Hər gün gündüz yatmaq sağlamlığa və hətta həyat müddətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Qayanrinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Brigham and Women’s Hospital Tibb Mərkəzi və Ruş Universitetinin alimləri gəliblər.
"RealSimple” nəşrinin yazdığına görə, 56 yaş və daha yuxarı 1338 yetkin şəxsin 19 il ərzində müşahidə olunduğu tədqiqatda tez-tez gündüz yatma ilə ümumi ölüm riski arasında əlaqə aşkarlanıb. Bu əlaqənin gecə yuxusunun müddətindən asılı olmadığı qeyd olunub.
Gündüz yuxusu ilə ölüm riski arasındakı əlaqə
1997-ci ildə başlayan "Rush Memory and Aging Project” məlumatlarına əsasən, yaşlı insanların 20%-60%-i hər gün gündüz yatır. Bununla belə, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, özünü yaxşı hiss edən yaşlı insanlarda belə, həddindən artıq gündüz yuxusu neyrodegenerativ xəstəliklər, ürək-damar problemləri və digər ciddi xəstəliklərin riskini artırır.
Araşdırma necə aparılıb
İlk mərhələdə alimlər "gündüz yuxusu” üçün saat aralığını müəyyən ediblər. Buraya səhər 09:00-dan axşam 19:00-a qədər olan bütün yuxu epizodları daxil edilib və həm yuxunun müddəti, həm də tezliyi nəzərə alınıb.
Daha sonra iştirakçılar iki qrupa bölünüb:
* erkən günorta yuxusu — 11:00-dan 17:00-dək;
* gec günorta yuxusu — 15:00-dan 19:00-dək.
Araşdırma göstərib ki, gündüz yuxusunun hər əlavə saatı ölüm riskini 13% artırır. Bundan başqa, gündüz yatma müddətinin hər əlavə saatı ümumi ölüm riskini daha 7% yüksəldib. Səhər saatlarında yatan şəxslərdə isə ölüm riski günorta yatanlarla müqayisədə 30% daha yüksək olub.
"Bu araşdırma gündüz yuxusu rejimləri ilə ölüm göstəriciləri arasındakı əlaqəni göstərən ilk tədqiqatlardan biridir və sağlamlıq problemlərinin erkən aşkarlanması baxımından böyük klinik əhəmiyyət daşıyır. Artıq gündüz yuxusu ilə ölüm göstəriciləri arasında güclü korrelyasiyanı bildiyimiz üçün, sağlamlıq vəziyyətini proqnozlaşdırmaq və mümkün pisləşmələrin qarşısını almaq məqsədilə geyilə bilən cihazlardan istifadəni əsaslandıra bilərik”, deyə anestezioloq və tədqiqatın aparıcı müəllifi Çenlu Qao bildirib.
Qao vurğulayıb ki, gündüz yuxusu ilə ölüm riski arasındakı əlaqə səbəb-nəticə deyil, yalnız statistik korrelyasiyadır.
Niyə gündüz yuxusu gəlir
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qalxanabənzər vəz problemləri, diabet və psixi pozuntular kimi xroniki xəstəliklər gündüz yorğunluğunu artıraraq insanı yatmağa daha meyilli edə bilər.
Araşdırma müəllifləri ürək-damar sistemi ilə bağlı problemlərin də gündüz yuxululuğunun əsas səbəblərindən biri olduğunu bildiriblər.
Aydın
Şərhlər