Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Ayılar aylarla qış yuxusundan sonra necə sağlam və güclü qalır?
Həftələrlə və aylarla uzanan uzun müddətli uzanma insanlarda əlavə sağlamlıq problemlərinə səbəb olur, məsələn, yaralar və əzələ atrofiyası yaranır. Lakin ayılar bir neçə ay yuvaların yatır və yazda tam güc və enerji ilə çıxırlar. Alimlər hələ də bunun necə mümkün olduğunu tam anlamırdılar. Lakin "Acta Physiologica" jurnalında dərc olunan yeni tədqiqat bu sirrə işıq tutur.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatçılar Skandinaviya ərazisindəki səkkiz vəhşi qəhvəyi ayının əzələlərini öyrəniblər. Onlar toxuma nümunələrini iki dəfə götürüblər: bir dəfə qışda, ayılar dərin yuxuda olduqda, ikinci dəfə yayda, ayılar normal aktiv həyat sürərkən. Bu, uzun aylardan sonra orqanizmdə nə baş verdiyini dəqiq görməyə imkan verib.
Əsas sirr mitoxondriyadadır – əzələlər üçün enerji yaradan kiçik strukturlar. Yuxu zamanı onların sayı əzələlərdə azalır. Nəticədə əzələlərin enerji istehsal etmək qabiliyyəti azalır. Amma ən maraqlısı budur ki, mitoxondriyalar zədələnmir və sınmır. Onların sayı azalır, qalanlar isə daha ağıllı və effektiv işləyir.
Tədqiqatçılar müşahidə ediblər ki, hüceyrələrə enerjini təmin edən vacib komponentlər qışda da güclərini saxlayır. Zülal miqdarı azalsa belə, hüceyrələr onların işini "sıxlaşdırır”. Bu sayədə əzələlər fərqli yanacaq növlərinə asanlıqla keçə bilir – həm yağ ehtiyatlarını, həm də qan şəkəri qalıqlarını istifadə edə bilir. Hər şey qənaətlə, əlavə itki olmadan baş verir.
Bundan əlavə, adətən hüceyrə daxilində hərəkət və dəyişikliklərə cavabdeh bəzi zülallar xüsusi olaraq azaldılır. Bu daxili qoruma kimidir: əzələləri dağılmadan qoruyur. Bütün sistem ayının yuxu zamanı aşağı bədən temperaturuna uyğun qurulub. Beləliklə, heyvanlar tam hərəkətsizlik və aclıq aylarına baxmayaraq əzələ kütləsini və gücünü itirmirlər.
Yaz gələndə və ayılar oyananda, onların əzələləri artıq işləməyə hazır olur. Uzun bərpa müddətinə ehtiyac yoxdur – onlar dərhal güclü və sağlam olurlar.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, mitoxondrial disfunksiya insanlarda əzələ atrofiyasının əsas səbəblərindən biridir və ayıların fiziologiyası göstərir ki, bu problemin effektiv müalicə yollarını harada axtarmaq lazım olduğunu.
"Növbəli elektron axını və yanacaq çevikliyini qorumaq hərəkətsiz və ya immobil insanlarda əzələ itkisinin azaldılması üçün yeni üsullar təklif edir", deyə dərc olunan məqalədə qeyd olunur.
Aydın
Oxşar xəbərlər
İranda su anbarı atəşə tutuldu
Dünya
28.03.2026
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər