Yaxın zamanlarda alimlərin apardığı eksperimentlər göstərib ki, ağaclardakı hər bir hərəkətli yarpaq sakitcə enerji yarada bilər. İndi İtaliya Texnologiya İnstitutunun (İTİ) tədqiqatçıları bitkiləri daha dərindən öyrənərək meşələri təmiz elektrik enerjisinin canlı mənbəyinə çevirməyə çalışırlar.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Ecoportal” yazıb.

Yarpaqların böyük səthi və asanlıqla əyilə bilməsi onları mexaniki enerji yaratmaq üçün ideal edir. İTİ-nin tədqiqatçıları bitkilərin yarpaqlarına piezoelektrik materiallar inteqrasiya ediblər ki, istənilən mexaniki təsir (məsələn, toxunuş və ya küləyin təsiri) zamanı yarpaqlar elektrik enerjisi yarada bilsin. Araşdırmalar göstərir ki, hər bir yarpaq təmas və ya hərəkət zamanı təxminən 150 volt enerji istehsal edə bilər.

Bu proses yarpaqların fotossintez qabiliyyətinə təsir etmir. Beləliklə, canlı orqanizm normal bioloji funksiyasını yerinə yetirərkən eyni zamanda elektrik enerjisi istehsal edir.

Texnologiya ilə bir sıra uğurlu eksperimentlər aparılıb: hərəkətli bitkilərin yaratdığı mexaniki enerji vasitəsilə LED lampaların işıqlandırılması təmin edilib. Tədqiqatçılar yarpaqları enerji mənbəyi kimi birləşdirərək LED-ləri işıqlandıracaq qədər elektrik enerjisi istehsal etməyi bacarıblar. Bu eksperimentlər göstərir ki, hibrid ağaclar kiçik enerji ehtiyaclarını (məsələn, uzaq ərazilərdə işıqlandırma və ya ətraf mühit monitorinqi) təmin edən paylanmış enerji istehsalçıları kimi fəaliyyət göstərə bilər.

Texnologiyanın miqyasını genişləndirmək potensial olaraq bərpa olunan enerji istehsalını dəyişə bilər. Bir ağac əhəmiyyətli gərginlik yarada bilir və bütün meşəni təbii enerji şəbəkəsi kimi təsəvvür etmək olar.

Hibrid ağaclar ənənəvi bərpa olunan enerji qurğuları (günəş panelləri və külək turbinləri) kimi olmadığından mövcud ekosistemlərə uyğun gəlir və bioloji cəhətdən uyğun, estetik baxımdan cəlbedici enerji istehsalı metodunu təklif edir.

Bu obyektləri enerji mərkəzlərinə çevirmək üçün tələb olunan miqyas tam yeni elektrik stansiyaları qurmaqdan xeyli azdır. Lakin hibrid ağacların geniş tətbiqi üçün hələ bir sıra problemlərin həlli vacibdir. Xüsusilə enerji çevrilmə effektivliyinin artırılması, nanomaterialların dayanıqlılığı və hibrid ağacların mövcud enerji şəbəkələrinə inteqrasiyası üzrə əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.

Hibrid elektrik stansiyaları ətraf mühitin monitorinqi üçün avtonom sistemlər yaratmaqla iqlim məlumatları, torpaq vəziyyəti və hava keyfiyyətini izləyə bilər. Şəhər yaşıllıqları bərpa olunan enerji istehsalı sistemləri kimi fəaliyyət göstərərək "ağıllı şəhər” infrastrukturuna töhfə verə bilər.

Bundan əlavə, hibridləşmənin etik və ekoloji tərəfləri diqqətlə nəzərə alınmalıdır ki, proses bitkilərin sağlamlığına zərər verməsin və biomüxtəlifliyə təhlükə yaratmasın. Bu, həm texnologiya, həm də biologiyanın maraqlı birləşməsidir. Yarpaqların təbii hərəkətini nanoteknologiya ilə tamamlayaraq tədqiqatçılar təmiz enerji üçün yeni yollar yaradır. Əgər hibrid ağaclar uğurla miqyaslana bilsə, qlobal enerji ehtiyaclarını ödəməyə kömək edə bilər, eyni zamanda ekosistemin bütövlüyünü qoruyar.

Qeyd edək ki, Avstraliyada günəş enerjisi sürətlə inkişaf edir. 2025-ci ilin ikinci yarısında yerli ev təsərrüfatları əvvəlki beş ilin ümumi göstəricisini ötərək çoxlu sayda akkumulyator quraşdırıb. Ölkə 2030-cu ilədək bərpa olunan enerjinin payını ümumi enerji istehsalının 82%-inə çatdırmağı planlaşdırır.

Aydın