Ürək xəstəlikləri əksər hallarda qəfil yaranmır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, risk illər boyu davam edən zərərli vərdişlər nəticəsində tədricən artır. Düzənsiz yuxu, duzlu qidaların həddindən artıq qəbulu, uzun müddət hərəkətsiz qalmaq, yağsız adı ilə satılan bəzi məhsullar və hətta güclü ağız qarqaraları ürək sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, kardioloq həkim Ciovanni Kampanile bildirib ki, orta yaş dövründə insanların yol verdiyi ən böyük səhvlərdən biri hər gecə fərqli saatlarda yatmaqdır.

Onun sözlərinə görə, keyfiyyətsiz və qeyri-kafi yuxu stress hormonu olan kortizolun səviyyəsini artırır, arterial təzyiqi yüksəldir, orqanizmdə iltihabi prosesləri gücləndirir və insulinə həssaslığı azaldır. Bütün bunlar zamanla ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır.

Mütəxəssis qeyd edib ki, yataq otağında telefon saxlamaq da yuxu keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Telefon ekranından yayılan mavi işıq melatonin hormonunun ifrazını azaldır, gecə xəbərləri və elektron məktubları oxumaq isə sinir sistemini aktiv saxlayaraq yuxuya getməyi çətinləşdirir.

Kardioloqun sözlərinə görə, bir çox insan çips, hazır yemək və paketlənmiş qəlyanaltılardan imtina etməklə duz qəbulunu azaltdığını düşünür. Halbuki hazır şorbalar, hisə verilmiş qızılbalıq, çörək, kolbasa məhsulları, müxtəlif souslar və hətta "sağlam" hesab edilən bəzi qablaşdırılmış məhsullar da yüksək miqdarda duz ehtiva edir.

Artıq duz qəbulu yüksək qan təzyiqinin əsas səbəblərindən biri hesab olunur. Buna görə də yalnız yeməyə əlavə duz səpməmək kifayət etmir, məhsulların tərkibini oxumaq da vacibdir.

Dr. Kampanile ürək sağlamlığını qorumaq üçün Aralıq dənizi tipli qidalanmanı məsləhət görür. Bu qidalanma modeli tərəvəz, paxlalılar, balıq, tam taxıllar, qatıq, meyvə və zeytun yağı kimi təbii məhsullara əsaslanır.

Onun sözlərinə görə, xüsusilə soyuq sıxım zeytun yağı tərkibindəki faydalı yağlar və antioksidantlar sayəsində ürək üçün faydalıdır. Lakin əsas məsələ ayrı-ayrı məhsullar deyil, ümumi qidalanma rejimidir.

Kardioloq vurğulayır ki, səhər idman etməyin gün ərzində saatlarla hərəkətsiz qalmağın zərərini tam aradan qaldıracağını düşünmək yanlışdır.

Uzun müddət fasiləsiz oturmaq "yaxşı" xolesterinin səviyyəsini azalda, qanda şəkərin tənzimlənməsini poza və tromb əmələgəlmə riskini artıra bilər.

Bu səbəbdən masa arxasında çalışan insanlara hər 45 dəqiqədən bir ayağa qalxaraq 2-3 dəqiqə hərəkət etmək tövsiyə olunur. Mütəmadi gəzinti, velosiped sürmək və digər fiziki məşqlər də ürək sağlamlığını dəstəkləyir.

Mütəxəssis qeyd edib ki, arıqlamaq istəyən bir çox insan "yağsız" və ya "az yağlı" məhsulları avtomatik olaraq daha faydalı hesab edir. Halbuki bəzi hallarda məhsulun dadını qorumaq üçün tərkibinə əlavə şəkər, nişasta, dadlandırıcı və ya duz qatılır.

Bu isə qan şəkərinin və insulin reaksiyasının pozulmasına səbəb ola bilər. Ona görə də daha az emal olunmuş, təbii məhsullara üstünlük vermək tövsiyə edilir.

Həkimin sözlərinə görə, ağız sağlamlığı ilə ürək sağlamlığı arasında sıx əlaqə var. Lakin güclü antibakterial ağız qarqaralarının həddindən artıq istifadəsi faydalı ağız bakteriyalarını da məhv edə bilər.

Bu bakteriyalar qan damarlarının genişlənməsinə kömək edən azot oksidinin yaranmasında mühüm rol oynayır. Buna görə də ağız qarqaralarından müntəzəm istifadə etməzdən əvvəl diş həkimi ilə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.

Dr. Kampanile axşam yeməyinin çox gec saatlarda qəbul edilməsinin də ürək üçün əlavə yük yaratdığını bildirib. Xüsusilə yatmazdan bir saat əvvəl yemək həzm sistemini istirahət vaxtında işləməyə məcbur edir.

Onun sözlərinə görə, yatmazdan təxminən üç saat əvvəl qida qəbulunu dayandırmaq gecə ərzində damarların və ürəyin daha rahat fəaliyyət göstərməsinə kömək edə bilər.

Kardioloq vurğulayıb ki, yuxu rejimini normallaşdırmaq, duz qəbulunu azaltmaq, gün ərzində daha çox hərəkət etmək, az emal olunmuş qidalara üstünlük vermək və gec yemək vərdişindən uzaq durmaq ürək sağlamlığını qorumaq üçün vacib addımlardır.

Mütəxəssis xatırladıb ki, sinə ağrısı, təngnəfəslik, ürəkdöyünmə, huşunu itirmə hissi və ya yüksək qan təzyiqi kimi əlamətlər müşahidə olunarsa, mütləq həkimə müraciət edilməlidir.

Günay