Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbər lenti
14:24
İmişlidə zəlzələ oldu
2 min il əvvəl irəli sürülən, amma alimlərin yalnız 1999-cu ildə sübut etdiyi nəzəriyyə...
Altıbucaq Yer üzündə təbiətdə ən geniş yayılmış formalardan biridir. O, heyvanlardan və onların qurduğu tikililərdən tutmuş kristallara və sabun köpüklərinə qədər çoxsaylı təbii strukturlarda rast gəlinir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Discover Wildlife” nəşrinin yazdığına görə, altıbucaqlı formalar yüksək səmərəliliyi ilə seçilir. Eyni sahəni əhatə edən müntəzəm fiqurlar arasında altıbucaqlar ən kiçik ümumi sərhəd uzunluğunu tələb edir. Arı pətəklərindəki şanlar bunun ən məşhur nümunələrindən biridir.
Arılar yumurta, sürfə və bal üçün nəzərdə tutulan şanları altıbucaqlı formada qurmaqla pətəyin daxili məkanından maksimum səmərə ilə istifadə edirlər.
Maraqlıdır ki, məşhur arı şanı teoreminin tarixi eramızdan əvvəl I əsrə gedib çıxır. Həmin dövrdə Roma alimi Mark Terensi Varro bu ideyanı irəli sürsə də, onu riyazi cəhətdən sübut edə bilməmişdi. Bu teoremi yalnız 1999-cu ildə riyaziyyatçı Tomas K. Heyls isbat edib.
Altıbucaqlı quruluş tısbağaların zirehindəki keratin lövhəciklərində də müşahidə olunur. Bu forma lövhəciklərin altındakı sümük toxuması ilə birlikdə böyüməsinə və genişlənərkən aralarında boşluq yaranmamasına imkan verir.
Bu həndəsi forma buğumayaqlıların mürəkkəb gözlərində də mühüm rol oynayır. Gözün qübbəvari səthini örtən və ommatidiya adlanan xırda altıbucaqlı hissəciklər mümkün qədər geniş görmə sahəsi təmin edir. Maraqlıdır ki, buğumayaqlının inkişafı zamanı hər bir ommatidiya əvvəlcə gözün kənarında kvadrat formasında yaranır, daha sonra isə qonşu ommatidiyalarla birləşərək altıbucaqlı formaya keçir.
Bir çox kristal məhz bu formanı alır, çünki belə quruluş daha az enerji tələb edir və yüksək struktur sabitliyi təmin edir. Kristalların forması kimyəvi quruluşdan və onlara təsir edən qüvvələrdən asılı olaraq dəyişsə də, qar dənəcikləri, kvars kristalları və lavanın soyuması nəticəsində yaranan bazalt sütunları altıbucaqlı quruluşun geniş yayılmış nümunələridir.
Hətta sabun köpüyündə də altıbucaqlı naxışlar yarana bilər. Bütün qabarcıqlar altıbucaqlı olmasa da, onların əksəriyyəti bu formanı alır. Bunun səbəbi hava ilə sabun məhlulu arasındakı səthi gərginlik qüvvələrinin ən sabit şəkildə məhz altıbucaqlı quruluşda paylanmasıdır.
Aydın
Oxşar xəbərlər
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər