Sağlamlıq 23:30 03.04.2024

Parkinson xəstəliyinin inkişafında yeni amil aşkarlandı

Yaponiyanın Osaka Universitetinin alimləri Parkinson xəstəliyinin inkişaf mexanizmlərindən birinin alfa-sinuklein zülalının səhv qatlanması ola biləcəyini aşkar ediblər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) jurnalında dərc olunub.

Parkinson xəstəliyi mərkəzi sinir sisteminin yavaş inkişaf edən neyrodegenerativ xəstəliyidir, hərəkətin ləngiməsi, titrəmə və reflekslərin pozulması ilə xarakterizə olunur.

Parkinson xəstəliyində beyindəki neyronların məhv edilməsi alfa-sinuklein zülalının artıqlığı ilə əlaqələndirilir. Beynin neyronlarında çökməsi nəticəsində patoloji daxilolmalar əmələ gəlir - Levy cisimləri. Ehtimal olunur ki, bu, beynin qara substansiyasında olan neyronların vaxtından əvvəl disfunksiyası üçün siqnala çevrilir.

Yeni bir araşdırmada elm adamları xəstəliklə əlaqəli alfa-sinukleinin bədəndə təbii formada olmadığını aşkar edilib. Parkinson xəstəliyində bu zülal səhv bükülür. Alimlər izah ediblər ki, normal olaraq səhv qatlanmış alfa-sinuklein bədəndən çıxarılmaq üçün lizosomlar (hüceyrəyə daxil olan maddələrin həzm edilməsi üçün xüsusi komponentlər) tərəfindən tutulur. Lakin bəzi hallarda dəyişdirilmiş forma ona "qaçmağa" imkan verir.

Lizosom qırıldıqdan sonra səhv qatlanmış alfa-sinuklein digər hüceyrələr tərəfindən alınır və bütün bədənə paylanır. Belə zülalların sayının artması, öz növbəsində, lizosomların daha çox zədələnməsinə səbəb ola bilər.

Alimlərin fikrincə, yanlış qatlanmış alfa-sinuklein spesifik şəkildə neyron degenerasiyasını tetikler, Parkinson xəstəliyinə və Alzheimer xəstəliyinin bəzi formalarına gətirib çıxarır. Bununla belə, beyində alfa-sinuklein paylanması mexanizmi hələ də hərtərəfli öyrənilməlidir.

Aydın