahalı olur. Məsələn, 2023-cü ildə quş ətinin qiymətinin artması, ən böyük toyuq yumurtası istehsalçılarının istehsal həcmini 4-6% azaltması, baytarlıq dərmanlarının da bahalaşması ilə izah edilib.
Zubareviçin fikrincə, inflyasiyanı ən çox artıran dövlət xərcləridir. "Çox vaxt bunlar səmərəsiz xərclərdir. Onların kəskin artımı əmək haqqının artmasına gətirib çıxarır”, - ekspert izah edib. O qeyd edib ki, "hərbi-sənaye kompleksinə sonsuz pul yeridilməsi, əmək bazarında əmək haqqı yarışı və işçi çatışmazlığı, əmək haqqının artımı - bütün bunlar effektiv tələbi artırır”. Bunlara aztəminatlı ailələrə verilən müavinətlər və xarici ticarətlə balanssızlıq da əlavə olunur. Sonuncu artıq "rublun ucuzlaşmasına səbəb olub, çünki xarici valyuta az qazanmağa başlayıb və idxalçılarda buna tələbat var".
Zubareviç əmin edir ki, 90-cı illərdə olduğu kimi hiperinflyasiya riski yoxdur. Onun sözlərinə görə, vəziyyət nəzarət altındadır: Mərkəzi Bank əsas faiz dərəcəsini artırıb və ipoteka bazarı ilə işləyəcək. Ekspert əlavə edib ki, dövlət güzəştli proqramlara subsidiya verdiyi üçün onlar Mərkəzi Bankın məzənnəsinə həssas yanaşır və inflyasiyanın azalmasının qarşısını alır. Həmçinin ölkədə istehlak kreditlərinin verilməsi qaydaları kəskin şəkildə sərtləşdirilib, onların həcmi artıq azalacaq və əhaliyə kreditlərin verilməsində güclü artım inflyasiyaya təsir edən amillərdəndir.
Bununla yanaşı, Zubareviç qeyd edib ki, 2024-cü ilin birinci rübündə inflyasiya potensialından tam istifadə olunmayıb və ola bilsin ki, inflyasiya artacaq. "Mərkəzi Bankın tədbirlərinin qüvvəyə minməsi üçün altı ay vaxt lazımdır”, - ekspert əlavə edib.
O, 2024-cü ildə dəmir yolu tariflərinin bahalaşacağını istisna etməyib - avtomobil daşımalarının qiyməti 30% arta bilər. Eyni zamanda, mənzil bazarında və dərmanlarda qiymət artımının pik həddi keçib, lakin bəzi dərman növləri aptek rəflərindən itəcək. Bir sıra məhsulların qiymətləri də arta bilər, lakin idxalın sayəsinə yumurta ucuzlaşa bilər, deyən ekspert əlavə edib ki, ruslar ümumiyyətlə, hər şeyin yeni qiymətlərinə alışmalı olacaqlar.
Alpər
