Holli Ratçford 11 sentyabr terror aktlarının iki iştirakçısının San-Diyeqodakı ev sahibi olub. O, ilk dəfə ictimaiyyət qarşısında danışaraq həmin şəxsləri Səudiyyə Ərəbistanının casusu olduğu iddia edilən Ömər əl-Bayumi ilə əlaqələndirən detalları açıqlayıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə BBC yazıb.

Holli Ratçford hələ də vaxtilə idarə etdiyi yaşayış kompleksinə köçən şəxsin sonradan ABŞ tarixinin ən qaranlıq günündə iştirak etməkdə ittiham olunmasına inana bilmir.

“Onun özünü kim kimi təqdim etdiyi ilə əslində kim olduğu arasındakı fərqi anlamaq mənim üçün demək olar ki, mümkün deyil. Hələ də bunu dərk etməkdə çətinlik çəkirəm”, – o, BBC-yə deyib.

Söhbət 40 yaşlarının əvvəllərində olan səudiyyəli Ömər əl-Bayumidən gedir. O, 1999-cu ilin sentyabrında ailəsi ilə birlikdə Kaliforniyanın San-Diyeqo şəhərindəki Parkwood Apartments yaşayış kompleksinə köçüb.

152 nömrəli mənzilə köçən Bayumi qısa müddətdə Ratçfordun hovuz kənarında keçirdiyi məclislərin daimi iştirakçısına çevrilib.

“O, həmişə çox şən və gülərüz idi. Çox mehriban davranırdı”, – Ratçford xatırlayır.

Bir neçə ay sonra Bayumi Ratçfordu zahirən sakit və “nəzakətli” görünən, sonradan onun qonşularına çevriləcək iki kişi ilə tanış edib.

Həmin iki şəxs sonradan “American Airlines”ın 77 saylı reysini qaçıraraq 11 sentyabr terror aktları zamanı təyyarəni Pentaqona çırpan terrorçular kimi tanınacaqdı.

11 sentyabrda Pentaqona edilən hücumun nəticələri

Ratçford 25 ildir bu üç şəxslə əlaqəsindən dolayı narahatlıq keçirir. O hesab edir ki, Bayumi ilk gündən onu aldadıb.

“Mən məclis keçirəndə o, gəlib bütün tədbirlərdə iştirak edirdi”, – Ratçford deyir. O, Bayuminin ailəsinin də onu yeməyə dəvət etdiyini xatırlayır.

“Mən onların evinə getməkdən zövq alırdım.”

Lakin vaxtilə 152 nömrəli mənzildə yaşayan Bayumi hazırda 11 sentyabr qurbanlarının ailələrinin və terror aktından sağ çıxanların Səudiyyə Ərəbistanı Krallığına qarşı qaldırdığı 1 trilyon dollarlıq (733 milyard funt-sterlinq) məhkəmə işinin mərkəzindədir.

11 sentyabr 2001-ci ildə “Əl-Qaidə” islamçı ekstremist şəbəkəsinin 19 üzvü dörd sərnişin təyyarəsini qaçırdı. Təyyarələrdən biri Vaşinqton yaxınlığındakı ABŞ hərbi qərargahı olan Pentaqona çırpıldı. Digər iki təyyarə Nyu-Yorkdakı Dünya Ticarət Mərkəzinin Əkiz qüllələrinə yönəldildi və hər iki bina dağıldı. Dördüncü təyyarə isə sərnişinlərin müqavimət göstərməsindən sonra Pensilvaniyada sahəyə düşdü.

Ümumilikdə, təxminən 3 min insan həlak oldu. Onların arasında Dünya Ticarət Mərkəzində çalışan təxminən 300 yanğınsöndürən və digər təcili yardım əməkdaşı da var idi.

Bayuminin 11 sentyabr planının həyata keçirilməsinə ABŞ-a gələn ilk iki terrorçu – Navaf əl-Həzmi və Xalid əl-Mihdar – üçün göstərdiyi dəstək vasitəsilə kömək etdiyi iddia olunur. Onlar terror aktlarından əvvəl bir neçə ay Parkwood kompleksində yaşayıblar.

Nyu-Yorkdakı 11 sentyabr qurbanlarının ailələrinin Səudiyyə Ərəbistanına qarşı qaldırdığı məhkəmə işinə baxan federal hakim ötən il sübutların Bayumi ilə ABŞ-da fəaliyyət göstərən səudiyyəli diplomatın “terrorçulara yardım göstərərkən Səudiyyə hökuməti ilə koordinasiya etdikləri barədə əsaslı nəticəyə gəlməyə imkan verdiyini” bildirib.

Hakimin qərarı ailələrin məhkəmə iddiasını davam etdirməsinə imkan verib. Səudiyyə Ərəbistanı qərardan apellyasiya şikayəti verib və həm ölkə, həm də Bayumi ittihamları daim rədd edib.

Terror aktlarından bəri Bayumi barədə çoxsaylı xəbərlər və fərziyyələr yayılıb.

Terrorçularla əlaqəsini görən və onlara mühüm dəstək göstərdiyinin şahidi olan Ratçford Nyu-York məhkəməsinə məxfi ifadə təqdim edib.

Lakin o, gördükləri barədə indiyədək ictimaiyyət qarşısında danışmayıb.

Ratçfordu tapmaq asan olmayıb.

ABŞ hökumətinin “müasir tarixdə Amerika torpaqlarında törədilmiş ən ağır cinayət aktı” adlandırdığı hadisənin araşdırmasına bilmədən cəlb olunduqdan sonra o, ABŞ-da insan məskənlərindən mümkün qədər uzaq bir yerə köçüb.

Retçford 1990-cı illərin sonlarında "Parkvud Apartments"in əmlak meneceri idi

BBC Ratçfordu ABŞ-ın qərbində, çıngırdaq ilanlarının yaşadığı yüksək səhralıq ərazidə tapıb. O, xəbərlərdən uzaq durduğunu və jurnalistlərlə danışmadığını bildirib. Lakin gözlənilmədən müsahibə verməyə razılaşıb.

Onun müsahibəsi Bayuminin polisə, FTB-yə və Nyu-York məhkəməsinə verdiyi ifadənin doğruluğuna şübhələr yaradır.

Ratçfordun danışdıqları BBC Radio 4-ün “Intrigue: A 9/11 Story” podkastında və “BBC Panorama”nın “9/11: The Saudi Connection” proqramında yer alıb.

1999-cu ilin əvvəlində Ratçford həyatında sabitlik əldə etdiyini düşünürdü. O vaxta qədər həyatını tez-tez dəyişmiş, 21 yaşı tamam olmamış evlənmiş, hamilə qalmış və boşanmışdı. Lakin 27 yaşında artıq sevdiyi işi və evi var idi.

San-Diyeqo ətrafında 175 aşağı mərtəbəli mənzil və şəhər evindən ibarət Parkwood Apartments kompleksinin yeni idarəçisi kimi Ratçford işində uğur qazandığını deyir. Mənzillər uzun müddət boş qalmırdı. Lakin onun üçün işi xəyalındakı işə çevirən nə sənədləşmə, nə də yüksək maaş idi – əsas məsələ insanlar idi.

Bu gün San Dieqo ətrafında görünən Parkview Mənzillər Kompleksi

Ratçford həm Parkwoodda işləyir, həm də orada yaşayırdı. Müştəriləri eyni zamanda qonşuları idi. Onların bir çoxu isə onun sözlərinə görə, dostlarına çevrilmişdi.

“Mən həmişə əməkdaşlarıma deyirdim: ‘Onlara buranın öz evləri olduğunu hiss etdirin, onlar da burada qalacaqlar’”, – o, xatırlayır.

Ratçford Parkwoodda öz izini qoyduqca qurduğu dünyada özünü xoşbəxt və təhlükəsiz hiss edirdi. O, hər kəsi və hər şeyi tanıdığına inanırdı.

Sonra isə hər şey gözlənilmədən və dramatik şəkildə dağıldı.

