Kalorilər orqanizm üçün enerji mənbəyidir. Orta hesabla bir insanın özünü yaxşı hiss etməsi üçün gündə təxminən 2000–2500 kilokalori qəbul etməsi tövsiyə olunur. Lakin bəzi məhsulların enerji dəyəri o qədər yüksəkdir ki, cəmi 200 qramı gündəlik normaya yaxın kaloriyə malik olur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, ən kalorili məhsulun hansı olduğunu bilmədikdə artıq çəki toplamaq asanlaşır.

100 qram üzrə ən kalorili məhsul hansıdır?

Kulinariyada 100 qramında 150 kilokaloridən az enerji olan məhsullar aşağı kalorili hesab edilir. Bu qrupa tərəvəz və meyvələrin əksəriyyəti, həmçinin süd və az yağlı süd məhsulları daxildir. Sağlam qidalanmanın əsasını da məhz bu məhsullar təşkil etməlidir.

Orta kalorili məhsullarda isə 100 qram üçün təxminən 200–350 kilokalori olur. Ət və balıq növlərinin əksəriyyəti, bərk pendirlər, yarmalar və un məmulatları bu kateqoriyaya daxildir. Bu qidalar da orqanizm üçün vacibdir, lakin onları ölçülü şəkildə istehlak etmək lazımdır.

Dünyanın ən kalorili qidaları isə 100 qramda 400 kilokaloridən çox enerji ehtiva edir və bəzi hallarda bu göstərici 1000 kilokaloriyə yaxınlaşır. Xüsusilə fiziki aktivliyi az olan insanlar belə məhsulları məhdud miqdarda qəbul etməlidirlər. Bu qrupa müxtəlif şirniyyatlar və desertlər, bal, mürəbbə, qoz-fındıq məhsulları və spirtli içkilər daxildir.

Təbiətdə ən yüksək kalorili maddə yağ hesab olunur. Yağ əslində orqanizmin enerji ehtiyatıdır və təmiz halda 1 qramında təxminən 9 kilokalori enerji daşıyır. Buna görə də məhsul nə qədər yağlıdırsa, onun qida dəyəri də bir o qədər yüksək olur. Yağ tərkibinə baxmaqla hansı qidanın daha kalorili olduğunu müəyyən etmək mümkündür.

Beləliklə, mağazalarda satılan ən kalorili məhsullar bitki yağlarıdır: günəbaxan, zeytun, kətan, balqabaq toxumu və kokos yağları və s. Onlar demək olar ki, 100 faiz yağdan ibarətdir. Bu yağların 100 qramında təxminən 850–900 kilokalori mövcuddur ki, bu da ən yüksək göstəricilərdən biridir.

Bitki yağlarının yüksək enerji dəyəri kiçik porsiyalarda da nəzərə çarpır. Məsələn, cəmi bir xörək qaşığı günəbaxan yağında təxminən 130 kilokalori var. Bu göstərici təzə tərəvəz salatının bir porsiyası və ya bir kasa bişmiş sıyığın kalorisinə yaxın ola bilər. Əgər qızartma zamanı tavaya bol yağ əlavə etmək vərdişiniz varsa, gündəlik kalori normasını aşma ehtimalınız yüksəkdir. Yağlar gündəlik yeməklərin hazırlanmasında geniş istifadə olunsa da, onlar rasionumuzdakı ən kalorili məhsullar sırasındadır.

Daha az istifadə olunan, lakin çox yüksək kalorili digər məhsul balıq yağıdır. Onun 100 qramında təxminən 900 kilokalori mövcuddur. Bəzi faydalı xüsusiyyətlərinə baxmayaraq, onu da normadan artıq qəbul etmək tövsiyə edilmir.

Qida dəyərinə görə üçüncü yerdə heyvan yağı, yəni piy dayanır. Tərkibindəki ət qatlarının miqdarından asılı olaraq 100 qram piydə 700–850 kilokalori ola bilər. Piydən hazırlanmış yaxmanı iki dilim çörəyin üzərinə bol şəkildə çəkmək 1000 kilokaloridən artıq enerji verə bilər.

Yuxarıdakı məlumatlara əsasən, dünyanın ən kalorili yeməyinin hansı olduğunu təxmin etmək çətin deyil. Bu, yağda qızardılmış çırtdaqdır — yəni heyvan yağının bitki yağında hazırlanmış forması. Belə yeməyin kaloriliyi 100 qram üçün 850 kilokaloriyə çata bilər, xüsusilə də artıq yağ süzülmədikdə.

Rasionunun kaloriliyini azaltmaq istəyənlər üçün bir neçə sadə tövsiyə mövcuddur. Ən kalorili məhsulların əvəzinə alternativlər seçmək faydalıdır. Məsələn, salatları yağ əvəzinə xama və ya yoqurtla dadlandırmaq, tərəvəzləri qızartmaq yerinə sobada bişirmək olar. Günəbaxan yağını püskürdücülü qabda saxlamaq da onun istifadəsinə nəzarəti asanlaşdırır.

Aydın