Asteroidlərdə faydalı qazıntıların hasilatı uzun müddətdir kosmosun mənimsənilməsinin ən perspektivli istiqamətlərindən biri hesab olunur. Nəhəng platin, qızıl və digər metal ehtiyatlarının trilyonlarla dollar gəlir gətirə biləcəyi düşünülür.

Qayanrinfo xəbər verir ki, "Space Daily”nin yazdığına görə, mütəxəssislər bu cür qiymətləndirmələrin yanıltıcı olduğunu bildiriblər. Əsas problem zəngin asteroidlərin tapılmasında deyil, onların işlənməsinin iqtisadi səmərəliliyindədir.

Platin hasilatı niyə mənasız ola bilər?

Ən məşhur nümunələrdən biri nəhəng metal ehtiyatlarına görə dəyəri 10 kvintilyon dollar qiymətləndirilən 16 Psyche asteroididir.

Lakin bu rəqəm yalnız nəzəri hesablamadır. Birincisi, böyük miqdarda metalın Yerə çatdırılması nəhəng xərclər tələb edəcək. İkincisi, bəşəriyyət həqiqətən bu qədər platin və ya qızılı Yerə gətirə bilsə, dünya bazarı həmin metallarla həddindən artıq dolacaq.

Nəticədə qiymətli metalların dəyəri kəskin şəkildə aşağı düşəcək və onların hasilatı iqtisadi baxımdan mənasını itirəcək.

İlk "kosmik qızıl hərisliyi” artıq uğursuzluqla nəticələnib

Kosmosda resurs hasilatını biznesə çevirmək cəhdləri hələ 2010-cu illərdə həyata keçirilib. İnvestorların dəstəklədiyi iki şirkət asteroidlərin işlənməsinə ilk başlayanlar olmağa ümid edirdi. Lakin şirkətlərin heç biri qarşısına qoyduğu məqsədə çata bilmədi.

Nəhəng xərclər və layihələrin reallaşdırılması üçün uzun müddət tələb olunması səbəbindən hər iki şirkət 2019-cu ilə qədər fəaliyyətini dayandırdı. İnvestorlar isə texnologiyalar planların praktiki həyata keçirilməsinə yaxınlaşmamışdan xeyli əvvəl səbrlərini itirdilər.

Asteroidlərin əsl xəzinəsi sudur

Analitiklərin fikrincə, kosmosdakı ən qiymətli resurs platin deyil, adi su ola bilər.

Səbəb ondan ibarətdir ki, Yer kürəsindən istənilən yükün kosmosa çatdırılması son dərəcə baha başa gəlir. Buna görə də artıq kosmosda mövcud olan su planetimizin səthindəki sudan qat-qat baha ola bilər.

Güman edilir ki, bir çox karbonlu asteroidlərdə su buzu ehtiyatları var. Bu buzdan astronavtların həyat təminatı üçün istifadə etmək və ya onu hidrogen və oksigenə ayırmaq mümkündür. Hidrogen və oksigen raket yanacağının əsas komponentləridir.

Məhz buna görə mütəxəssislər ən perspektivli modelin kosmik "yanacaqdoldurma məntəqələrinin” yaradılması olduğunu düşünürlər. Bu stansiyalar kosmik aparatları birbaşa orbitdə yanacaq və su ilə təmin edə bilər.

Belə yanaşma uzaq kosmik missiyaların xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Çünki bütün zəruri resursları Yerdən kosmosa daşımağa ehtiyac qalmayacaq.

Bu niyə vacibdir?

Ekspertlər hesab edirlər ki, kosmik hasilatın gələcəyi asteroidlərin "kağız üzərində” nə qədər dəyərli olmasından deyil, onların resurslarından birbaşa kosmosda istifadə etmək imkanından asılıdır.

Bəşəriyyət su hasil etməyi və ondan yanacaq istehsalını birbaşa orbitdə öyrənə bilsə, bu, Günəş sisteminin mənimsənilməsini kökündən dəyişə bilər.

Belə halda asteroidlər Yer üçün qiymətli metal mənbəyinə deyil, uzunmüddətli kosmik ekspedisiyaları daha ucuz və real edən bir növ kosmik anbar və yanacaqdoldurma məntəqələrinə çevrilə bilər.

Aydın