“Meta” ABŞ-da yeniyetmələrin sosial media platformalarından istifadəsinin təhlükəsizliyini artırmaq məqsədilə “Instagram” və “Facebook”da yeni məhdudiyyətlər tətbiq edəcək. Dəyişikliklər ən azı 10 il qüvvədə qalacaq və istifadə müddəti, şəxsi məlumatların qorunması və yaşın təsdiqlənməsi kimi məsələləri əhatə edəcək.
“Meta” ABŞ ştatlarının baş prokurorları ilə uşaqların təhlükəsizliyinin təmin olunmasına dair razılığa gəlib. Qaynarinfo The Verge-ə istinadla xəbər verir ki, razılaşma “Instagram” və “Facebook”da yeniyetmələrin sosial mediadan istifadə qaydalarını dəyişdirəcək və onların platformalardan istifadəsini müəyyən vaxtlarda məhdudlaşdıracaq.
Razılaşma ölkə miqyasında qaldırılmış məhkəmə iddiasından irəli gəlir. İddiada “Meta”, “Google”, “TikTok” və “Snap”ın uşaqları qorumaqda uğursuz olduğu və platformaların asılılıq yaradacaq şəkildə hazırlandığı bildirilirdi. ABŞ-ın 51 ştatı və ərazisi, o cümlədən Nyu-York, Nyu-Cersi, Kaliforniya, Nevada, Cənubi Karolina, Vaşinqton və İllinoys razılaşmaya qoşulub. Təhlükəsizlik tədbirləri ən azı 10 il qüvvədə qalacaq.
Dəyişikliklər Nyu-Meksiko ştatı istisna olmaqla, ABŞ-ın bütün ərazisində tətbiq ediləcək. Buna səbəb Nyu-Meksikonun “Meta” ilə məhkəmə çəkişməsinin davam etməsidir. Florida 14 yaşdan kiçik uşaqların sosial media hesabı açmasını qadağan edib. Texas isə “Meta” ilə oxşar tələbləri nəzərdə tutan ayrıca razılaşma bağlayıb.
Əsas dəyişikliklər bunlardır:
Fərdiləşdirilməmiş xəbər lenti seçimi: Dörd ay ərzində “Facebook” və “Instagram” yeniyetmələrə “Meta”nın tövsiyə sistemindən asılı olmayan, fərdiləşdirilməmiş standart xəbər lentini seçmək imkanı verməlidir. “Meta” müəyyən vaxtlarda yeniyetmələrə bu seçim barədə xatırlatmalar göndərəcək. Valideynlər bu variantı övladları üçün standart seçim kimi müəyyənləşdirə biləcəklər.
Yaşın təsdiqlənməsi: “Meta” platformalarda yaşı tələblərə uyğun olmayan istifadəçiləri müəyyənləşdirmək və onların istifadəsini məhdudlaşdırmaq üçün tədbirləri gücləndirəcək. Razılaşmaya əsasən, şirkət ya öz yaş təsdiqləmə sistemini təkmilləşdirəcək, ya da üçüncü tərəfin həllindən istifadə edəcək. Sistem istifadəçinin 13 yaşdan kiçik olub-olmadığını müəyyən etməlidir. 13–17 yaşlı istifadəçilərə yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulan qoruma tədbirləri tətbiq ediləcək. Yaşı hələ qiymətləndirilməmiş yeni istifadəçilər də avtomatik olaraq bu qoruma tədbirlərinin əhatəsinə düşəcəklər. “Meta” məlumatların minimum həcmdə toplanması prinsipinə əməl etməli, istifadəçilərə yaşlarının yenidən qiymətləndirilməsi üçün müraciət etmək imkanı yaratmalı və sistemi müstəqil yoxlamadan keçirməlidir.
Gündəlik iki saatlıq limit: Valideynlər məhdudiyyəti aradan qaldırmadığı halda, yeniyetmələr “Instagram” və “Facebook”dan gündə ümumilikdə iki saat istifadə edə biləcəklər. “Meta” bu məhdudiyyəti hər iki tətbiqdə, həmçinin aşkar edilərsə, alternativ hesablarda tətbiq edəcək. 22 dəqiqədən uzun videolara baxış, audio məzmun, mesajlaşma və tətbiq parametrlərindən istifadə bu müddətə daxil edilməyəcək. Limit hər gün gecə saat 00:00-da yenilənəcək.
