Çinin Ətraf Mühitin Planlaşdırılması Akademiyasının bir qrup alimi 179 ölkə üçün xarici ekosistem məhsulunun (EPP) həcmini hesablayıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Environmental Science and Ecotechnology" (ESE) elmi jurnalında dərc olunub.
Ekspertlərin hesablamalarına görə, 2018-ci ildə qlobal ekosistemlərin dünya iqtisadiyyatına töhfəsi 112 trilyon dollardan 197 trilyon dollara qədər dəyişib. Eyni zamanda EPP-nin ümumi daxili məhsula (ÜDM) nisbəti 1,85-ə bərabər olub.
Meşə və bataqlıq ekosistemləri geniş çeşiddə dəyərli xidmətlər təqdim edir. Onlar ümumi EPP-in demək olar ki, 80%-ni təşkil edib.
Ümumi EPP-in ən yüksək olduğu ilk beş ölkə Braziliya, ABŞ, Çin, Rusiya və Kanadadır. Təhlil edilən 179 ölkədən yalnız 84-ü həm EPP, həm də ÜDM-də eyni vaxtda artım göstərib. Eyni zamanda, Çin, İndoneziya və Avstraliya da hər iki göstəricinin artdığı ilk 10 ölkələr sırasındadır.
Komanda oksigenin buraxılması, iqlimin tənzimlənməsi və karbon tutma xidmətləri arasında güclü əlaqə tapıb. Bundan əlavə, dünyanın müxtəlif yerlərində ətraf mühitin mühafizəsi və inkişafına mane olan mübadilə amilləri aşkar edilib.
Məsələn, Afrika ölkələrində daşqın problemlərinin həlli torpağın mühafizəsi ilə daşqın və iqlim idarəçiliyi arasında mübadilə səbəbindən regional ekosistemlərin optimal idarə edilməsinə mane ola bilər.
Su anbarları daşqın risklərini azalda və su təchizatı təmin edə bilsə də, yaşayış yerlərini dəyişdirə, su ekosistemlərini poza və biomüxtəlifliyin qorunmasına təsir göstərə bilər.
Aydın