Bayumi Parkwooda özünü yetkin tələbə kimi təqdim edərək köçmüşdü.

“Mən onun təhsil aldığını bilirdim. Bundan başqa nə işlə məşğul olduğunu dəqiq bilmirəm”, – Ratçford deyir.

İyirmi ildən çox sonra məxfilikdən çıxarılan FTB sənədləri və məhkəmə materialları göstərdi ki, Bayuminin təhsili faktiki olaraq 1998-ci ildə dayanmışdı. O, vaxtının daha böyük hissəsini müsəlman icmasında dini fəaliyyətlərin təşkilinə sərf edir və bunları tez-tez videoya çəkirdi.

Onun daim çəkiliş aparması və çoxsaylı suallar verməsi şübhələrə səbəb olmuşdu.

11 sentyabr hadisələrindən sonra San-Diyeqoda FTB-nin araşdırmasına rəhbərlik edən Riçard Lambert BBC-yə deyib:

“San-Diyeqo müsəlman icmasında ümumi fikir belə idi ki, Bayumi Səudiyyə kəşfiyyat xidmətinin əməkdaşıdır.”

Lakin Ratçford üçün bunlar araşdırılmalı məsələlər deyildi. Onu maraqlandıran əsas məsələ Bayuminin kirayəni ödəyib-ödəyə bilməsi idi. Və o, ödəyə bilirdi.

FTB sonradan onun ildə təxminən 90 min dollar (o vaxt 55,6 min funt-sterlinq) maaş aldığını müəyyənləşdirib.

Bayumi özünü adi ailə başçısı kimi təqdim edirdi.

Ratçfordun gördüyü Bayumi əvvəllər yayımlanmamış ev videolarında da belə görünür. O, Parkwoodun hovuzunun yanında ailəsi ilə top oynayır, top suya düşəndə gülür.

Başqa bir videoda ailəsi ilə Las-Veqasa səfəri görünür. Çiçəkli köynək geyinən Bayumi “New York-New York” hotel-kazinosunun yanındakı attraksionu göstərir.

“Mən onun mənə dediyi hər şeyə inanmışdım. Həqiqətən də onun elə biri olduğunu düşünürdüm”, – Ratçford deyir.

Lakin Bayuminin bu obrazı digər videolarda görünən şəxsiyyətindən tamamilə fərqlənir.

1999-cu ilin yayında Bayumi Vaşinqtondakı ABŞ Kapitolunu müxtəlif bucaqlardan lentə alıb, “plan”dan bəhs edib və kameranı özünə çevirərək reportyor üslubunda şərh verib.

11 sentyabr qurbanlarının ailələrinin vəkilləri onun binanı mümkün terror hədəfi kimi müşahidə etdiyini iddia edir. Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı isə bunun turist məqsədilə çəkilmiş video olduğunu bildirir.

Nyu-Yorkdakı hakim 2025-ci ilin avqustunda çıxardığı qərarda bildirib ki, videodan “məhkəmənin çıxara biləcəyi yeganə nəticə” Bayuminin Vaşinqtona getməsi və şəhəri lentə almasıdır.

Bayumi Kapitoli qarşısında çəkiliş apararkən bir "plan" qeyd edir

3 fevral 2000-ci ildə Bayumi iki gənc kişini Ratçfordun San-Diyeqodakı kirayə ofisinə gətirib. Ratçfordun sözlərinə görə, Bayumi tələsik şəkildə sənəd dolabının üstünə oturaraq həmin iki kişinin məsciddən tanıdığı insanlar olduğunu və ev axtardıqları müddətdə onun yanında qaldıqlarını deyib.

“Onlarda tamamilə qeyri-adi heç nə yox idi. Mehriban və nəzakətli idilər”, – Ratçford xatırlayır.

İki kişi ingiliscə danışmırdı, lakin Bayumi onların adından hər şeyi özü həll edirdi. Ratçford deyir ki, Bayumi onlara Parkwood mənzili üçün müraciət etmək məqsədilə hansı sənədlərin lazım olduğunu soruşub.

