Maksimalist məqsədlərlə İsraili Qəzzanı işğal etməyə çağıranlar müttəfiqini strateji və siyasi fəlakətə doğru itələyirlər. Potensial "xərclər” son dərəcə yüksəkdir, istər israillilərin və fələstinlilərin ölümü, istər uzun sürən müharibə ehtimalı, istərsə də fələstinlilərin kütləvi surətdə köçü. Münaqişənin yayılma riski də, xüsusilə İordan çayının qərb sahilində və Livanda həyəcanverici dərəcədə yüksəkdir. Qazanclar isə - qisas tələblərini ödəməkdən əlavə təəccüblü dərəcədə aşağıdır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ünlü "Foreign Affairs” nəşri yazır.
Ümumən baxanda, əxlaqi məsələlər o qədər də aydın deyil. Şübhə yoxdur ki, HƏMAS mülki İsrail vətəndaşlarına qarşı hücumlarda ciddi hərbi cinayətlər törədib və buna görə cavab verməlidir. Amma heç bir şübhə yoxdur ki, Qəzzanın blokadası, bombardmanlar və əhalinin məcburi köçürülməsi yolu ilə kollektiv cəzalandırılması ağır hərbi cinayətlərdir. Bu həm də hesabatlılıq, daha yaxşısı beynəlxalq hüquqa hörmət tələb edir.
Bu qaydalar İsrail liderlərini narahat etməsə də, ABŞ-ın digər əsas prioritetləri baxımından böyük strateji problem yaradır. ABŞ-ın Ukraynanı Rusiyanın qəddar işğalından qorumaq üçün beynəlxalq normaları və müharibə qanunlarını təbliğ etməsini Qəzza zolağında eyni normalara etinasızlıqla yanaşması ilə uzlaşdırmaq çətindir. Yaxın Şərqdə olan münaqişənin Qlobal Cənuba aid dövlətlər və xalqlara çox uzaqda olmasına baxmayaraq, onların diqqət mərkəzində olacaq.
Bayden administrasiyası HƏMAS hücumuna cavab olaraq İsraili dəstəklədiyini açıq şəkildə ifadə etdi. Ancaq indi İsraili fəlakətdən qurtarmaq üçün bu münasibətlərin gücündən istifadə etməyin vaxtıdır. Vaşinqtonun hazırkı yanaşması İsraili onun nəticələrindən qorunacağını vəd edərək, başqalarının mübarizəyə qoşulmasından çəkindirməklə və beynəlxalq hüquq vasitəsilə hesabatlılıq cəhdlərini əngəlləməklə İsraili səhv müharibəyə başlamağa təşviq edir. Lakin Birləşmiş Ştatlar bunu qlobal mövqeyi və özünün regional maraqları bahasına edir. Əgər İsrailin Qəzzaya hücumu bütün qırğınları və eskalasiyası ilə ən çox ehtimal olunan yolla getsə, Bayden administrasiyası seçiminə peşman olacaq.
Nizami Bağırov
