Dünya 15:40 01.12.2023

Orban Ukraynanın Aİ-yə daxil olması məsələsini 5-10 il təxirə salmağı təklif etdi

Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban bildirib ki, o, Ukraynanın üzvlük məsələsinin dekabrda keçiriləcək Aİ sammitinin gündəliyinə salınmasını lazım görmür. Onun fikrincə, ölkələr arasında razılaşma olmayacaq. O, həmçinin Ukraynanın Aİ-yə daxil olması məsələsinin 5-10 il müddətinə təxirə salınmasını təklif edib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, o, bu barədə Kossuth radiosunun efirində deyib.

Orban qeyd edib ki, Ukraynanın Aİ-yə daxil olması ilə bağlı danışıqlar Macarıstanın maraqlarına cavab vermir və bu səbəbdən gündəmdə olmamalıdır.

Viktor Orban buna belə baxır: əgər məsələ artıq müzakirə olunubsa və razılıq əldə olunubsa, gündəliyə salına bilər. Macarıstanın baş naziri əlavə edib ki, müvafiq təklif hazırlanmayıb, hər şeyi müzakirə etmək, maraqları razılaşdırmaq, sonra isə təklif vermək lazımdır. Bu səbəbdən, onun fikrincə, üzvlük danışıqları belə başlamamalıdır.

Viktor Orbanın sözlərinə görə, Macarıstan Ukraynanın Aİ-yə daxil olması ilə bağlı danışıqlara veto qoymayacaq, çünki müəyyən məsələlərdə qərarlar yalnız bütün üzv ölkələrin razılığı ilə qəbul edilir. Onun fikrincə, bu məsələdə konsensus yoxdur.

"Əvvəlcədən görürsünüz ki, heç bir razılaşma olmayacaq, ona görə də mən Ukraynanın Aİ-yə daxil olması ilə bağlı danışıqlara başlamamağı... və bunu gündəmə gətirməməyi təklif etdim və təklif edirəm”, - Viktor Orban bildirib.

"Cavabını bilmədiyimiz bir çox suallar var: Ukrayna müharibədədir və onun hüquq sistemi dinc ölkədəkindən fərqli işləyir. Aİ-yə qəbul etmək istədiyimiz Ukrayna əhalisinin sayını bilmək belə mümkün deyil" deyən Viktor Orban əlavə edib ki, Avropa İttifaqının öz sıralarına daxil etmək istədiyi Ukrayna ərazisinin nə qədər olduğunu söyləmək mümkün deyil, çünki onun sözlərinə görə, "onun bir hissəsi Rusiyanın hərbi nəzarəti altındadır”.

Bundan əlavə, Orbanı maliyyə məsələsi də narahat edir. 

"Amma Ukraynanın Avropa İttifaqına daxil olub-olmadığını, onun inkişafına nə qədər pul xərclənəcəyini və bu pulların haradan gələcəyini belə bilmək mümkün deyil. Çünki bu yolla Aİ-yə üzv ölkələr resurslarını itirə bilər", - Viktor Orban qeyd edib.

"Rəyimiz soruşulsa, mən Avropa İttifaqına Ukrayna ilə strateji tərəfdaşlıq sazişi bağlamağı təklif edəcəm, bu, 5-10 il çəkəcək. Gəlin onları yaxınlaşdıraq, indi məsafə çox böyükdür”, - deyə Macarıstanın baş naziri əlavə edib.

Bu arada, Macarıstan rəhbərliyinin hərəkətləri səbəbindən Aİ-də böhran yaranır, Politico yazır ki, bu, parçalanmaya səbəb ola bilər.

Politico-nun mənbələrinə görə, Viktor Orban Aİ-yə üzv ölkələr üçün getdikcə artan problemə çevrilir. Avropa rəsmilərinin fikrincə, Macarıstanın Baş naziri Avropa ölkələrində Rusiya-Ukrayna hərbi münaqişəsindən yaranan yorğunluq hissləri ilə oynayır. Ölkə əhalisi Aİ əhalisinin cəmi 2%-ni təşkil etdiyi üçün birlik rəhbərliyi Aİ səviyyəsində mühüm siyasi qərarlar qəbul edərkən Macarıstanın səsvermə hüququndan məhrum edilməsi şəklində ekstremal tədbirləri nəzərdən keçirir. Lakin Aİ rəhbərliyi bunun təhlükəli presedent yarada və parçalanmaya səbəb ola biləcəyindən ehtiyat edir.

Ötən gün Avropa Şurasının rəhbəri Şarl Mişel bildirib ki, Ukraynanın Aİ-yə üzvlüyü ilə bağlı danışıqların başlanması ilə bağlı Avropa İttifaqı ölkələrinin liderləri arasında razılıq yoxdur. Onun sözlərinə görə, dörd il ərzində Ukraynaya 50 milyard avro vəsait ayrılması məsələsində də konsensus yoxdur.

Avropa Komissiyası noyabrın əvvəlində Ukrayna və Moldova ilə onların Aİ-yə daxil olması ilə bağlı danışıqların başlanmasını dəstəkləyib. Aİ-yə üzv ölkələrin liderlərinin dekabrda yekun qərar verəcəyi gözlənilir.

Nizami Bağırov