Daimi yorğunluq, səhər dincəlməmiş oyanmaq, çəki verməkdə çətinlik çəkmək və gün ərzində enerjinin tez tükənməsi çox vaxt yaşlanmanın təbii nəticəsi kimi qəbul edilsə də, mütəxəssislərə görə bu əlamətlərin arxasında hormon balanssızlığı dayana bilər. Sağlam və aktiv yaşlanmanın əsas şərtlərindən biri isə hormon sistemini tanımaq və düzgün idarə etməkdir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, daxili xəstəlikləri üzrə mütəxəssis Dr. Erkan Sarıyıldızın sözlərinə görə, uzun və sağlam həyat yalnız xəstəlikləri müalicə etməklə deyil, orqanizmin kimyasını anlamaqla mümkündür. Onun sözlərinə görə, hormonların düzgün işləməsi gələcək onilliklərdə sağlamlığı birbaşa müəyyən edir.

Hormonlar bədənin "gizli idarəçiləri”dir

Hormonlar qanda dolaşaraq uzaq orqanlara siqnal ötürən kimyəvi xəbərçilər kimi fəaliyyət göstərir. Hipotalamus və hipofiz vəzi bu sistemin mərkəzi sayılır və bütün endokrin sistemi idarə edir. Tiroid vəzi, böyrəküstü vəzilər, pankreas və cinsiyyət vəziləri bu siqnallara uyğun şəkildə fəaliyyət göstərir.

Mütəxəssis qeyd edir ki, sağlam hormon sistemi özünü tarazlaya bilir: hormon səviyyəsi artdıqda orqanizm istehsalı azaldır. Bu incə balans uzunömürlülük və sağlam yaşlanmanın əsas göstəricilərindən biridir.

Uzun ömrə təsir edən 7 əsas hormon

Mütəxəssislərə görə, bədəndə yüzlərlə hormon olsa da, gündəlik enerji, yuxu, çəki və əhval-ruhiyyəyə birbaşa təsir edən əsas hormonlar bunlardır:

* İnsulin – Qan şəkərini tənzimləyir və enerji mübadiləsinin əsasını təşkil edir. İnsulin müqaviməti yaşlanma prosesini sürətləndirən mühüm faktorlardan biridir.

* Kortizol – Qısa müddətdə faydalı olsa da, xroniki yüksək səviyyəsi orqanizmi tədricən zəiflədir və stress yükünü artırır.

* Tiroid hormonları – Metabolizmanın sürətini və enerji istehsalını müəyyən edir.

* Estrogen və progesteron – Qadın sağlamlığı ilə yanaşı, sümük və ürək-damar sistemini də qoruyur.

* Testosteron – Təkcə kişilərdə deyil, qadınlarda da əhəmiyyətlidir; əzələ gücü, enerji və əhval-ruhiyyəyə təsir edir.

* Melatonin – Yuxu rejimini və bioloji saatı tənzimləyir.

* Böyümə hormonu – Bədənin bərpası və toxumaların yenilənməsində əsas rol oynayır.

Yaş artdıqca hormonal balans dəyişir

Mütəxəssis bildirir ki, uşaqlıq və gənclik dövründə böyümə və cinsiyyət hormonları yüksək səviyyədə olur, yetkinlik dövründə sistem nisbətən sabitləşir. Orta yaşdan sonra isə təbii azalma başlayır: qadınlarda menopauza ilə estrogen və progesteron azalır, kişilərdə testosteron tədricən aşağı düşür. Digər hormon sistemlərində də oxşar dəyişikliklər müşahidə olunur.

Bu dəyişikliklər itki deyil, bədənin yeni tarazlıq yaratma prosesi kimi qiymətləndirilməlidir.

Hormonları dəstəkləmək mümkündür

Mütəxəssis sağlam hormonal balans üçün bir sıra həyat tərzi tövsiyələri verir:

* Keyfiyyətli yuxuya üstünlük vermək

* Mütəmadi fiziki aktivlik və güc məşqləri

* Zülal, sağlam yağlar və liflə zəngin qidalanma

* Stressin idarə olunması

* Sağlam bədən çəkisinin qorunması və müntəzəm tibbi müayinələr

Hormonlar bir-birindən ayrı işləyən sistemlər deyil, qarşılıqlı əlaqədə olan vahid şəbəkədir. Bu balans qorunduqda orqanizm daha sabit enerji, daha keyfiyyətli yuxu və daha güclü metabolizm təmin edir. Mütəxəssislərin fikrincə, uzun yaşamaq qismət ola bilər, lakin sağlam yaşamaq əsasən düzgün həyat tərzi seçimlərinin nəticəsidir.

Aydın