Amerikanın "Politico" nəşri yazır ki, ABŞ HƏMAS və İsrail arasında münaqişənin Yaxın Şərqin bütün regionunu əhatə edəcəyi təqdirdə cavab tədbirləri paketi hazırlayır.
Bu arada İsrailin Müdafiə Nazirliyi Qəzza zolağında hərbi əməliyyatın üçüncü mərhələsi üçün planını açıqlayıb, xüsusilə də İsrailin diqqəti bölgədə qalan terror hüceyrələrinin məhv edilməsinə yönələcək. Anklavın şimalında reydlər və xüsusi əməliyyatlar keçiriləcək, cənubda İsrail hərbçiləri HƏMAS-ın rəhbərliyini aradan qaldırmağa yönələcək.
Qaynarinfo xəbər verir ki, ukraynalı siyasi ekspert Vladimir Volyanın fikrincə, İsrail və HƏMAS arasındakı müharibə zamanla bir qədər uzandı, lakin biz bu münaqişənin finalında İsrailin həyata keçirməyi zəruri hesab etdiyi tapşırıqlar paketini görə bilərik:
"Əsas odur ki, İsrail təhlükəsiz Qəzza zolağı istəyir. Döyüş əməliyyatları başa çatdıqdan sonra İsraildə qarşıdan gələn seçkiləri nəzərə alaraq, çoxlu səs-küylü, birmənalı olmayan bəyanatlar verilir, məsələn, fələstinlilərin köçürülməsi ilə bağlı... Bununla belə, əsl vəzifə ondan ibarətdir ki, İsrail müharibədən sonrakı Qəzza ərazisində hansısa təhlükəsizlik rejimi yaratmağa çalışacaq və bunu özü üçün qənaətbəxş hesab edəcək. Və 2024-cü ildə belə bir təhlükəsizlik rejiminin variantları ilə bağlı siyasi müzakirələr aparılacaq.
Yeri gəlmişkən, həm ərəb dövlətlərinin, həm də Qərbin bu barədə öz fikirləri, Qəzzada bu təhlükəsizlik rejimi və idarəçiliyinin necə olması barədə öz baxışları var. Beləliklə, fevral-mart aylarında müharibədən sonrakı Qəzza ilə bağlı sülh formulunu müzakirə etmək üçün rəsmi və ya qeyri-rəsmi konfrans keçirilə bilər. Ola bilsin ki, amerikalılar İsraillə, ərəb dövlətləri ilə ayrıca danışsınlar və hamısı Qəzza zolağına faktiki nəzarət etməyən Fələstin Muxtariyyəti ilə danışsın".
Siyasi şərhçi hesab edir ki, istənilən halda belə bir sülh formulu İsrailin təhlükəsizliyinə - 2023-cü ilin oktyabr hadisələrinin təkrarlanmamasına, HƏMAS-ın belə bir səviyyədə hazırlığının qeyri-mümkün olmasına, terrorçuların İsrailə qarşı kütləvi hücum həyata keçirə bilməsinə zəmanət verməlidir:
"Hesab edirəm ki, bu paketin hazırlanması prosesi artıq gedir. Regionda sabit sülh üçün zəmin yaradılmasına kömək edəcək amillərdən biri də İranın təsirinin neytrallaşdırılmasıdır. Qəzza zolağında siyasi hakimiyyətin arxitekturasının yaradılması və orada hansısa təhlükəsizlik missiyasının tətbiqi zamanı bu məsələ həll oluna bilər. Ərəb dövlətləri də onun tərkibində olsaydı, rasional olardı. Onlar işğalçılara bənzəməzdilər və HƏMAS-ın bu ərazidə genişmiqyaslı fəaliyyətinin canlanmasının baş verməyəcəyinə görə məsuliyyəti öz üzərlərinə götürə bilərlər. Digər tərəfdən, HƏMAS-ın İsrailə hücumu İranın nüvə obyektlərinə mümkün zərbə üçün rəsmi əsas ola bilər.
Və region üçün belə bir eskalasiya Qəzza zolağındakı müharibədən daha böyük problem ola bilər. İndi İranın uranın zənginləşdirilməsini bərpa etdiyinə dair daha bir xəbər görürük. Ancaq sual yaranır: İran Kim Çen In kimi addım atmağa və nüvə bombasını nümayiş etdirməyə hazırdırmı? Bundan əlavə, çox güman ki, Qərb və Çin razılığa gəlsə, İranın nüvə proqramına hərbi cavab verilməyəcək.
Daha bir məqam - Yəməndə husilərin nəzarətində olan ərazilər olduğu müddətdə regionda daimi sülh mümkün deyil. Ona görə də istisna etmək olmaz ki, onlarla bağlı bəzi əlavə tədbirlər görülə bilər və bu da HƏMAS və İsrail arasındakı münaqişədə hətta onların parça-parça iştirakını neytrallaşdırmağa kömək edəcək. Bundan əlavə, Qırmızı dənizdə gəmiçilik təhlükəsini azaldacaq. Bu vəzifələr yaxın vaxtlarda öz həllini tapmalıdır.
Mümkündür ki, artıq yazda Qəzzada vəziyyət az-çox stabilləşəcək. Üstəlik, mart-aprel aylarında İsrailin hərbi əməliyyatı başa çata bilər".
Aydın