Müntəzəm xəbərdarlıqlar: Dörd ay ərzində “Meta” “Instagram” və “Facebook”da yeniyetmələrə hər 15 dəqiqədən bir həddindən artıq və məqsədsiz istifadənin qarşısını almağa yönəlmiş xəbərdarlıqlar göstərəcək. Bundan əlavə, 60 və 90 dəqiqəlik istifadədən sonra da xəbərdarlıqlar göndəriləcək. Bildirişlərdən birində istifadəçiyə uzun müddətdir lentə baxdığı xatırladılaraq yeni mövzuları kəşf etmək təklif olunacaq. Valideynlər bu parametrləri sərtləşdirə və ya yumşalda biləcəklər.
Gecə saatlarında məhdudiyyətlər: “Meta” gecə saat 00:00-dan səhər 06:00-dək yeniyetmələrin “Facebook” və “Instagram”ın əksər funksiyalarına girişini məhdudlaşdıracaq. Bu müddətdə paylaşım etmək, xəbər lentinə və hekayələrə baxmaq, “Reels” və “Explore” bölmələrindən istifadə etmək mümkün olmayacaq. Mesajlaşma və hesab parametrlərinə giriş isə açıq qalacaq. Valideynlər bu məhdudiyyətləri dəyişə biləcəklər.
Məktəb saatlarında bildirişlərin səssizləşdirilməsi: Yeniyetmələr saat 08:00-dan 15:00-dək ani bildirişlər almayacaqlar. Valideynlər parametrləri dəyişmədiyi halda, yalnız birbaşa mesajlar və hesab təhlükəsizliyi ilə bağlı xəbərdarlıqlar istisna təşkil edəcək.
Avtomatik oynatma funksiyasının söndürülməsi: Yeniyetmələrə avtomatik oynatma funksiyasını söndürmək imkanı veriləcək. Bu halda məzmunun oynadılması üçün istifadəçinin ekrana toxunması və ya sürüşdürməsi tələb olunacaq. “Instagram” və “Facebook” məzmunun səsini də avtomatik aktivləşdirməyəcək.
Bəyənmə saylarının gizlədilməsi: “Facebook” və “Instagram” yeniyetmələrin paylaşımlarındakı bəyənmə və reaksiyaların sayını standart olaraq gizlədəcək. Yeniyetmələr digər istifadəçilərin paylaşımlarındakı bəyənmə və reaksiya saylarını da görməyəcəklər.
Gözəllik filtrlərinə məhdudiyyət: “Meta” kosmetik əməliyyatları təqlid edən filtrləri yeniyetmələr üçün artıq qadağan edib. Şirkət indi həddindən artıq makiyaj effekti yaradan filtrlərə də məhdudiyyət qoyacaq. Fantastik obrazlara və ya heyvanlara bənzədən, eləcə də əyləncə məqsədilə görünüşü dəyişdirən effektlər bu məhdudiyyətə daxil edilməyəcək. Adi makiyaj üsulları ilə əldə oluna bilən dəri hamarlama və görünüşü dəyişdirmə effektləri də istisna təşkil edəcək.
“Meta” həmçinin mövcud təhlükəsizlik standartlarını qoruyacağını bildirib. Buraya bütün yeniyetmələrin hesablarının daha məxfi rejimə keçirilməsi, şübhəli yetkin istifadəçilərin onlara mesaj göndərməsinin qarşısının alınması, eləcə də yetkinlərin yeniyetmələri tapmasının və izləməsinin çətinləşdirilməsi daxildir. Şirkət yeniyetmələrin yaşına uyğun olmayan məzmuna dair məhdudiyyətləri də qüvvədə saxlayacaq. Bu məhdudiyyətlər açıq-saçıq və seksual məzmunu, kobud ifadələri və riskli davranışları əhatə edir.
“Meta” “TikTok” və “YouTube”u da oxşar tədbirlər görməyə çağırıb və bildirib ki, bu qoruma tədbirləri yalnız bir neçə şirkətin birlikdə hərəkət edəcəyi halda effektiv olacaq.
“Meta” 10 il ərzində ştatlara 17,1 milyard dollar ödəyəcək. Bu məbləğin 5,3 milyard dollarının ödənilməsi isə “TikTok” və “YouTube”un da eyni məbləği ödəməsi, yeniyetmələr üçün gündəlik istifadə limiti və gecə məhdudiyyətləri tətbiq etməsi, həmçinin yaşın təsdiqlənməsi tədbirlərini həyata keçirməsi şərtindən asılı olacaq.
Şərhlər