Qərb tərəfdaşları Ukraynanın əks-hücum əməliyyatına sadiq qalırlar, lakin prezident Vladimir Zelenskinin son məqsədlərinə şübhə ilə yanaşırlar.
Qaynarinfo "Sky News"a istinadla
xəbər verir ki, Qərb ölkələri Rusiyanın Ukraynaya qanunsuz müdaxiləsini dərhal kəskin şəkildə pisləyib. NATO üzvü olmamasına baxmayaraq, Ukrayna Rusiya təcavüzünə qarşı mübarizədə görünməmiş səviyyədə hərbi dəstək alıb.
"Siyasi ritorikaya baxmayaraq, əksər dövlətlər məhdud maraqlarından çıxış edirlər. Bütün dünyada müharibələr olur, lakin beynəlxalq ictimaiyyət nadir hallarda müdaxilə edir. Bəs niyə beynəlxalq pandemiyadan dərhal sonra və daxili yaşayış böhranı fonunda NATO üzvü olmayan bir ölkəni dəstəkləmək lazımdır?” - nəşr yazır.
Rusiya uzun müddətdir ki, Qərbin maraqları üçün potensial təhlükə kimi görünür və müdafiə büdcələri də buna uyğun olaraq cəmləşib. Sovet İttifaqının təhqiramiz şəkildə dağılmasından sonra diktator Vladimir Putin Rusiyanı yenidən super gücə çevirməyə və NATO-nun genişlənməsinə qarşı çıxmağa çalışdı.
Rusiyanın böyük təbii qaz və neft ehtiyatları iqtisadi güc təmin edib və Qərbin Rusiya enerjisindən artan asılılığı Putini ruhlandırıb.
"Lakin heç kim Rusiyanın işğalını gözləmirdi. Rusiyanın üstünlüyünə baxmayaraq, Ukrayna müqaviməti qətiyyətli, cəsur və təsirli idi. Ukrayna NATO-nun üzvü deyildi və Qərbin Rusiya ilə birbaşa münaqişəyə həvəsi yox idi. Bununla belə, Moskvanın təcavüzü Avropa üçün birbaşa təhlükə idi və Ukrayna məğlub olarsa, bundan sonra nə olacaqdı? Qərb Rusiyanın qalib gəlməsinə imkan verə bilməzdi; sağlam düşüncə hissi Kiyevə hərbi dəstək vermək üçün beynəlxalq səyləri stimullaşdırdı”, - materialda deyilir.
Məqsədlər fərqlidir, lakin razılaşdırılıb
Məqsəd Rusiyanın Avropa üçün təhlükə yaratmamasını təmin etmək idi. Ancaq Ukraynanın məqsədi öz ərazisini azad etməkdi.
Sky News qeyd edir ki, "məqsədlər fərqlidir, lakin Rusiyanın irəliləməsinə qarşı vahid cəbhə yaratmaq üçün kifayət qədər razılaşdırma əldə olunub".
Müharibə getdikcə rus ordusu xeyli itki verdi və zəif tərəfləri üzə çıxdı. Qərbin sanksiyaları Rusiya iqtisadiyyatını məhv etdi, Rusiya dünya səhnəsində izqoya çevrildi və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Putinə qarşı ittiham irəli sürdü.
Diktator müharibə səylərini davam etdirmək üçün İran və Şimali Koreya ilə xoşagəlməz ticarət əlaqələri qurmağa məcbur oldu və NATO birbaşa Putinin təcavüzü nəticəsində genişləndi.
Bundan əlavə, Rusiya diktatoru "Vaqner” lideri Yevgeni Priqojinin üsyanı ilə öz rejimi üçün ən böyük birbaşa təhlükə ilə üzləşdi.
"Rusiya artıq Avropa üçün real təhlükə yaratmır. Bu münaqişədə Qərbin məqsədinə nail olunub. Lakin Ukrayna hələ də rus qoşunlarını işğal olunmuş ərazilərdən çıxarmaq üçün amansız döyüşün içindədir. Strateji məqsədlərinə çatdıqdan sonra Qərbin demokratik hökumətləri də daxili iqtisadi böhranlar, prioritetlər və milli silah ehtiyatlarının bərpası problemi həll etməlidirlər”, - nəşr qeyd edir.
CNN-in son sorğusu göstərib ki, amerikalıların əksəriyyəti Konqresə Rusiya ilə müharibədə Ukraynanı dəstəkləmək üçün əlavə maliyyə ayrılmasına qarşı çıxır. Şübhə yoxdur ki, açıq şəkildə Qərb siyasi liderləri Ukraynanı "nə olursa olsun” dəstəkləmək istəyirlər, lakin "sərt reallıq ondan ibarətdir ki, Ukraynanın məqsədləri artıq tərəfdaşlarının məqsədləri ilə uzlaşmır”.
Ukrayna Zelenski üçün nə deməkdir?
Qərb Ukraynanın əks-hücumunu dəstəkləməyə söz verib, lakin Zelenskinin son məqsədlərinə nail olub-olmayacağına şübhə artacaq.
Bununla belə, tərəfdaşlar Avropanın təhlükəsizliyini təmin etməlidirlər, ona görə də məqsədlər Ukraynanın müharibədən sonrakı suverenliyinin təmin edilməsi məsələsində üst-üstə düşür. Bundan əlavə, Ukrayna öz infrastrukturunu bərpa etmək üçün Qərbin dəstəyi və resurslarından yararlana bilər.
Prezident Zelenski Ukraynanın müstəqil bir xalq kimi sağ qalmasını təmin etmək üçün beynəlxalq ictimaiyyəti fəallaşdırmaqla özünün görkəmli müharibə lideri olduğunu sübut etdi. Ancaq indi firavan, azad və təhlükəsiz Ukraynanın əsaslarını yaratmaq üçün daha böyük dövlətçilik lazımdır.
"Bir çox ukraynalılar bütün rusları öz ərazilərindən qovmaqda qərarlıdırlar. Bu, Ukraynanın haqqıdır, onun mübarizəsidir, gələcəyidir və fədakarlığıdır. Sonrakı qurbanlar, dağıntılar və iztirablar dəhşətli miras qoyacaq, amma sülh hansı qiymətə başa gələcək?" – nəşr yazır.
Zelenskinin sülh planı
Ukrayna prezidenti Zelenskinin 10 bəndlik sülh planına ərazisinə nəzarətin bərpası, hərbi əsirlərin geri qaytarılması və hərbi cinayətlərə görə məsuliyyətə cəlb edilməsi daxildir. O, həmçinin Zaporojye AES-in Rusiya tərəfindən işğalı ilə təhlükə altında olan nüvə təhlükəsizliyi və taxıl ixracını qorumaqla ərzaq təhlükəsizliyi problemini həll etməyi təklif edir.
2023-cü ilin fevral ayının sonunda Çin hərbi əməliyyatları dayandırmağı və birtərəfli sanksiyalardan əl çəkməyi təklif edərək Ukrayna üçün "sülh planını” açıqlayıb.
Ancaq bir neçə ay ərzində Afrika ölkələri də Ukraynada sülhün bərqərar olması üçün öz ideyalarını nümayiş etdirmək qərarına gəliblər. Bundan əlavə, Braziliya Kiyevlə Moskvanı "barışdırmağa" çalışdı və Cənubi Afrika da prosesə qoşuldu.
Alpər
