Türkiyə ABŞ-da Türkiyə əleyhinə qətnamələrin qarşısını almaq üçün Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması prosesindən istifadə edir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu sözləri amerikaşünas Suren Sarkisyan "Sputnik Ermənistan”a bildirib.
Dekabrın 15-də ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşmasına tərəfdar olduğunu açıqlayıb. Vaşinqton, onun sözlərinə görə, Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu və Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin normallaşma prosesini müzakirə etmək üçün xüsusi nümayəndələr təyin etməsi ilə bağlı bəyanatlarını alqışlayıb.
Onun sözlərinə görə, cənab Buşdan başlayaraq Amerika administrasiyası üçün Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin nizamlanması prioritetlər sırasında olub.
"ABŞ sərhədi açmaq üçün hər şeyi etməyə çalışdı. Əgər o zamankı elmi mərkəzlərin və ekspertlərin nəşrlərini izləyirsinizsə, bu, Rusiyanın regionda təsirini minimuma endirməli və Vaşinqtonun iştirakını genişləndirməli idi", - Sarkisyan bildirib.
Bu, 90-cı illərdə ABŞ-da tətbiq edilən qlobal bir yanaşma idi. Və prinsipcə, geosiyasi baxımdan o vaxtdan bəri çox az şey dəyişib. Vaşinqton Ankara ilə İrəvan arasında münasibətlərin tənzimlənməsinə Moskvanın təsirini azaltmaq nöqteyi-nəzərindən baxmaqda davam edir.
Türkiyənin istəklərinə gəlincə, yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq deyə bilərik ki, Ankara, xüsusən də Konqresdə çoxlu sayda anti-Türkiyə qətnamələri və ikitərəfli münasibətlərdəki problemlərini nəzərə alsaq, ABŞ-ı "rahatlamağa” çalışır.
"Aydındır ki, Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması prosesinə başlamaq cəhdindən Ankaranın maraqları naminə istifadə olunacaq. Gələcəkdə Türkiyə anti-Türkiyə qətnamələrinin prosesə zərər verdiyini bəyan edə bilər", - Sarkisyan deyib.
Başqa bir sual odur ki, xüsusi elçilərin təyin edilməsinə çox da sevinmək olmaz. Çünki onlar ölkələr arasında istənilən prosesdə bu və ya digər formatda fəaliyyət göstəriblər. Başqa sözlə, bunda müstəsna heç nə yoxdur.
Ermənistan üçün risklərə gəlincə, anlamaq lazımdır ki, Türkiyə hansı şərtləri qoyur və İrəvanın maraqları nədən ibarətdir.
"Türkiyə bizim təmin etməli olduğumuz hansı ilkin şərtləri qoyur? Ümumiyyətlə, ilkin şərtlər məlumdur – "Erməni soyqırımı”nın beynəlxalq səviyyədə tanınması cəhdlərindən imtina (bu, hazırda xarici siyasət gündəmində bu, xüsusi yer tutmur), Dağlıq Qarabağdan imtina (İrəvan faktiki olaraq onun müstəqilliyi və ya Ermənistana qoşulması məsələsini qaldırmır)”, - Sarkisyan bildirib.
Digər ilkin şərtlərə Türkiyənin ərazi bütövlüyünün tanınması və ərazi iddialarının rədd edilməsi daxildir. Bundan əlavə, Ankara Müstəqillik Bəyannaməsini redaktə etməyi ("Şərqi Ermənistan” və "Qərbi Ermənistan” anlayışlarından imtina), dövlət gerbinin dəyişdirilməsini (Ararat dağının gerbdən götürülməsini) tələb edir.
Bu məsələdə Ermənistan hakimiyyətinin mövqeyi ABŞ-dakı erməni təşkilatlarının, xüsusən də "Hay Dat” ofisinin lobbiçilik səyləri ilə ziddiyyət təşkil edir.
Eyni zamanda, Türkiyə Ermənistanla münasibətlərdə təkcə özünün deyil, həm də Azərbaycanın mövqeyi ilə bağlı tələblər edəcək. Azərbaycan isə öz növbəsində "Zəngəzur dəhlizi”nin açılmasını tələb edəcək.
Xatırladaq ki, Ermənistan XİN mətbuat katibinin açıqlaması ilə Çavuşoğlunun bəyanatını müsbət qarşılayıb və dialoqun aparılması üçün xüsusi nümayəndəsini təyin edəcəyini təsdiqləyib.
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr yoxdur və sərhəd Ankaranın təşəbbüsü ilə 1993-cü ildən bağlanıb.
Alpər