“Onlar gəlir meyarlarına, hətta bank hesabı tələbinə də cavab vermirdilər. Bunların heç biri yox idi”, – Ratçford bildirib.

Ratçfordun qaydaları var idi və onun cavabı qısa şəkildə “xeyr” oldu.

Lakin iki kişinin yanında bir neçə min dollar nağd pul vardı. Bank sənədlərinə görə, ertəsi gün Bayumi onları yaxınlıqdakı banka apararaq hesab açmalarına kömək edib.

Üçüncü gün Ratçfordun ofisinə qayıdan Bayumi gəlir tələbindəki problemi həll etməyin yolunu tapıb. O, onların kirayə müqaviləsinə birgə imza ataraq mənzil üçün hüquqi zamin olacaqdı.

Kirayə müqaviləsində Bayuminin çoxsaylı imzaları yer alır. O, həmin şəxslərin zamini, dostu və fövqəladə vəziyyətdə əlaqə saxlanılacaq şəxsi olub. Parkwooddakı mənzili isə onların hazırkı ünvanı kimi göstərilib.

Beləliklə, iki kişi Bayuminin mənzilindən bir neçə qapı aralıda yerləşən 150 nömrəli, bir otaqlı mənzilə köçüb.

Bayuminin hüquqi məsuliyyətini üzərinə götürdüyü həmin iki şəxs – Navaf əl-Həzmi və Xalid əl-Mihdar – sonradan 11 sentyabr terrorçularına çevriləcəkdi.

Nəvaf Əl-Həzmi və Xalid Əl-Mahdharda

Holli sonrakı bir neçə ay ərzində onları dəfələrlə görüb.

“Mən onlarla peçenye yeyib çay içirdim. Onlar sadəcə ofisə gəlib bizdən mənzil kirayələyən insanlar deyildilər”, – Ratçford deyir.

Həzmi və Mihdar həmin mənzildə həmin ilin may ayının sonuna qədər qalıb, daha sonra köçüblər. Ratçford isə bu barədə daha düşünməyib.

On altı ay sonra, 11 sentyabr terrorlarından sonrakı şok və matəm günlərində bir qadın ona zəng edərək həmin şəxslər üçün kirayəçi haqqında məlumat istəyib. Ratçford düşünmədən onların məlumatlarını verib.

Lakin zəng edən qadın daşınmaz əmlak agenti deyil, jurnalist imiş.

Onun növbəti sualı Ratçfordu sarsıdıb:

“Onların təyyarəni Pentaqona çırpan iki terrorçu olduğunu bilirdiniz?”

“‘Nə?’ dedim”, – Ratçford xatırlayır.

Bundan sonra FTB əməkdaşları onun qapısını döyüb.

14 sentyabr 2001-ci ildə iki xüsusi agent Ratçfordu Parkwooddakı ofisində dindirib.

Bayumi Metropolitan Polisinin terrorla mübarizə şöbəsi tərəfindən həbs edilib

O, Bayuminin zaminlik sənədini onlara təqdim edib və bununla da FTB-nin San-Diyeqoda iki terrorçunun həyatını təşkil edən əsas vasitəçi hesab edəcəyi şəxsə qarşı araşdırma başlayıb.

FTB-dən təqaüdə çıxan və hazırda 11 sentyabr ailələrinin məhkəmə işində məsləhətçi kimi çalışan Riçard Lambert deyir:

“Biz terrorçuların əlaqələrini müəyyənləşdirməyə başladıqca aydın oldu ki, onların San-Diyeqodakı əlaqə şəbəkəsinin başında Ömər əl-Bayumi dayanırdı.”

FTB müəyyən edib ki, Bayuminin əlaqələri Həzmi və Mihdara Kaliforniya sürücülük vəsiqələri almağa, uçuş məktəblərinə müraciət etməyə, Yaxın Şərqdən pul köçürmələri qəbul etməyə və hətta diş müalicəsi təşkil etməyə kömək edib.

FTB əməkdaşları Bayumi ilə görüşmək istəyib. Onlar onu 8 min kilometr uzaqlıqda, 11 sentyabr terrorlarından az əvvəl köçdüyü Böyük Britaniyanın Birminqem şəhərində tapıblar.

