Nepalda günlərdir davam edən güclü yağışların səbəb olduğu daşqın və torpaq sürüşmələri nəticəsində ölənlərin sayı 633-ə çatıb. Təxminən 3 min nəfərin itkin düşdüyü fəlakət nəticəsində çayların apardığı cəsədlərin Hindistan sərhədinə qədər çatdığı bildirilir. Yaxınlarını axtaran insanlar yaşananları “Hər şeyi udan nəhəng canavar kimi idi” sözləri ilə təsvir ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Nepal ilə Çinin Tibet bölgəsi arasındakı Himalaylarda baş verən daşqın fəlakəti nəticəsində Nepalda 626, Çinin Tibet tərəfində isə 7 nəfər həyatını itirib. Təxminən 3 min nəfər hələ də itkin sayılır.

Ölənlərin sayı 633-ə çatıb, 3 minə yaxın insan itkindir

Nepalda günlərdir davam edən güclü yağışların yaratdığı daşqın və torpaq sürüşmələri ölkənin bir çox bölgəsini dağıntı zonasına çevirib. Daşan çaylar evləri, yolları və körpüləri dağıdıb.

Güclü yağışlardan sonra daşan Bhotekoshi və Trishuli çayları Nepalın bir çox ərazisində böyük dağıntılara səbəb olub. Rəsmi məlumatlara görə, Nepalda 626, Çinin Tibet tərəfində isə 7 nəfər ölüb.

Nepal hakimiyyəti itkinlərin sayını 2 426 nəfər olaraq açıqlayıb. Çinin Tibet tərəfində də 554 nəfərin itkin düşdüyü bildirilib. İtkinlər arasında yüzlərlə xarici turistin olduğu qeyd edilir.

Xilasetmə qrupları sərhədə çatmaq üçün kəndirlərdən istifadə edib

Çindən gələn 21 nəfərlik axtarış-xilasetmə qrupu və bir xilasetmə iti demək olar ki, tamamilə dağılan Gyirong sərhəd-keçid məntəqəsinə çatmağı bacarıb.

Lakin xilasetmə qruplarının bölgəyə çatması da ciddi mübarizəyə çevrilib. Yollar tamamilə dağıldığından əməkdaşlar sıldırım qayalıqları və meşəlik əraziləri kəndirlərin köməyi ilə keçərək irəliləyiblər.

Xilasetmə əməkdaşı Zou Minçinin sözlərinə görə, “Yol yox idi. Hər yer bakirə meşələr və sıldırım qayalıqlarla örtülmüşdü”.

Kompleksə çatdıqda qarşılaşdıqları mənzərəni isə o, belə təsvir edib:

“Gözün görə bildiyi hər yerdə xarabalıqlardan başqa heç nə yox idi”.

Cəsədlər Hindistan sərhədinə qədər çatıb

Daşan Trishuli çayının apardığı cəsədlər yüzlərlə kilometr məsafə qət edərək Hindistan sərhədinə qədər çatıb. Axtarış-xilasetmə qrupları işlərini yalnız fəlakət bölgəsində deyil, çay boyunca geniş ərazidə də davam etdirib.

Təhlükəsizlik kameralarının görüntülərində nəhəng su və dağıntı kütlələrinin binaları saniyələr ərzində sürüklədiyi, qaçmağa çalışan insanların isə sel sularının arasında qaldığı görülüb.

Tuneldə qalanları xilas etmək üçün zamanla yarış

Nepal ordusu Rasuva bölgəsində hidroelektrik stansiyanın tunelində qalan insanların xilas edilməsi üçün təhlükəli əməliyyata başlayıb.

Xilasetmə qrupları metrələrlə qalınlıqdakı palçığın içində sürünərək irəliləyib və tuneldə qalan insanları bir-bir təhlükəsiz ərazilərə çıxarıb.

Nepalın xarici işlər naziri Şisir Hanal ölkənin xüsusilə tuneldə xilasetmə əməliyyatları, eləcə də cəsədlərin müəyyənləşdirilməsi və qorunub saxlanılması sahələrində xarici texniki dəstəyə ehtiyac duyduğunu açıqlayıb.

Hanal həmçinin dağılan təxminən 20 körpünün yerinə sürətlə quraşdırıla bilən Beyli tipli daşınan körpülər üçün Hindistan və Çindən yardım istədiklərini bildirib.

