Rusiyalı iş adamı Viktor But ABŞ-da terror təşkilatı kimi tanınan Kolumbiyanın FARK qruplaşmasına külli miqdarda silah satmaqda təqsirli bilinərək, ABŞ-da 25 il həbs cəzası çəkirdi. Vaşinqton onu ən böyük qanunsuz silah alverçilərindən biri hesab edir. But bu ittihamları rədd edib.
Qaynarinfo bu barədə BBC-yə istinadla xəbər
verir.
But Sovet hərbi nəqliyyat aviasiyasında xidmət etmiş keçmiş hərbçidir. 1991-ci ildə ehtiyata çıxdıqdan sonra bizneslə məşğul olub - özünün iddia etdiyi kimi, beynəlxalq hava daşımaları sahəsində. Məlumdur ki, Butun əsasən dünyanın təhlükəli bölgələrinə malların çatdırılması üzrə geniş biznesi olub.
O, 2008-ci ilin martında ABŞ səlahiyyətliləri tərəfindən verilən order əsasında Banqkokda həbs edilib. O, Nyu York Dairə Prokurorluğu tərəfindən Kolumbiyanın İnqilabçı Silahlı Qüvvələrinin üzvlərinə silah tədarükünə dair cinayət sui-qəsdində iştirak etməkdə, "onların ABŞ vətəndaşlarını və rəsmilərini öldürmək üçün istifadə ediləcəyini başa düşərək" ittiham edib.
Qərb mediası bildirir ki, Butun özünü FARK yaraqlıları kimi təqdim edən Amerika kəşfiyyat xidmətlərinin agentləri tərəfindən Taylanda aldadıldığı iddia edilir.
Tailand hakimiyyəti 2,5 il sonra, 2010-cu ilin noyabrında Rusiyanın ekstradisiyası ilə bağlı ABŞ-ın tələbini təmin edib. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Butun ABŞ-a ekstradisiyasına etiraz edib, xarici işlər naziri Sergey Lavrov Tailand hakimiyyətinin hərəkətlərini ABŞ-ın siyasi təzyiqinin nəticəsi və "açıq-aşkar ədalətsizliyin nümunəsi” adlandırıb.
Bəzi ekspertlər 1990-cı illərdə sovet nəqliyyat təyyarələrini Afrikanın bir sıra "qaynar nöqtələrinə” uçurmaqla şöhrət qazanan Butun Rusiya kəşfiyyatı üçün faydalı olduğunu və Moskvanın onun ABŞ-da mühakimə olunmasını çox istəmədiyini irəli sürüb.
Butun özü bəzi dövlət sirlərinə çıxışı olduğu barədə məlumatları təkzib edib: "Mən Rusiya dövlətinin və onun rəhbərlərinin heç bir sirrinə malik deyiləm... Mən, ümumiyyətlə, Rusiya şirkətləri və ya dövlət qurumları ilə işləməmişəm”, - o deyib.
Onun sözlərinə görə, 1993-2001-ci illərdə beynəlxalq hava daşımaları sahəsində qanuni biznesə sahib olub və Rusiya hakimiyyət orqanları ilə heç bir əlaqəsi olmayıb.
FARK yaraqlılarını silahla təmin etməklə yanaşı, But ABŞ, Belçika və bir sıra digər Qərb ölkələrində Sierra Leone, Anqola, Ruanda və Sudan kimi ölkələrdə qanlı münaqişələri qızışdırmaqda şübhəli bilinib.
O, Nikolas Keycin canlandırdığı Hollivud "Müharibə lordu" filminin baş qəhrəmanının prototipi hesab olunur. Qərb mətbuatı Butu "ölüm taciri” adlandırıb.
Bu film və mətbuatda dərc olunan nəşrlər Butu Amerika ictimai rəyində "şeytanlaşdırıb" və bu, ABŞ-da ədalətli mühakimə ehtimalını istisna edir, - rus həyat yoldaşı Alla But BBC-yə müsahibəsində deyib.
2012-ci ildə o, Nyu Yorkda federal məhkəmə qarşısında çıxış edib. Məhkəmədə rusiyalı özünü təqsirli bilməyib, lakin münsiflər heyəti onu eyni vaxtda bir neçə ittiham üzrə - amerikalıları öldürmək üçün sui-qəsd, zenit raketləri satmaq üçün sui-qəsd və terror təşkilatını dəstəkləməkdə təqsirli bilib.
Prokurorlar Butun ömürlük həbs olunmasını tələb ediblər, lakin hakim Şira Şeyndlin 45 yaşlı rusiyalıya ABŞ qanunlarında nəzərdə tutulan minimum cəza - 2030-cu ilin yanvarına qədər şərti azad edilmə hüququ olmadan 25 il həbs cəzası verib.
Bütün bu illər ərzində Rusiya hakimiyyəti Butun azad edilməsinə nail olmağa çalışıb. Media onun Rusiyada məhkum olunmuş amerikalılardan birinə dəyişdirilməsinin mümkün variantları haqqında çox yazıb, lakin bu xəbərlər təsdiqini tapmayıb.
Xatırladaq ki, Moskva və Vaşinqton arasında məhbus mübadiləsi aparılıb: rusiyalı Viktor But Rusiyaya, amerikalı basketbolçu Britni Qriner isə ABŞ-a qayıdıb.
Alpər