FTB-dən təqaüdə çıxan Riçard Lamber: "Bayumi təyyarə qaçıranlarla əlaqəli bir şəbəkəyə rəhbərlik edib"

21 sentyabr 2001-ci ildə Bayumi Metropoliten Polisinin terrorla mübarizə bölməsi tərəfindən həbs edilib və müstəntiqlər onu dindirməyə başlayıblar.

Sakit görünən və bəzi məqamlarda qəzəbli reaksiya verən Bayumi əvvəlcə terrorçulardan heç birini tanımadığını bildirib.

O, insanlara tez-tez mənzil tapmaqda kömək etdiyini deyib. Lakin müstəntiqlər israrla sual verdikdə kiməsə mənzil üçün zamin durduğunu xatırlamadığını bildirib.

Bir gün sonra isə iki nəfərə – “Navaf” və “Xalid” adlı şəxslərə kömək etdiyini xatırladığını deyib. Bunlar Həzmi və Mihdarın adları idi.

Bayumi həmin şəxslərə bu səviyyədə dəstək göstərdiyi yeganə iki insanın onlar olduğunu etiraf edib.

Bayuminin sözlərinə görə, o, həmin iki şəxslə Los-Ancelesdə bir restoranda ərəb dilində danışdıqlarını təsadüfən eşitdikdən sonra tanış olub. O, onlara San-Diyeqoya getsələr, kömək edə biləcəyini deyib.

Ertəsi gün Bayumi britaniyalı müstəntiqlərə bildirib ki, həmin şəxslər San-Diyeqodakı yerli məscidə gəlib və qalmağa yer axtardıqlarını deyiblər. Bundan sonra o, onları Ratçfordla mənzil məsələsini həll etmək üçün Parkwooda aparıb.

Həzmi və Mihdar mənzilə köçdükdən sonra Bayumi onlardan uzaq durduğunu iddia edib. O, şəhərdən getdiyini və geri qayıdanda həmin şəxslərin artıq köçdüyünü bildirib.

Retçford Bayuminin təyyarə qaçıranlar ilə qarşılıqlı əlaqələrinin qısa müddətli olduğu iddiasını təkzib edir

Bayuminin versiyasına görə, gələcək terrorçularla əlaqəsi çox qısa müddətli olub. Lakin onun hekayəsi Ratçfordun danışdıqları ilə üst-üstə düşmür.

“Mən onun bunu dediyini bilirəm və bunun cəfəngiyyat olduğunu da bilirəm”, – Ratçford deyir.

Ratçfordun sözlərinə görə, Bayumi terrorçuları onun ofisinə gətirməzdən əvvəl iki nəfər üçün mənzil tapmaq barədə ondan bir neçə dəfə soruşub.

“Mən ona hansı mənzillərin boş olduğunu deyirdim, o isə ‘yox, yox, mən onu istəyirəm’ deyirdi. O, onların özünə yaxın yerdə olmasını istəyirdi və ən ucuz variantı tapmağa çalışırdı”, – Ratçford bildirib.

O, həmçinin Bayuminin mənzili təmin etdikdən sonra terrorçuları demək olar ki, görmədiyi barədə iddiasını da təkzib edib. Ratçford sonrakı həftələrdə onları birlikdə dəfələrlə gördüyünü deyir. Bir dəfə üçü birlikdə onun ofisinə çay və peçenye üçün gəlib.

“Bu, sadəcə onlar üçün mənzil tapması və sonra bir daha onlarla danışmaması deyildi. Onların üçü arasında açıq şəkildə dost münasibətləri var idi”, – Ratçford deyib.

Ratçford həmçinin FTB-yə bildirib ki, terrorçular kirayə haqqını ödəməkdə gecikəndə Bayumi həmin pulu ödəyib.

Metropoliten Polisi Bayumini o vaxt qanunla mümkün olan maksimum müddət – yeddi gün saxlayıb. ABŞ Ədliyyə Nazirliyi isə onu ittihamlarla üzləşmək üçün ekstradisiya etməmək qərarına gəlib.

Bayumi 28 sentyabr 2001-ci ildə azadlığa buraxılıb.

Ratçford hələ də buna təəccüblənir.

“Onun necə canını qurtardığına inana bilmirəm”, – deyir.

Bayumi heç vaxt məhkəməyə verilməyib, lakin 11 sentyabr ailələri onu məhkəmələr vasitəsilə təqib edib

FTB isə ona qarşı işi araşdırmaqda davam edib.

San-Diyeqo agentləri müəyyən ediblər ki, Səudiyyə Müdafiə Nazirliyi ilə əlaqəli iki şirkət Bayumiyə ildə 90 min dollar maaş verib. Lakin o, faktiki olaraq işə getməyib və “ağlasığmaz” məbləğdə xərclər toplayıb.

Müstəntiqlər müəyyən ediblər ki, onun maaşı iki terrorçunun San-Diyeqoya gəlməsindən dərhal sonra iki dəfədən çox artıb, onlar ABŞ-ın qərb sahillərindən ayrıldıqdan sonra isə yenidən azalıb.

BBC-nin öyrəndiyinə görə, bu arada Nyu-York FTB ofisinin əməkdaşları Bayuminin Birminqemdəki mülklərində Metropoliten Polisi tərəfindən aparılan axtarış zamanı əldə edilmiş çoxsaylı sənədləri araşdırıblar.

FTB Səudiyyə hökuməti ilə əlaqəli və “Əl-Qaidə” ilə birbaşa əlaqələri olan xeyriyyə təşkilatına yazılmış məktublar, agentlərin “Ömər əl-Bayuminin Amerikaya qarşı hiss və inanclarını nümayiş etdirə biləcəyini” düşündükləri materiallar və Bayuminin öz yazılarını aşkarlayıb. Sonuncuların “cihadçı kimi şərh edilə biləcəyi” qənaətinə gəlinib.

Lakin bunların heç biri onun barəsində ittiham irəli sürülməsinə və ya cinayət təqibinə səbəb olmayıb.

ABŞ Ədliyyə Nazirliyi BBC-yə bildirib ki, 25 il əvvəl baş vermiş və hazırda qurumda işləməyən əməkdaşlarla bağlı məsələlər və qərarlar barədə şərh verə bilməz.

Bayumi 2002-ci ilin avqustunda Böyük Britaniyadan Səudiyyə Ərəbistanına gedib.

İki il sonra ABŞ-ın 11 sentyabr terrorlarını araşdıran müstəqil komissiyası onu faktiki olaraq bəraət qazandıran qiymətləndirmə verib. Komissiya Bayumini “köməksevər və ünsiyyətcil” biri kimi təsvir edib və onun islamçı ekstremistlərlə gizli əlaqədə olmasını “çox az ehtimal olunan” hesab edib.

FTB isə topladığı bütün sübutları komissiyaya təqdim etməyib. Qurum BBC-nin bununla bağlı sualını cavablandırmaqdan imtina edib.

Bu arada 11 sentyabr qurbanlarının ailələri Bayumini məhkəmə yolu ilə təqib etməyə başlayıb və “Əl-Qaidə”yə dəstək verməkdə ittiham olunan müxtəlif şəxslərə, şirkətlərə və hökumətlərə qarşı qaldırdıqları 1 trilyon dollarlıq iddiaya onu da cavabdeh kimi daxil ediblər.

Ailələr illərlə FTB araşdırmasının məxfiliyinin aradan qaldırılması üçün mübarizə aparıb. Gözləmə çox uzun çəkib, lakin 2018-ci ildən etibarən on minlərlə səhifəlik sənəd Nyu-York məhkəməsinə və ABŞ prezidenti Co Baydenin imzaladığı sərəncam əsasında ictimaiyyətə açıqlanıb. Bu sənədlər arasında Holli Ratçfordun FTB-yə verdiyi ifadələr də var.

