Heç bir qorxu olmadan qəzəb, ikrah və nifrət - bu, Vladimir Putinin Ukraynaya işğaldan əvvəl və sonrakı çıxışlarının təhlilinin nəticələridir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticələrlə kliniki psixoloq Nirit Pizano ABŞ Strateji Komandanlığının keçirdiyi "Çəkindirmə strategiyası” simpoziumunun iştirakçıları ilə
bölüşüb.
Pizano Pentaqona bağlı 700 konfrans iştirakçısına bildirib ki, qorxunun olmaması ənənəvi çəkindirmə strategiyalarının Putində niyə işləmədiyini izah etməyə kömək edir.
Pizanonun aparıcı psixoloq kimi işlədiyi Coqnovi Labs insanların qərarlarına nəyin səbəb olduğunu anlamaq üçün onların emosiyalarını qiymətləndirməsində süni intellekt və davranış psixologiyasından istifadə edir. Putinin "işi”ndə Coqnovi Labs onun 21 və 24 fevral 2022-ci il tarixlərindəki çıxışlarını, həmçinin 21 fevral 2023-cü ildə Federal Məclisə müraciətini və sentyabrın 4-də Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla keçirdiyi mətbuat konfransını təhlil edib.
Subyektə onun aktivlik səviyyəsinə (emosiyalar və davranışlar arasındakı əlaqə) və fəaliyyətə hazır olma dərəcəsini göstərən niyyət reytinqinə əsasən ballar verilib. 10 emosiya nəzərə alınıb: altı əsas (sevinc, qəzəb, ikrah, qorxu, kədər, təəccüb) və çəkindirmə siyasəti, milli təhlükəsizlik və qərar qəbuletmə kimi sahələrdə vacib olan dörd emosiya - əyləncə, nifrət, ümid və iman (etibar).
Putinin Ukraynanın işğalı ərəfəsində və işğal günü Rusiya vətəndaşlarına iki müraciətində əsas emosiyalar qəzəb, ikrah və nifrət olub. Pizano bu emosiyaları Putin üçün baza emosiyaları kimi qiymətləndirib.
Eyni zamanda, fevralın 24-də Putinin qoşun yeridildiyini elan etdiyi çıxışda inam və ümid nəzərəçarpacaq dərəcədə çox olub. O, "əməliyyatında uğurlu nəticəyə ümid artdıqca emosional olaraq daha qətiyyətli və möhkəm olurdu", - psixoloq deyir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Putinin bəyanatlarına baxmayaraq, hərbi əməliyyatlar plana uyğun getməsə də belə, bu, onun emosional mövqeyini və müharibəni davam etdirmək istəyini dəyişməyib. İşğaldan bir il sonra Federal Məclisə müraciətində Putinin çıxışlarında ümid, eyni zamanda qəzəb, ikrah, nifrət və inam üstünlük təşkil edib. Niyyət reytinqi 61 bal olub, halbukı 21 və 24 fevral 2022-ci il tarixlərindəki çıxışlarda niyyət reytinqi müvafiq olaraq 39 və 50 bal təşkil edib.
Putinin bu yaxınlarda Ərdoğanla görüşdən sonra keçirilən mətbuat konfransında həm hazırlanmış çıxışda, həm də sonrakı söhbətdə eyni emosiyalar toplusu qeydə alınıb: yüksək səviyyədə qəzəb, ikrah, nifrət, ümid, iman, eləcə də sürpriz. Niyyət reytinqi 54 bal.
Kremlə qarşı çıxan ölkələrin hərbçiləri və siyasətçiləri baxımından xüsusilə vacib olan odur ki, Putinin bütün çıxışlarında qətiyyən qorxu yoxdur, Pizano qeyd edir. Bu o deməkdir ki, çəkindirmə strategiyası onun halında işləmir.
Bunu müharibənin başlanması faktı da təsdiqləyə bilər. 2022-ci ilin sonundan qoşunların Ukrayna sərhədi yaxınlığında yerləşdirilməsinə dair məlumatlara istinad edərək, işğala hazır olması barədə məlumat verməyə başlayan ABŞ kəşfiyyatının səyləri Putini dayandırmadı. Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin özünün ortalığa atması görünməmiş bir addım idi və həm NATO ölkələrini, həm də Ukraynanı mümkün hərbi əməliyyatlara hazırlamaq, həm də Putini çəkindirmək məqsədi daşıyırdı.
Sızdırılan kəşfiyyat məlumatları Putinin planlarını həyata keçirməkdə "möcüzəvi ardıcıllığını" göstərir. Ağ Evin yüksək rütbəli rəsmisi işğaldan qısa müddət əvvəl Financial Times-a bildirib ki, bu, ABŞ müttəfiqlərini və tərəfdaşlarını Rusiya prezidentinin planlarını pozacaqlarına və ya hətta onu planlarını dəyişməyə məcbur edəcəklərinə ümid etdiklərinə dair daha sərt mövqe tutmağa inandırmağa kömək edir.
ABŞ-ın Strateji Komandanlığının konsepsiyasına görə, çəkindirmə əməliyyatları Vaşinqtonun rəqiblərinin qərar qəbul etmə prosesinə təsir göstərməlidir. Onlar ABŞ-ın maraqlarını təhdid edən hərəkətlərdən əl çəkməyə məcbur edilməlidirlər. Belə ki, bu cür hərəkətlər əldə etmək istədikləri faydaların itkisi və çəkindikləri xərclərlə üzləşməsi ilə nəticələnəcək. Paralel olaraq məqbul alternativ də təklif edilməlidir.
Ancaq düşməndə qorxu hissi yoxdursa, "strategiyalarımız bəzən qarşısını almağa çalışdığımız davranışı təşviq edə bilər", - Pizano qeyd edir.
Nizami Bağırov
