Rusiya prezidenti Vladimir Putin imperiyanın iflasa uğradığına və İosif Stalindən miras qalan repressiya sisteminə görə sovet liderlərinə xor baxır.
Bütün bunlara baxmayaraq, o, Ukraynadakı səhvləri təkrarladı. Bu barədə İsrailin Haaretz nəşri yazır.
1992-ci il fevralın 2-də prezident Boris Yeltsin amerikalı həmkarı Corc Buşla görüşmək üçün Kemp Devidə gəlir. Orada hər iki prezident birlikdə soyuq müharibənin başa çatdığını elan edirlər.
Bundan bir müddət əvvəl bir vaxtlar dünyanın ən qüdrətli ölkələrindən birinin simvolu olan qırmızı oraq və çəkic bayrağı sonuncu dəfə Kreml üzərində yerə endirildi. Sovet İttifaqı formal olaraq mövcudluğunu dayandırdı və onun 15 respublikası müstəqilliyini elan etdi.
Həmin günlərdə Putin Sankt-Peterburq meriyasında orta səviyyəli bir məmur idi və yeni yaradılmış dünyada öz yolunu qururdu. Onun əvvəlki iş yeri KQB bir neçə ay əvvəl Sovet lideri Mixail Qorbaçova qarşı uğursuz çevrilişdən sonra ləğv edilmişdi. Onilliklər sonra, 2005-ci ildə Putin Sovet İttifaqının dağılmasının əsrin ən böyük geosiyasi fəlakəti olduğunu bəyan edəcək.
2022-ci il fevralın 24-də Putin - iyirmi il ərzində təbliğat köpüyü yaratdıqdan sonra, Rusiyanın təkcə hərbi və siyasi ekosistemdə deyil, həm də ondan az olmayaraq hökmran olduğu 30 il əvvəlki vaxtı geri qaytarmaq üçün ordusunu Ukraynaya qarşı döyüşə göndərdi. əhəmiyyətli, mədəni.
Sovet sələfləri kimi Putin də qorxu və təbliğata əsaslanan rejimin məhdudiyyətlərini dərk edə bilmir. O, anlamır ki, əhalinin ona inzibati resursları hesabına əldə etdiyi sədaqət - güclü döyüşqabiliyyətli ordu və ya effektiv kəşfiyyat demək deyil.
Karbohidrogen ixracı ilə qidalanan "buz” iqtisadiyyatı üzərində qurulan Putinin kleptokratiyası Rusiya ordusunun "modernləşdirilməsinə” milyardlarla sərmayə qoyub. Nəticədə, Qırmızı meydandakı Qələbə paradları üçün çoxlu sayda yeni gğzəl tanklar alındı, ordu büdcəsinin əhəmiyyətli hissəsi isə Müdafiə Nazirliyinin rəsmilərinin cibinə oturdu. 980-ci illərdə Əfqanıstanda olduğu kimi.
Ukraynada müharibə bitmək üzrə deyil, lakin artıq aydındır ki, Putinin geosiyasi saatı geri çevirmək istəyi iflasa uğrayıb. Onun təbliğatçıları tərəfindən uydurulmuş və faşist Almaniyası üzərində qələbəyə işarə edən "Biz bunu yenidən edə bilərik” kimi şüarlar boş söhbətə çevrildi. Reallıq isə tamam başqadır: Rusiya cəmiyyəti korrupsiyalaşmışdır və ümumiyyətlə, cəmiyyət kimi fəaliyyət göstərmir.
Digər tərəfdən, Ukrayna rəhbərliyi real sovet reallığını xatırlayacaq qədər yaşlı və başqa formada uğur qazanacaq qədər gənc kişi və qadınlardan ibarətdir. Onlar nostalji buxovlarından qurtulmuş və 2014-cü ildə Rusiyanın Krımı ilhaq edib Donbası işğal etdiyi zaman dərslərini götürmüşlər.
Əksər postsovet ölkələri kimi (Baltikyanı ölkələr istisna olmaqla) Ukrayna da korrupsiya və millətçilikdən əziyyət çəkir. Ancaq o, keçmişlə yaşamamağa və müstəqilliyi üçün mübarizə aparmağa çalışır. Bu amillər sayəsində o, rus hibrid qüvvələrinə layiqli cavab verə bildi.
Bəzi Qərb liderləri, o cümlədən İsrail hələ də Putinin gücünü və "strateji dahisini” şişirdir və prezident Zelenskini sülh müqabilində öz ərazilərindən imtina etməyə çağırır.
Lakin onlar başa düşmürlər ki, Putinin sadəcə olaraq cəbhədə daha neçə əsgərinin həlak olması və Ukraynadan taxıl ixracını əngəlləməklə qlobal ərzaq böhranına səbəb olub-olmayacağının heç vecinə deyil.
Nizami Bağırov