Ötən ilin avqustunda 11 sentyabr qurbanlarının ailələrinin məhkəmə işində bütün sübutları nəzərdən keçirən hakim bildirib ki, sübutlar Bayuminin “sadəcə günahsız iştirakçı” olduğu qənaətini dəstəkləmir.

Hakim Corc B. Deniels qərarının sonrakı hissəsində həmçinin bildirib ki, Bayuminin terrorçulara mənzillə bağlı göstərdiyi bütün yardımın “sadəcə yaxşı samariyalının hərəkətləri deyil, onun Səudiyyə hökumətinin göstərişlərinə əməl etməsi” olduğu barədə əsaslı nəticəyə gəlmək mümkündür.

Səudiyyə Ərəbistanı 11 sentyabr terrorlarında hər hansı iştirakını rədd edir və Ömər əl-Bayuminin Səudiyyə agenti olmadığını, hücumlardan xəbərdar olmadığını və onların hazırlanmasında iştirak etmədiyini ardıcıl şəkildə bildirir.

Krallıq həmçinin ABŞ qanunvericiliyinə əsasən suveren immunitetə – dövlətin və ya hökmdarın müəyyən mülki iddialardan və cinayət təqibindən rəsmi azadlığına – malik olduğunu və məhkəmə işinin rədd edilməli olduğunu müdafiə edir.

İş hazırda ABŞ Apellyasiya Məhkəməsindədir və məhkəmə tərəflərin şifahi arqumentlərini oktyabr ayında dinləyəcək.

11 sentyabr terroru on minlərlə insan üçün şəxsi faciəyə və ağır travmaya səbəb olan katastrofik hadisə idi. Qurbanların ailələri, sağ qalanlar, ilk müdaxilə əməkdaşları və şahidlər bunun nəticələrini yaşamaqda davam edir.

Retçford hazırda ABŞ-ın qərbindəki təcrid olunmuş bir ərazidə yaşayır.

Holli Ratçford üçün isə Parkwoodda keçirdiyi illərdəki bütün əminlik və təhlükəsizlik hissi qəfil sona çatıb.

Heç nə göründüyü kimi deyildi.

“Mən bilirəm ki, 11 sentyabr zamanı çox sayda insanın həyatı dərhal dəyişdi. Mənim həyatım, ideallarım, inanclarım isə bir-iki həftə ərzində o qədər sürətlə dəyişdi ki, sanki düyməni çevirib hər şeyi bir anda dəyişdilər”, – o deyir.

“Özümü çox axmaq hiss edirdim. Pis işlər görən insanlara güvənmiş və qayğı göstərmişdim. Onların özlərini təqdim etdikləri insanlar olmadıqlarını bir daha bu şəkildə qəfil öyrənmək istəmirəm.”

11 sentyabrdan qısa müddət sonra Ratçford Parkwooddan, daşınmaz əmlak idarəçiliyindən və böyük şəhər həyatından ayrılıb.

O, əvvəlcə sahilə, daha sonra rezervasiyaya, son olaraq isə yaşayış məntəqələrindən uzaq bir əraziyə köçüb. Məqsədi aldadıldığı hissindən qaçmaq olub.

Ratçford insanlardan uzaq durmağa başlayıb və yalnız tam etibar etdiyi şəxslərlə ünsiyyət saxlayıb.

“11 sentyabr məni insanlardan qorxmağa vadar etdi”, – o deyir.

“İndi kim olduğunu yalan danışa biləcək insanlardan uzaqda olmağa üstünlük verirəm. Kiçik şəhərdə yaşadıqda sirr saxlamaq mümkün deyil və bu, mənə özümü daha təhlükəsiz hiss etdirir. İnsanlara güvənə bildiyim yerdə yaşamağı xoşlayıram.”

Lakin xarici dünyadan getdikcə daha da uzaqlaşmasına baxmayaraq, Parkwoodda baş verənlərlə bağlı suallar Ratçfordu hələ də rahat buraxmır.

“Bir tərəfim düşünür ki, əgər daha sərt olsaydım, bəlkə də edə biləcəyim bir şey vardı”, – o deyir.

Aydın