Kəndlər palçıq altında qalıb, helikopterlər yeganə ümidə çevrilib

Nepal ordusuna məxsus helikopterlər itkin düşən şəxsləri axtarmaq üçün Tibet sərhədinə yaxın ərazilərə uçuşlarını davam etdirib. Lakin pis hava şəraiti və yeni daşqın təhlükəsi əməliyyatları çətinləşdirib.

Katmandudan Tibet sərhədinə uzanan Nuvakot yolu boyunca irəliləyən qruplar evlərini itirən minlərlə insanın yol kənarındakı müvəqqəti sığınacaqlarda yerləşdiyini görüblər.

Evini itirən Şanti adlı qadın yaşadıqlarını belə ifadə edib:

“Bütün əşyalarımızı itirdik, amma canımızı itirmədiyimiz üçün şanslıyıq. Çayın kənarında olmaqdan qorxduğumuz üçün daha yüksəklərə köçdük. Kim bilir, bəlkə bir daşqın da baş verər”.

“Hər şeyi udan nəhəng canavar kimi idi”

Fəlakət bölgəsində itkin yaxınlarını axtaran Prem Bahadur Tamangın danışdıqları faciənin miqyasını ortaya qoyub.

Tur bələdçisi işləyən qardaşı oğlu Sangyam Rumbanın daşqından bir neçə dəqiqə əvvəl ailəsi ilə son dəfə danışdığını deyən Tamang günlərdir onun fotosunu əlində tutaraq küçə-küçə axtarış apardığını bildirib.

Tamang fəlakəti belə təsvir edib:

“Bu daşqından kim sağ çıxa bilər ki? Hər şeyi udan nəhəng canavar kimi idi”.

Tamang qardaşı oğlunun ailəsinin üç gündür yemək yemədiyini, ümidlə pis xəbər arasında qaldıqlarını söyləyib.

Nepal xarici ölkələrdən texniki dəstək istəyib

Nepalın xarici işlər naziri Şisir Hanal ölkənin xüsusilə tuneldə xilasetmə əməliyyatları, cəsədlərin müəyyənləşdirilməsi və qorunması kimi texniki sahələrdə xarici dəstəyə ehtiyac duyduğunu açıqlayıb.

Hanal Hindistan və Çindən dağılan körpülərin yerinə sürətlə quraşdırıla bilən daşınan Beyli körpüləri istədiklərini bildirib.

“Yetərli təcrübəmizin olmadığı sahələrdə xüsusi texniki yardım üçün müraciət etdik”, – deyə Hanal qeyd edib. O, axtarış-xilasetmə imkanlarının isə böyük ölçüdə ölkə daxilində təmin edildiyini bildirib.

Yenidənqurma üçün 5 milyard dollar tələb olunur

Nepalın maliyyə naziri Svarnim Vaqle ölkənin yenidən ayağa qalxması üçün 4–5 milyard dollar, yəni təxminən 160–200 milyard türk lirəsi məbləğində vəsaitə ehtiyac olduğunu açıqlayıb.

Vaqle “Bu, sadəcə təxmindir. İtkilər və zərərin qiymətləndirilməsi hələ də davam edir” deyərək real maliyyə itkisinin qarşıdakı günlərdə dəqiqləşəcəyini bildirib.

Hakimiyyət indiyədək 2 301 nəfərin xilas edildiyini və ya yaralı vəziyyətdə müalicəyə götürüldüyünü açıqlayıb. Axtarış-xilasetmə işlərinə 4 811 əməkdaşın cəlb edildiyi, 27 polisin isə hələ də itkin olduğu bildirilib.

Dağlıq ərazi, dağılmış infrastruktur və davam edən yağışlar səbəbindən minlərlə itkin şəxsin tapılmasının günlər, hətta həftələr çəkə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edilib.

Evlərini itirənlər yüksək ərazilərə sığınıb

On minlərlə insan evlərini tərk edərək daha yüksək ərazilərə sığınıb. Bir çox ailə yol kənarındakı müvəqqəti sığınacaqlarda yaşamaq məcburiyyətində qalıb.

Evini itirən Şanti “Bütün əşyalarımızı itirdik, amma canımızı itirmədiyimiz üçün şanslıyıq” deyib.

Bölgədə yeni daşqın ehtimalı olduğundan bir çox insan çay kənarındakı evlərinə qayıtmağa cəsarət etmir.

Aydın