Rusiya və Çin Qazaxıstan neftinin dünya bazarına çıxarılması ilə bağlı "sakit qarşıdurmaya” giriblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Amerikanın Eurasianet internet resursunun materialında
deyilir.
Portalın analitik məqaləsinin müəlliflərinin fikrincə, "Ukraynada müharibə başlayandan sonra Rusiya tərəfi Qazaxıstanın neft ixracı kanallarını iki dəfə bağlayıb” və Pekin guya Moskvaya özəl olaraq narazılığını bildirib, - MK yazır.
Eurasianet vurğulayır ki, Çin Qazaxıstandan xam neftin qlobal bazara maneəsiz axınında son dərəcə maraqlıdır. Əks halda, dünya qiymətləri artmağa davam edəcək, bu, bu gün yavaşlayan Çin iqtisadiyyatına qətiyyən lazım deyil. Ortamüddətli perspektivdə vəziyyət Çində istehlak tələbinin azalması və bir çox malların qiymətinin artmasını vəd edir.
Hazırda Qazaxıstan gündə 2 milyon bareldən bir qədər çox neft hasil edir (dünya neft hasilatının təxminən 2%-i) və bu həcmin demək olar ki, 80%-i ildə 67 milyon ton ötürmə qabiliyyəti olan Xəzər Boru Kəməri Konserninin (CPC) neft kəməri ilə xaricə gedir.
"Çinin mövqeyinə gəlincə, Rusiya ilə hər hansı bir "səssiz qarşıdurma”dan danışmaq olmaz, - Enerji İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Kirill Melnikov iddiaya şübhə ilə yanaşır. - Qazaxıstan nefti bu ölkəyə CPC boru kəməri ilə praktiki olaraq nəql edilmir, əsas istehlakçı Avropadır: 2021-ci ildə CPC daşımalarının 70%-dən çoxu ora gedirdi və bu gün bu pay daha da artıb”.
Öz növbəsində, CMS İnstitutunun İqtisadi və Maliyyə Tədqiqatları Departamentinin əməkdaşı Nikolay Pereslavski razılaşır ki, "CPC boru kəməri ilə qlobal bazara çatdırılma bir stəkan qaynar suya əlavə edilən bir çay qaşığı soyuq su ilə müqayisə edilə bilər".
"Təyinatına görə, onlar neft qiymətlərinə həlledici təsir göstərə bilməzlər. Bu gün əsas enerji daşıyıcılarının və elektrik enerjisinin qiymətləri əsasən Avropada, Çində və planetin digər regionlarında yaşanan quraqlıq səbəbindən artır”, - ekspert bildirir.
Onu da xatırladaq ki, bir gün əvvəl Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumu (CPC) fəaliyyət göstərən yeganə uzaqdan yanalma qurğusunda (TLU) araşdırma aparıb və onun gələcək istismara yararlı olduğunu müəyyən edib. Daha əvvəl məlum olub ki, CPC üzmə çənlərinin zədələnməsi səbəbindən VLU-1 və VPU-2-nin işini dayandırıb. İşə tam hazırlıq və əlverişli hava şəraitində hər bir aqreqatın dəyişdirilməsi bir ay çəkəcək, - CPC qeyd edib.
Bir qədər sonra isə Çolpon-Atada danışıqlar zamanı Qazaxıstan və Rusiya hökumət başçıları Əlixan Smailov və Mixail Mişustin digər məsələlərlə yanaşı, Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun (CPC) işini də müzakirə ediblər. Eyni zamanda, Qazaxıstanın baş naziri iki qonşu ölkənin dövlətlərarası münasibətlərin bütün spektri üzrə ənənəvi yüksək səviyyəli ikitərəfli əməkdaşlığın olduğunu vurğulayıb və "qarşılıqlı maraqları nəzərə alaraq ardıcıl birgə işi davam etdirməyi” təklif edib. O, həmçinin Rusiyanı Qazaxıstanın əsas ticarət-iqtisadi tərəfdaşı adlandırıb.
Alpər
